enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
44,8947 EURO
52,8872 ALTIN
6.911,55 BIST
14.532,19 Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Haiti’de şiddetin merkezindeki “Barbekü” lakaplı çete lideri Jimmy Cherizier kimdir?
Çetelerin Haiti’nin başşehrinin %80’ini denetim ettiği tahmin ediliyor
Haiti hükümeti, Cumartesi günü 3700 mahkumun cezaevinden firar etmesi akabinde, ülkeyi yıllardır sarsan çete şiddetinin tırmanması üzerine olağanüstü hal ilan etti.
Başkent Port-au-Prince’in neredeyse yüzde 80’ini denetim eden çetelerin başkanları, Başbakan Ariel Henry’nin istifasını talep ediyor.
En güçlü çete başkanlarından biri “Barbekü” olarak bilinen G-9 Ailesi ve Müttefikleri’nin (G9 Fanmi e Alye – G9) başındaki Jimmy Cherizier.
Cherizier paylaştığı bir iletide, “Haiti polisi ve ordusundan sorumluluklarını yerine getirmelerini ve Ariel Henry’yi tutuklamalarını istiyoruz. Halk bizim düşmanımız değil; silahlı gruplar da onların düşmanı değil” dedi.
Peki eski polis memuru bir suç örgütünün lideri olarak Cherizier nasıl bu kadar güç topladı ki ulusal bir hükümeti devirmeye çalışabiliyor?
Haiti hükümeti bu hafta sonu Port-au-Prince’teki ana hapishanede meydana gelen firar olayının akabinde olağanüstü hal ilan etti
Cherizier, son yıllarda Haiti’yi sarsan çete şiddeti dalgasının ana figürlerinden biri olarak öne çıktı.
Temmuz 2021’de Cumhurbaşkanı Jovenel Moise’nin öldürülmesinden bu yana Cherizier, ülkenin “yozlaşmış siyasi eliti” olarak tanımladığı bireylere karşı kendisini “devrimci” olarak niteledi.
Öldürülmeden kısa bir süre önce Moise, Ariel Henry’yi başbakan olarak atamıştı; bu nedenle kimileri seçimle gelmediği için Henry’nin meşruiyetini sorguluyor.
Moise’nin yerine yeni cumhurbaşkanı atanmadı ve 2016’dan bu yana seçim yapılmadı.
Cherizier yükselişinde, mesajını iletmek ve silahlı örgütüne takipçi çekmek için sosyal medya platformlarından tesirli bir şekilde yararlandı.
YouTube kanalındaki bir röportajında bunun ehemmiyetinden bahsediyor, “Bu teknolojileri yaratanlara teşekkür ediyorum. Teknoloji bugün bize kendimizi halka sunma fırsatı veriyor. Ben palavra satmıyorum” diyordu Cherizier.
“Ben söylediğim şahısım. Yaptığımı söyledikleri şeylerin yüzde 99’unu yapmadım… Teknoloji bana kendimi savunma fırsatı verdi” diye ekledi.
Cherizier’in kendini savunma ihtiyacı hissettiği mevzulardan biri de “Barbekü” lakabını alışıyla ilgili.
AP haber ajansına 2019 yılında verdiği bir röportajda, annesinin sokaklarda tavuk sattığı için bu lakabı aldığını söyleyen Cherizier, insanları ateşe verdiği suçlamalarını reddetti.
ABD ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’na göre Cherizier önemli insan hakları ihlallerinden sorumlu ve hem Washington hem de BM kendisine yaptırım uyguladı.
Dünyanın en kanunsuz ülkelerinden birinde en tehlikeli dokuz suç örgütünden oluşan bir ittifakın başı olan Cherizier, şimdi birçok kişi tarafından Haiti’nin en güçlü çete lideri olarak görülüyor.
Oysa işe polis memuru olarak başlamış. Aralık 2018’de kovulana kadar Haiti Polisi’nin ayaklanmalar yahut protestoları denetim altına almaktan sorumlu olan Kitle Denetim Ünitesi’nde çalışmıştı.
Haitili yetkililer Cherizier’i gecekondu mahallelerinde 2017-2019 yılları arasında yapılan katliamları organize etmekle suçluyor, Cherizier ise bu suçlamaları reddediyor.
O devirde Haiti’deki Birleşmiş Milletler misyonunun başında bulunan Susan D. Page, Haitili yetkilileri “Polis ünitelerinin insan hakları ihlalleri iddialarını” soruşturmaya çağıran bir açıklama yaptı.
Harvard Hukuk Fakültesi Uluslararası İnsan Hakları Kliniği tarafından yayınlanan bir rapora göre, sonraki yıl La Saline’de 71 kişi daha öldürüldü, 11 bayan tecavüze uğradı ve 150 ev tahrip edildi. 2019 yılında ise Bel-Air’de en az 24 kişi öldürüldü.
Haziran 2020’de Cherizier, YouTube kanalı aracılığıyla “G9 Ailesi ve Müttefikleri” olarak bilinen yeni bir ittifak kurduğunu duyurdu.
Başlangıçta bu yapı dokuz çeteden oluşuyordu, lakin bir BM Güvenlik Kurulu raporuna göre o vakitten beri daha fazla çeteyi kapsayacak şekilde büyüdü.
