Fehmi Koru: Cumhuriyet kutlamalarını Atatürk bayramı haline dönüştürenlerin mesajı kimlereydi?

Fehmi Koru*

Devletin Türkiye Cumhuriyeti ismiyle yenilenmesinin 100. yıldönümü evvelki gün kutlandı.

Ama ne kutlanma.

Türkiye’nin her ili ve ilçesinde insanlar sokaklara taştılar, büyük vilayetlerde yüzbinler kutlamalara katıldı.

Ülkenin dört bir tarafından gelenler Anıtkabir’de buluştular; tam 1,5 milyona yakın insan Atatürk’ün mozalesini ziyaret etti.

Yer-gök nitekim bayrak oldu.

Bayrakların büyük kısmının üzerinde de Atatürk fotoğrafları vardı.

Cumhuriyet bayramı Atatürk bayramı haline dönüştü.

Ne oldu da bu türlü oldu?

Sorunun kısa karşılığı yok, lakin bu gelişme üzerinde durulmayı ziyadesiyle hak ediyor.

Mustafa Kemal Atatürk, hiç kuşkusuz, ‘Cumhuriyet’ kavramıyla özdeşleşen bir isim. Osmanlı İmparatorluğu’nun küllerinden yeni bir devlete evrilirken onun sisteminin cumhuriyet olması kaçınılmazdı; lakin tekrar de bu yolda bir adım atılabilmesi ve bunun kısa sürede gerçekleştirilmesi için kararlılık gerekiyordu.

Öncesi ve sonrasında, Cumhuriyet’in ilanının, kurucu takımlar arasında tartışmalara yol açtığı ve itirazlara karşın kararın Mustafa Kemal tarafından alındığı biliniyor.

Ardından yaşatılan esaslı değişimler de tamamen Atatürk’ün damgasını taşıyor.

Durum bu türlü olduğuna göre, Cumhuriyet’in bir asrı devirmesinin yıldönümünde kutlamaların merkezinde Atatürk’ün bulunmasının olağan karşılanması gerekir.

Ancak yeniden de Atatürk figürü etrafında oluşan ilginin bu olağanlığı ziyadesiyle aştığının görülmesi de kural.

Konuya ilişkin yorumlarda, kutlamalar, siyasi iktidara karşı bir cins tepki olarak da yansıtılıyor. Buna yorumlara göre, kutlamalar, AK Parti ve iktidar ortaklarının temsil ettiği siyasi anlayışa karşı protesto…

Yorumlarda kısmen doğruluk hissesi olabilir,fakat kısmen. Sonuçta, 22 yıl sürmüş ve en azından önünde beş yılı daha bulunan bir iktidar var. Cumhuriyet periyodunun neredeyse dörtte biri AK Parti iktidarında geçti. Seçimde iktidar partilerine oy vermeyen insanların kutlamalar vesilesiyle rahatsızlıklarını dışarıya vurmaları beklenebilir bir şey.

İktidarın 100. yılın kutlanması konusunda fazla istekli görünmemesi de kutlayıcıları teşvik etmiş olabilir.

Acaba kutlayıcılar sadece iktidara mı reaksiyonlarını bu türlü dolaylı yoldan vermiş oldu?

Muhalefete de bir mesajları yok mu?

Özellikle de CHP’ye?

CHP Atatürk’ün kurduğu parti. Kuruluşu ondan önce olduğuna göre, Cumhuriyet’i de kuran parti CHP. Ülkeyi Cumhuriyet’in ilan edilmesinden sonra 1950 yılına kadar CHP yönetti. 1945’e kadar tek parti olarak, sonrasındaki beş yılda da rakip partilerin kurulmasına izin verip seçimi kaybedince iktidarı kazanan partiye devrederek…

Sonraları uzunca bir dönem -12 Eylül (1980) müdahalesi sonrasında askeri yönetim tarafından kapatıldığı için ve daha sonra da seçmenden ilgi görmediği için- Meclis dışı kaldı CHP.  2002 yılına kadar. İktidara en yakın göründüğü son seçimde de başarılı olamadı.

Kaldı ki, bugünkü CHP’nin Atatürk’ün başında bulunduğu devrin CHP’si ile de, Bülent Ecevit’in kitlelere heyecan vermek üzere ‘sol’ kulvara yönlendirdiği parti ile de pek az benzerliği bulunuyor.

Zaten galiba da kendisini iktidara taşıyacak bir cevvaliyete sahip görünmediğinden kapandığı dar kalıpları aşmaya mecali de bulunmuyor bugünkü CHP’nin…

Daha da kıymetlisi şu: Son seçimin akabinde CHP’de bir lider ile yeni bir yol arayışı başladıo arayışı sahiplenerek mevcut parti idaresine karşı mücadele verenler, her ne kadar ‘değişim’ kavramıyla yola çıkmış olsalar da, muhalif kitlelere gereğince umut veremiyorlar.

İsimleri müstakbel CHP lideri olarak geçenlerin de partiye canlılık getireceği kuşkulu.

Muhalif kesim CHP’den bütünüyle umut kesmek üzere…

CHP’den, yani Atatürk’ün partisinden…

Önceki gün sokaklara taşan, ülkenin dört bir yanından çocuklarını da alıp Anıtkabir’e -Ankara’ya- koşan kitleler, vilayetlerde ve ilçelerde düzenlenen resmi ya da gayrı resmi programlarda Atatürk posterlerini taşıyan, tişörtlerini giyenler, esas bildirilerini muhalefete verir üzereydiler.

Hiç değilse bana o denli geldi.

*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.