Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz: ‘Zelenski rejimi yakında değişecek’

Amerikan bürokrasisi uzun müddettir bu savaşın idame edilemeyeceğini, ABD’ye çok büyük yükler getirdiğinin farkındalardı. 2022 Şubat’tan 2025 Şubat’a yani üç yıldır devam eden bir süreç. Amerikan firmalarının kayıpları ve Ukrayna’ya yapılan yardım sonuçta 350 milyar dolar. 350 milyar dolar ekonomik kayıplar ve bir de ABD’nin 175 milyar dolara yakın direkt yatırımlar var. Hepsini topladığınız zaman kabaca 500 milyar çıkıyor. Trump yaklaşık iki hafta önce, “Ukrayna’nın az metallerine, madenlerine talibiz. Yatırımların karşılığını alamadık” diyerek 500 milyar dolarlık madenlerine sahip olmak istediklerini açık açık beyan etti. ‘Bu bir yatırımdı ve geri dönüşünü alamadık’ dedi. Ticari perspektife bakıyor fakat olayın bir de askeri stratejik açıdan önemli sonuçları var. Sosyal medya üzerinden yaptığım ilk paylaşımda “Denizde şimdi bir şey yaşanmıyor” sözünü kullanmıştım. Okyanus alanında herhangi bir engelleme yok. İkinci dünya savaşında Rusya cephesinde olan İngiltere’ye ya da Avrupa’ya nakliyatı kesmek için okyanusta on binlerce gemi batırıldı. Şu an o denli bir durum yok. Kendinizi Amerikalı askeri planlamacıların yerine koyun, bu türlü bir mahzur yok ve Amerika’da üretilen materyal direkt Ukrayna cephesine gidiyor. Avrupa’da bir pürüz yok, direkt Polonya ve Romanya üzerinden Ukrayna’ya gidiyor. Üç yıldır süren bir savaş var ve Rus’lar ilerlemeye devam ediyor. Şahsi görüşüm, kırılma Rusya’nın geriye çekilip daha sonra önce dört bölgeyi oblast ilan etmesi ve akabinde kademeli olarak Batı’ya doğru yürüyüşü. Bunun durdurulamadığını gördüler. Bürokrasi bunu gördü. Savaşın büyüdüğünü ve NATO-Rusya savaşına dönüştüğünü düşünelim, okyanustaki Atlantik’ten ana Amerika kıtası ve Avrupa arasındaki çizgilerin kesildiğini düşünelim. Avrupa’nın şu an paniklemesinin nedeni bu. Avrupa, ABD’nin dayanağı olmadan Rusya ile büyük bir kara savaşını, uzun periyodik bir seferi kaldıramayacağını gördü. Tembelliğe alıştılar. Üretimlerini, hava kuvvetlerinin, deniz kuvvetlerinin boyutlarını küçülttüler. Avrupa’da “Biz ne yapacağız?” paniği yaşanıyor. Trump’ın eksantrik davranışlarının ötesindeki gerçekçilik bu diye düşünüyorum. Trump bunu kendi üslubuna çevirebilir. 2019 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yazdığı mektubu düşünün, ben o mektubu latife zannetmiştim. Bu nedenle Zelenskiy’le kapışması benim açımdan beklenen bir şeydi. Donald Trump, Joe Biden’ın yaptığı her şeyden intikam alıyor. 5 Kasım seçimlerinde, “sonsuz savaşları sona erdireceğim” ifadesi Trump’ın seçimdeki en büyük mottosuydu. Bunu kullanarak oyları aldı. Amerikan kamuoyu “biz savaş istemiyoruz” dedi. Biden, 6 Kasım’da ATACMS füzeleriyle Rusya’nın içinin vurulmasının buyruğunu verdi. ABD’nin kırmızı çizgisiydi. Kendinizi Trump’ın yerine koyun, bu kolay kolay hazmedilecek bir şey değil. Trump, Biden’ın başlattığı savaşa, ‘Bu ABD’nin sorumluluğu değil’ diyerek karşı hamleye geçiyor. Putin, konuşmasında “Karşılıklı itimadın oluşması çok kıymetlidir, Suudi Arabistan’dan bu inancın ilk tohumları atıldı” diyor. Amerika ve Rusya, bence Ukrayna konusunda anlaştılar. Bölgedeki tansiyonu azaltacaklar. Benim şahsi görüşüm, Amerika gücünü İsrail’e kullanmak için tasarrufa gidiyor diye düşünüyorum. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İsrail ziyaretinde gemilerle gelen Mark 84 bombalarının bilhassa CNN International’da gösterilmesinin de bir mesaj olduğunu düşünüyorum.

