Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş: İTO enflasyon hesabında ay sonu fiyatları baz alıyor; yüzde 11,7 artan motorin yüzde 4,3 ucuzlamış gibi hesaplanmış

Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, İstanbul Ticaret Odası’nın enflasyon hesaplamasında aylık ortalama fiyatlar yerine ay sonu fiyatları baz aldığını yazdı. Aktaş, “İTO’ya göre ağustos ayında motorin fiyatları yüzde 4,3 gerilemiş görünüyordu ve ağustos enflasyonu bu fiyat değişimi dikkate alınarak hesaplandı. Oysa yüzde 4,3 gerileme, motorinin temmuz ve ağustosun son günlerindeki fiyat değişimini gösteriyordu. Ay ortalamasına göre ise motorin ağustosta temmuza göre tam yüzde 11,7 zam görmüştü” dedi.

İTO’nun ağustos ayının TÜFE artışını yüzde 1,66 olarak açıkladığını ancak detayların belli olmasıyla birlikte enflasyon hesaplamasında kullanılan metodolojinin enflasyon hesaplama mantığıyla hiç uyumlu olmadığının ortaya çıktığını belirtem Aktaş, şunları yazdı:

“Bu durum motorinin fiyatındaki dalgalanmadan anlaşıldı.

Bu köşede dün yer alan yazım da tesadüfen tam bu konudaydı. Enflasyon, “ay sonlarındaki fiyatların değil, ay ortalamasındaki fiyatların” kıyaslanmasıyla hesaplanırdı ve bu konudaki kafa karışıklığını gidermek için detaylı bir analiz kaleme almıştım.

Meğer İTO, sürekli olarak ay sonu fiyatlarını esas alarak hesaplama yapıyor ve enflasyonu böyle belirliyormuş.

İTO’ya göre ağustos ayında motorin fiyatları yüzde 4,3 gerilemiş görünüyordu ve ağustos enflasyonu bu fiyat değişimi dikkate alınarak hesaplandı. Oysa yüzde 4,3 gerileme, motorinin temmuz ve ağustosun son günlerindeki fiyat değişimini gösteriyordu. Ay ortalamasına göre ise motorin ağustosta temmuza göre tam yüzde 11,7 zam görmüştü.

Düşünün; motorin gibi ağırlığı görece yüksek bir ürünün fiyatını yüzde 11,7 artmış şekilde dikkate alıp endeksi o şekilde oluşturmak gerekirken, yüzde 4,3 ucuzlama olmuş gibi hesaplama yapmak…

İTO’nun ağustos için açıkladığı yüzde 1,66’lık oran tümüyle anlamsız hale geldi. Tabii ki bu durum yalnızca ağustos için geçerli değil ki, bu yanlış uygulama yüzünden diğer ayların oranları da gerçeği yansıtmaktan uzaklaştı.”

Yazının tamamı için

( ALINTI )