Cumhurbaşkanı Erdoğan “Dünya beşten büyüktür” söylemi ile BM’nin yapısına yönelik tenkitlerini dile getiren bir lider oldu. Erdoğan Türkiye’nin yakın coğrafyası başta olmak üzere krizlerin çözülmesinde de teşebbüslerde bulundu. Erdoğan’ın dış siyasetteki esas adımları Sputnik’in derlemesinde.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın dış siyasetteki adım ve açıklamaları hem bölgede hem de dünya genelinde gündem belirleyiciliğiyle öne plana çıkıyor. Erdoğan bu durumu, “Uluslararası arenada ülkemizin hak ve hukukunu, devletimizin çıkarlarını, milletimizin onurunu kararlılıkla savunduk, savunuyoruz. Uluslararası siyaseti takip eden herkes şu gerçeği artık kabulleniyor: Türkiye, yalnızca bölgesel bir güç olmaktan çıkıp, global bir güç olma yolunda emin adımlarla ilerliyor” diye açıklıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı misyonlarını yürüttüğü süreç içerisinde Türkiye’nin global bir aktör olmasına yönelik çalışmalar içerisinde yer aldı. 70’inci doğum günü kutlayan Erdoğan’ın bu yaklaşımı devlet siyaseti haline dönüştü.
Cumhurbaşkanı Erdoğan bu teşebbüslerini “Dış siyasette Avrupa’dan ‘aferin’ almaya çalışan değil, dik ve dirayetli duruşuyla tüm dünyada takdir toplayan bir ülke konumundayız” sözleriyle özetliyor.
Türkiye, İsrail’e karşı Filistin’in yanında yer aldı
İsrail’in 7 Ekim akınlarını mazeret ederek Gazze’deki sivil Filistinlilere yönelik taarruzları karşısında Türkiye Filistin halkının yanında yer aldı. Türkiye, Gazze halkına yardım gönderen ülkelerin başında yer alırken, İsrail’in akınlarını en sert eleştiren ülkelerden biri oldu. Erdoğan bu taarruzlar sonrasında, Batı’yı da en sert şekilde eleştiren lider oldu:
Azerbaycan’ın da yanında yer aldı
Azerbaycan ile Ermenistan arasında Karabağ üzerinde yaşanan tansiyonda Türkiye “İki devlet tek millet” anlayışı ile Azerbaycan’ın yanında yer aldı. Türkiye, Dağlık Karabağ sürecinde Azerbaycan’a destek verdi.
Türk devletleri ile iyi ilişkiler
Cumhurbaşkanı Erdoğan görev mühleti boyunca Türk Devletleri ile yakın ilişkiler kurmaya ihtimam gösterdi. Erdoğan Şanghay İşbirliği Örgütü’nde yakın arada yer aldı. 2022 yılında Özbekistan’da düzenlenen ŞİÖ liderler zirvesinde, Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko ve diğer önderlerle sohbet ettiği anın fotoğrafı yakın ilgilerin bir dokümanı oldu.
Rusya-Ukrayna arasında arabuluculuk rolü
Rusya’nın Ukrayna’da başlattığı özel operasyon sonrasında Batı ülkeleri Rusya’ya yaptırım politikasını belirlerken, Türkiye iki ülke ile de diyaloğunu sürdürebilen sayılı ülkeler arasında yer aldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan her iki ülkenin lideri ile görüşebilen seçkin başkanlardan birisi haline geldi. Erdoğan’ın bu özelliğini kullanarak iki ülkeyi barış masasında bir araya getirmeyi başardı.
Körfez krizinde Katar’ı destekledi
Türkiye, körfez ülkeleri arasında yaşanan krizde Katar’ın yanında yer aldı. Körfez ülkelerinin Katar’a uyguladığı ambargo Türkiye’nin teşebbüsleri ile delindi. Türkiye ile Katar bu süreçten sonra yakın ilişkiler kuruldu.
Afrika’ya en çok giden Türk lider
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Afrika ülkeleri ile en fazla ilgi kuran Türk lider oldu. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde Afrika ülkelerine ziyaret bu periyotta gerçekleştirildi. Türkiye ile Afrika ülkelere arasında ticaretin artırılması için çok önemli muahedeler yapılırken, Erdoğan pek çok Afrikalı lideri de Türkiye’de ağırladı. Bu girişlimler kapsamında son olarak Türkiye, Somali karasularını 10 yıl boyunca koruyacak ve deniz kaynaklarının gelişimine katkıda bulunacak.
Erdoğan, tehditlerinin arkası gerisi kesilmeyen ABD ve Batılı ülkeleri ‘rahatsız ediyor’
Erdoğan’ın “Sadece oyun kuran değil, gerektiğinde aleyhimize olan oyunları da bozan bir ülkeyiz” sözleri ile ortaya koyduğu diplomasi yaklaşımı en çok ABD ve AB’yi rahatsız etti. Erdoğan’ın bölgesel hususlar başta olmak üzere uluslararası arena da sergilemiş olduğu yaklaşımlara sık sık ABD ve AB’de yansılar geldi. ABD ve AB sık sık Türkiye’yi ekonomik ve siyasi yaptırımlarla tehdit etti. Üstü kapalı şekilde Türkiye’ye askeri yaptırımlar uygulandı. Türkiye parasını verdiği halde F-35 programında çıkartılırken, F-16 satışı, İsveç’in NATO üyeliğine onay vermesine bağladı.
‘AB ile yollarımızı ayırabiliriz’
Türkiye’nin AB’ye üyelik süreci yaklaşık 60 yıldır devam ediyor. Türkiye’nin ilerlemesi yönelik Avrupa Birliği tarafından hazırlanan raporlarda Erdoğan’ın uyguladığı siyasetler ağır bir şekilde eleştirildi. En son Avrupa Parlamentosu’nun kabul ettiği Türkiye raporuna ilişkin değerlendirmesi sorulan Erdoğan, “Avrupa Birliği (AB) Türkiye’den kopmanın çabası içerisindedir. Bu dönem içerisinde biz de bu gelişmeler karşısında değerlendirmelerimizi yaparız ve bu değerlendirmeden sonra gerekirse Avrupa Birliği ile yolları ayırabiliriz” sözlerini kullanmıştı.