Erdal Sağlam: Faiz indirimi yıl sonuna doğru başlayabilir, enflasyon beklentileri düşüyorfakat yetersiz

ANKA Ekonomi Koordinatörü Erdal Sağlam haftalık ekonomi tahlilinde, faiz indiriminin lakin yılsonuna doğru başlayacağının tahmin edildiğini ve enflasyon beklentisinin düşmesine karşın yetersiz olduğunu söyledi.

Sağlam’ın yaptığı değerlendirmeler şöyle: 

”Bizim Merkez Bankamız da Perşembe günü toplanacakfakat faiz indirim kararı beklenmiyor. Buna karşılık faiz toplantısı sonrası yapılacak açıklama piyasalar tarafından yakından izlenecek. Zira artık Merkez Bankası’nın da birkaç ay içinde faiz indirimine başlaması bekleniyorzamanlaması tartışmalı. İşte bu nedenle faiz açıklamasında, indirim zamanlamasına ilişkin ipucu aranacak.

Merkez Bankası’nın açıklama metninde, son açıklamalarda hep yer alan, “gerektiğinde ek sıkılaştırma yapılacak” kelamının, bu sefer yer alıp almayacağı  merak konusu. Bu cümlenin çıkması Ekim yahut Kasım toplantısında artık faiz indirimine hazırlandığı mesajını içerecek. Bu cümle motamot kalırsa, bu defa tekrar satır aralarında Merkez Bankası idaresinin faiz indirim kararı için nelere dikkat edeceği yönünde işaretler aranacak.

İktisatçılar ve piyasa analistleri, açıklama yanında, 3 Ekim’de açıklanacak Eylül ayı enflasyon sayılarının da faiz indiriminin zamanlamasında çok önemli rol oynamasını bekliyor. Piyasa beklenti anketine katılanlar Eylül ayı için yüzde 2.2 oranında enflasyon varsayımında bulunmuşlar. Yeni açıklanan Orta Vadeli Program’da (OVP) yıl sonu enflasyon iddiası yüzde 38’den yüzde 41.5’e çıkarılmıştı. Piyasaların Eylül enflasyon beklentisi gerçekleşirse, yıl sonunda OVP’de yer alan sayı olmasa da yüzde 43’e inilebileceği tahmin ediliyor.

Beklenti düşüyorfakat hala yetersiz                         

Merkez Bankası’nın yaptığı enflasyon beklentisi anketinin iştirakçilerinin, 2024 yıl sonu için geçen ay yüzde 43.31 iddiası yaparken, bu varsayımı yüzde 43.14’e indirdiklerini gördük. aynı ankette 12 ay sonrası TÜFE beklentisi ise bir evvelki anket döneminde yüzde 28,71 iken, bu anket döneminde yüzde 27,49’a indi.

2024 yılı sonuna yaklaştığımız için, piyasa oyuncularının enflasyon beklentisinin, revize edilen resmi sayılara yakınsaması çok olağan. Fakat 2025 yılı için OVP’de yer alan amacın yüzde 17.5 olduğunu, beklentilerin ise bunun 10 puan üzerinde olduğunu unutmamak gerek.

Piyasa beklentilerinde resmi sayılara yakınsama var fakat önümüzdeki günlerde açıklanması beklenen gerçek bölümün ve vatandaşın enflasyon beklentilerinin, piyasa oyuncularından bir-iki kat fazla olması beklenebilir. Daha evvelki anketlerde çok farklı ve yüksek beklentilerin dile getirildiğini görmüştük.

Bu enflasyon sayılarına bakılarak, önümüzdeki 1 yıl içinde yüzde 50 faize karşın enflasyonun bunun yarısına inmesinin beklendiği söylenebilir. Mevcut yıllık enflasyon ise 3 Ekim’de yüzde 48’e inip, tekrar mevcut siyaset faizinin altına inmiş olacak. Vatandaşların daha çok mevcut orana bakarak, piyasa oyuncularının ise önümüzdeki yıla bakarak gerçek faiz hesabı yaptığını biliyoruz. Olağan olanı da önümüzdeki bir yıla ilişkin sayıları baz almak lakin bilhassa vatandaşın resmi enflasyon sayılarına güveni olmadığı için, beklenen enflasyonu bugünden bakarak çok daha yüksek tahmin ediyorlar.

Normal işleyen bir iktisatta önümüzdeki yıla bakarak, aslında şimdi bile yüksek gerçek faiz olduğunu söylemek mümkün. O nedenle de aslında önümüzdeki aydan itibaren Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine başlamasını, kimi iktisatçılar olağan görüyor. Lakin hala uygulanan enflasyonla mücadele programına güven oluşmadığı için Merkez Bankası da ihtiyatlı tavır takınıp mümkün olduğunca faiz indirimlerini ötelemek istiyor.

İşte bu konu önümüzdeki dönem alevlenmesi beklenen faiz indirim tartışmalarının temel noktalarından birini oluşturacak. Bunun en çok önemli nedenlerinden biri önümüzdeki devirde enflasyonun resmi tahminlere inebileceğine olan itimadın yetersiz olması. Yani, her an bu programdan geri dönülebileceğine ilişkin tedirginliğin sürdüğünü görüyoruz.”