ABD’nin dünya ekonomisine katkısı yüzde 16, Rusya’nın yüzde 2,5 oranında. Büyük bir fark var ortada fakat ABD, dünya ekonomisine katkıyı askeri sahaya analiz edemiyor. Yüzde 2,5’luk katkısı olan Rusya, en azından kendi jeopolitik çıkarlarını koruyacak şekilde iktisadını ve nüfusunu organize edebiliyor. Amerika, Vietnam’dan rezil bir şekilde çekildi. O devirde Amerikan iktisadının dünya ekonomisine katkısı 70’li yıllarda yüzde 40 civarındaydı. Amerika o zaman da büyüktü ve herkes ‘Amerika stratejik olarak kaybetti’ diye düşündü. Biden’ın Afganistan’dan çekilmesi de rezil bir çekilmeydi. NEO-CON’ların 11 Eylül 2001’den sonra başlattığı ‘İmparatorluk Amerika’sının sonu Riyad’da geldi. Rusya’yı eşit olarak gördüler. Joe Biden, Putin için ‘Terörist, asla görüşmem’ demişti. 2022 yılında İstanbul görüşmeleri Boris Johnson yüzünden bozuldu. Johnson’ın insanlığa yaptığı yanılgı çok büyük. İki taraftan da 1 milyona aşkın insan ölmeyecekti. Batı’nın Rusya karşısında geri adım atmasını kabul edemeyiz dedi. Rusya ile Napolyon döneminde, Hitler döneminde, Kırım Savaşı’nda tekraren Rusya’yla savaşmışsın. Tarih boyunca Rusya’nın farklı bir kimyası olduğunu gördünüz. Bugüne kadar, “Trump bile gelse ABD, Rusya’ya yenildik Rusya’nın tesir alanını kabul ettik demez, kenar jenerasyon jeopolitiğinde büyük bir kırılma yaratır” diye düşünüyordum. Bu evreye geleceğini tahmin etmemiştim. Biden düşmanlığı, alandaki gerçeklik oreşnik füzesinin yarattığı tesir ve bu tesir sonucunda artık ABD, ekonomik alanda olmasa bile askeri alanda Rusya’yla eşit statüdedir.

İngiltere, tarihi boyunca ada devleti olarak doğusunda güçlü bir Avrupa, güçlü bir Rusya istemez. İngiltere için en büyük facia Avrupa ile Rusya’nın askeri teknolojisinin birleşmesidir. Bu İngiltere’nin sonudur. İngiltere, bu nedenle ABD’den asla kopamaz. En büyük zahmeti ABD’nin bu rotadan çıkmış olması. ABD, Pasifik gücüdür. İkinci Dünya Savaşı’nın kesin kararını ABD, Pasifik’te verdi. ABD’yi global güç yapan Avrupa’da kazandığı savaş değil. Avrupa’da savaşı kazanan Rusya’ydı, bunu herkes biliyor. Şu an Pasifik’in kaybedilme riski var. Kamuoyunda Rusya’nın Baltık Cumhuriyetlerini, Polonya’yı işgal edeceğini söylüyor. Global iktisada katkısı yüzde 2 olan bir devlet bunları yapmaz, yapamaz. Savaş çok pahalı bir iş. Riyad’da gerçekleşen görüşmede Lavrov’un yanında Ulusal Varlık Fonu İdarecisi gitti. ABD Dişileri Bakanı Rubio’nun yaptığı dört prensip açıklaması var. Açıklamalardan ikisi ekonomi ve yatırımla ilgili. Rubio, Rusya’ya karşılıklı ekonomi ve yatırım konuştuğunu söyledi fakat ABD, Rusya’ya yaptırım uyguluyor. Bu yaptırımlar yavaş yavaş kalkacak. Tarihte ilk sefer 5 bin tane konteyner taşıyan bir konteyner gemisi San Petersburg’dan kalktı ve hiç durmaksızın Şangay’a vardı. Arktik rotasını kullandı. Klasik rotalara oranla yüzde 40’a yakın bir tasarruf sağlandı. Ekonomik açıdan ve ilk defa Anglosaksonların denetim etmediği-edemediği bir coğrafya olması açısından bir ihtilaldir. Trump’ın Grönland’ı isteme sebebi buydu. Yapılan görüşmelerde ‘Arktik’te paydaşlıklar düşünüyoruz’ diyorlar. Amerika hükümeti geçtiğimiz günlerde 20 tane “buz kıran gemisi” siparişi verdi. Bürokratlar genel resmi görüyor.

Zelenski’nin Türkiye’yi ziyareti tamamen dışarıda kalmış, ABD’yi tamamen kaybetmiş durumda. Zelenski rejiminin yakında gideceğini düşünüyorum. Savaşların temel sebebi rejim değişikliğidir. Sadece toprak almazsın oradaki rejimi de değiştirirsin. Zelenski rejimi değişmeden Putin’in duracağını sanmıyorum. Neo-Nazi gruplar devam ettiği sürece Rusya, bastırmaya devam edecektir. Haziran 2022 yılında Türkiye, sağlam ara bulucu rolündeydi. Boris Johnson yüzünden geri adım atıldı. Zelenski, buraya gelerek yeniden ara buluculuk yapın mesajı da vermiş olabilir, ayrıntıları bilemeyiz.