Erkek grubuna “loca” şartı koyan eğlence mekanına 120 bin lira ceza

İstanbul’daki bir cümbüş yerinde düzenlenen konsere rezervasyon yapmak isteyen 4 kişilik erkek grubuna, yanlarında bayan konuk olmayanların sadece loca için rezervasyon yaptırabilecekleri söylendi. Cinsiyet temelinde ayrımcılığa maruz kalındığı gerekçesiyle yapılan başvuruyu karara bağlayan TİHEK, işletmeye 120 bin lira idari para cezası uyguladı.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), yanlarında bayan konuk olmayan erkek kümelerine yalnızca locada yer veren İstanbul’daki bir cümbüş mekanına, cinsiyet temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle 120 bin lira idari para cezası verdi.

TİHEK’in kararına göre, M.Y.K, 3 arkadaşıyla İstanbul’daki bir cümbüş yerinde düzenlenen konsere rezervasyon yapmak için işletmeyle irtibata geçti.

İşletmeden, “4 erkeğin yanlarında bayan konuk olmadan yalnızca loca için rezervasyon yaptırabilecekleri” cevabını alan vatandaşlar, maddi durumları nedeniyle locadan bilet alamadı.

Kadınlar için bu türlü bir kısıtlamanın olmadığını belirten M.Y.K, cinsiyet temelinde ayrımcılık yapıldığı savıyla kuruma başvurdu.

Cinsiyet temelinde ayrımcılık yasağı ihlal edildi

İnceleme kapsamında cümbüş yerinden yazılı görüşü talep edildi. Cümbüş yerinden gönderilen yazıda, tek başına ya da ekip olarak gelen bayanların da yanında erkek olmadan loca dışındaki yerlerde konuk edilmediği belirtildi.

Sadece erkeklerin yanlarında bayan olmaksızın işletmeye alınmadığının kabulünde dahi bu durumun ayrımcılık olarak nitelendirilemeyeceği ifade edilen yazıda, ülkenin sosyal ve kültürel yapısı düşünüldüğünde gece yerlerinin bayanlar için inançlı olmadığı, bu durumun bayanlar için inançlı ve huzurlu bir ortam yaratma eforundan kaynaklandığı savunması yapıldı.

Başvuruyu karara bağlayan TİHEK, cinsiyet temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle işletmeye 120 bin lira idari para cezası verdi. Karar, oy çokluğuyla alındı.

“Toplumsal ön yargı”

6701 sayılı Kanun’un 2. hususuna göre, kişinin almak istediği hizmeti almasının zorlaştırılmasının da direkt ayrımcılığı gündeme getirdiği kaydedilen kararda, “Muhatabın, başvuran ve arkadaşlarını sadece locada ağırlamak halindeki teklifinin başvuran ve arkadaşlarının hizmetten yararlanmasını engellemediği fakat bu bireyler açısından hizmetten yararlanmayı maddi ve manevi olarak zorlaştırdığı açıktır” tabirlerine yer verildi.

İşletmenin, “Erkek gruplarının alınmamasının bayanlar için inançlı ve huzurlu bir ortam yaratma uğraşı olduğu” savunmasına kararında yer veren TİHEK, işletmede erkeklerin bayanları rahatsız ettiğine dair bir kanıtın belgeye sunulmadığına dikkati çekti.

Başvuran ve arkadaşlarının da daha önce bu usul bir halde bulunduklarını yahut bu şekilde davranabileceklerini gösterir herhangi bir olgu ya da olayın da belgeye sunulmadığını bildiren kurum, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Erkeklerin bayanları rahatsız edeceğine dair fikir toplumsal ön yargılardan ileri gelmekte ve bunun ön yargılar toplumdaki eşitsizliği derinleştirmektedir. Sırf ön yargılardan ve varsayımlardan hareketle erkeklerden oluşan kümelerin işletmeye alınmaması halindeki farklı muameleyle ulaşılmak istenen gayenin yasal olmadığı, bu hedef yasal sayılsa dahi somut olay adaleti açısından bu şekilde bir uygulamanın ölçülü olmadığı açıktır.”

İki üye karşı oy kullandı

Karara muhalefet şerhi koyan iki üye, söylediği söz edilen uygulamanın Türk toplumunun özelliği ve ihtiyaçlarından kaynaklandığını, kamu sistemi ve güvenliği açısından kamusal faydası da yakından ilgilendirdiğini belirtti.

Üyeler, muhalefet şerhinde, “Bu bakımdan, uzun yıllardır aynı kesimde faaliyet gösteren iş yerlerinde uygulanmakta olup, klasik bir kural olarak yerleşmiş ve kabul görmüş bir uygulamadır. Bir diğer anlatımla, ülkemizde uzun yıllardan beri sürdürülen bu uygulamanın, kamu faydasına ve hizmetin gereklerine uygun şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve münasebetlere dayalı olduğunun toplumsal olarak kabul görmüş olduğu açıktır.” tabirlerini kullandı.