El Ehli Hastanesi: Videolar, fotoğraflar ve kanıtlar Gazze’deki hastanenin vurulması hakkında ne anlatıyor?

El Ehli Hastanesi: Görüntüler, fotoğraflar ve ispatlar Gazze’deki hastanenin vurulması hakkında ne anlatıyor?

19.10.2023 00:40

A⁺

A^-

Gazze kent merkezindeki El Ehli hastanesinin vurulması sonucunda yüzlerce kişi hayatını kaybetti.

Hamas denetimindeki bölgedeki sağlık yetkilileri, olayın ilk anında İsrail’i suçladı ve bunun şuurlu düzenlenmiş bir hava saldırısı olduğunu iddia etti.

İsrail kısa süre sonra bu iddiayı yalanladı ve patlamanın kısa düşen bir İslami Cihad füzesi nedeniyle yaşandığını öne sürdü.

Bu argümanlar ve karşı tezler arasında gerçeğe ulaşmak çoğu zaman kinden daha güç.

BBC’nin doğrulama servisi BBC Verify olay yeri ve etrafından görüntüler, fotoğraflar, diğer bulgular ve görgü şahitlerinin anlatımları üzerinden bilinenleri, bilinmeyenlerden ayırmaya çalıştı.

Tüm bu saha bilgilerinin yanında bir BBC muhabiri de, sınırlı müsaadeyle hareket edilebilen patlama alanında müşahede yaptı.

Halen gelişmekte olduğu için, uzmanlarla konuştukça ve elimizdeki bilgiler arttıkça bu haberi güncellemeye devam edeceğiz.

Önemli olan bir nokta da, fiziki savaşın yanında vakitte bir bilgi savaşının da devam ettiği gerçeği.

İsrail ve Gazze’deki yetkililerin bir patlama hakkında tamamen farklı bir anlatım içinde olduğu ilk olay bu değil.

Bu haber içinde tarafların açıklamalarını ve tezlerini da ele alacağız.

Patlama

Hastanedeki patlama yerel saatle Salı günü 19:00 sıralarında yaşandı. Sosyal medyada yer alan 20 saniyelik bir video, bu patlamaya ilişkin ilk görsel delil olarak ortaya çıktı.

Videoda, patlamadan derhal önce ıslık gibi açığa çıkan ses ile sonrasında büyük bir alev topu oluştuğu görülüyor.

Al Jazeera’nin Gazze’ye hakim bir noktadaki daima canlı yayın kamerası da 18.59’da bir patlamanın ışığını kaydetti.

Bir roket olması olası bu cismin havada patladığı yahut yok olduğu anlaşılıyor. benzer manzaradan daha uzak bir noktada bir parlama kaydediliyor ve sonrasında daha yakın bir noktada çok daha büyük patlama yaşanıyor. Kameraya yakın bir noktadaki bu patlamanın yerini coğrafik olarak konumladık.

Sosyal medyada paylaşılan diğer görüntülerin, benzeyenpatlamanın farklı açı ve uzaklıklarına ait olduğu anlaşılıyor.

Patlamanın büyüklüğü ve öncesinde kaydedilen ses için uzmanlara danıştık. Bu dataların patlamanın sebebi ile ilgili ne anlattığını sorduk.

Elde edilen bulgular şimdilik net bir sonuç vermiyor.

BBC Verify tarafından patlama ve sonrasına ilişkin elde edilen bulgular, tipik bir İsrail hava akınında karşılaşılan bulgularla tam paralellik göstermiyor.

Örneğin geniş bir bomba krateri bulunmuyor.

ABD’deki Vanderbilt Üniversitesi’nden Doçent J. Andres Gannon, patlamanın görece küçük olduğunu, savaş başlığı nedeniyle ortaya çıkmış benzeri değil de, artakalan roket yakıtının yarattığı ısı tesiriyle ortaya çıkmış imajı verdiğini savunuyor.

Bir niyet kuruluşu olan Royal United Services Institute’ten (Rusi) Justin Bronk da görüşte.

Bronk, olayın kısa süre önce yaşanmış olması nedeniyle kesin konuşmanın güç olduğunu fakat ilk kanıtların, bozulan bir roket modülünün araç parkına çarptığını gösterdiğini ve bunun sonucunda roket yakıtının alev aldığı izlenimi oluştuğunu savunuyor.

Gannon da eldeki imajlardan, araç parkına çarpan cismin, hedefe ulaşmış bir mühimmat olup olmadığını belirlemenin mümkün olmadığını kaydediyor.

Konuştuğumuz birden fazla uzman ise, ne olmuş olabileceğine ilişkin görüş ortaya koymak istemedi.

Patlama alanındaki görsel deliller ne anlatıyor?

BBC patlama öncesi ve sonrası manzaralarla uydu fotoğrafları üzerinden patlamanın yaşandığı yerin El Ehli Hastanesi olduğunu eşleştirdi.

Eldeki ispatlar patlamanın yaşandığı kısmın, hastane kompleksi içinde olduğunu gösteriyor.

Patlama sonrasına ait fotoğraflarda, etrafta bulunan hastaneye ait binalarda önemli bir hasar izi görülmüyor. Görüntüler araçlar dahil yanık izlerine işaret ediyor.

Çok sayıda kişinin öldüğü hastane İngiltere Anglikan Kilisesi tarafından yönetiliyordu.

Kilise heyeti üyesi Richard Sewell BBC’ye patlama öncesi hastane kompleksine sığınmış insan sayısının 1.000 civarında olduğunu aktardı. Sewell, 600 kadar hasta ve vazifelinin de bina içinde bulunduğunu söyledi.

BBC muhabiri hastaneye gitti

Günün ilk ışıklarıyla hastaneye giden BBC muhabiri Rushdi Abualouf, beden modüllerinin hala patlama alanından toplandığına tanıklık etti.

Abualouf’un konuştuğu şahıslardan biri patlama sırasında çocukların, bayanların ve yaşlıların hastanede olduğunu aktardı.

Bu haber hazırlanırken hala elde ettiğimiz yaralı ve kurban fotoğraflarının patlamaya ilişkin ne tıp deliller ortaya koyduğunu kıymetlendiriyoruz.

Henüz bilmediklerimiz neler?

Patlamaya ilişkin eldeki en çok önemli ispat geride kalan krater.

İsrail ordusu büyük bir patlama kraterinin olmamasının ve bitişik binalarda patlama hasarı bulunmamasının, bir İsrail füzesi ihtimalini ortadan kaldırdığını öne sürüyor.

Eksik olan bir öteki şey de patlayan bir rokete ait kalıntılar.

Patlama alanındaki mühimmat kalıntıları genelde bombanın yapıldığı ülkeye ait izler verir. Fakat bu olayda biz bu türlü bir ispat göremedik.

Habere katkıda bulunanlar: Daniele Palumbo, Joshua Cheetham, Tom Spencer and Shayan Sardarizadeh