Harvard raporuna göre G9, 2020 yılının ortalarında Cite Soleil’de en az 145 kişiyi öldürmek ve “Moise’nin siyasi rakiplerinin elindeki bölgeleri ele geçirmek için” çok sayıda bayana tecavüz etmekle suçlandı.
“Bölge sakinleri, Moise ve partisine seçim dayanağı sağlamak maksadıyla siyasi ilişkileri nedeniyle hedef alındıklarına inanıyor” denilen raporda, “G9’un hem Moise yönetimi hem de Haiti Polisi ile bağları olduğu bildiriliyor” tabirlerine yer verildi.
Haiti Ulusal İnsan Hakları Savunma Ağı da bu iddiaları yineleyerek yerel polisin Cherizier’in korunmasına yardımcı olduğunu iddia etti.
Aralık 2020’de ABD Hazine Bakanlığı, Cherizier ve katliamlara karıştığına inanılan diğer bireylere karşı yaptırım kararı aldı ve çetelerin aralarında çocukların da bulunduğu kurbanları infaz ettiklerini, “daha sonra cesetlerinin yakıldığı, parçalandığı ve hayvanlara yedirildiğini” belirtti.
Cherizier katliamlara karıştığını tekraren reddetti ve kendisinin bölge sakinlerine yardım eden bir toplum lideri olduğunu ve “silahlı bir devrime” öncülük ettiğini söyleyerek, eşitsizlik sistemi ve onu denetim eden seçkinlerle savaşmak için “gerekirse her çocuğun eline silah vereceğini” söyledi.
AP’ye verdiği demeçte “Benimle aynı sosyal sınıftan olan insanları asla katletmem. Ben gettoda yaşıyorum. Getto hayatının ne olduğunu biliyorum” diyordu.
Cherizier, silahlı gayretinin yalnızca fakirlerin ömür standartlarını güzelleştirmeyi ve barınma, besin ve temiz su gereksinimlerini karşılamayı amaçladığını ve silahlı adamlarının ona siyasi güç verdiğini söyledi.
Haitili bir sivil toplum kuruluşu “Suç çeteleri polisten daha donanımlı ve yetkililer tarafından korunuyorlar” diyordu.
Uluslararası uzmanlara göre Cumhurbaşkanı Möise’nin 2021’de suikasta uğraması örgüt için bir kırılma noktası oldu, çünkü hükümet müdafaasını kaybetmesine yol açtı.
Güç gösterisi
Cherizier, basın toplantıları düzenleyerek, şiddet dolu başkentte yürüyüşlere liderlik ederek ve nüfuzunu artırmak için sıklıkla sosyal medyayı kullanarak, kendisini siyasi bir lider olarak tanıtıyor.
Haiti’deki Policite fikir kuruluşundan Yvens Rumbold, ABD merkezli Washington Post gazetesine “Haydutların sosyal medya olmadan Haiti’deki kadar güçlü olmaları mümkün değil” dedi.
Cherizier, YouTube hesabını G-9’un kuruluşunu duyurmak ve polisin mevcut başbakanı tutuklamasını talep etmek için kullandı ve Twitter’dan mevcut yönetici sınıfın ortadan kaldırılması için idarenin ele geçirilmesi davetinde bulundu.
Bu ortada TikTok’ta, diğer çetelerin başkanlarından, çetelerin fikirlerini yayan rapçilere kadar, Port-au-Prince sokaklarında olup bitenler hakkında bildiriler veren öbür bireyler de var.
Haiti’deki durum kısmen çetelerin fikirlerinin sosyal platformlar aracılığıyla duyurulmasından kaynaklanıyor.
Ancak gücü sokaklara da hayli çarpıcı bir şekilde yansıyor.
Ekim 2021’de Moise’nin vefatının akabinde siyasi boşluğu dolduran Başbakan Ariel Henry’nin bir anıta çelenk koyması, Cherizier’in çetesinin ağır silahlı üyeleri tarafından havaya ateş edilerek engellendi.
Kusursuz beyaz bir takım elbise giyen ve her iki yanında adamları bulunan çete lideri, daha sonra olağanüstü bir güç gösterisi yaparak anıta çelenk koydu.
Cherizier tekraren, ülkedeki huzursuzluğun büyük kısmından sorumlu tuttuğu Başbakan Henry’nin istifasını talep etti.
El Cezire televizyonunda Ekim 2021’de verdiği bir röportajda, “Ariel Henry saat 8:00’de istifa etse, 8:05’te tüm barikatları kaldırırız, böylelikle kamyonlar yakıt deposuna gelip, depolarını doldurabilirler ve böylelikle kriz biter” dedi.
Haitili yetkililer çetesini, Henry hükümeti üzerinde baskı kurmak maksadıyla, 2022’de ülkeyi yaklaşık iki ay boyunca felç eden bir yakıt ablukası organize etmekle suçluyor.
Yakıt kıtlığı Haiti’deki insani durumu daha da kötüleştirdi.
Ablukayı kaldırdığını açıklayan kişi Cherizier oldu. 6 Kasım 2022’de sosyal medyadan yayınladığı bir konuşmada, “Sürücüler depoya korkmadan gelebilirler” dedi.
Organize cürümleri araştıran medya ve fikir kuruluşu Insight Crime’a göre G-9 çetesi, suikasta kurban giden Cumhurbaşkanı Moise’e muhalif partilerle ilişkili olduğu söylenen rakip grup G-Pep ile de kanlı bir savaş yürütüyor.
İki grup arasında silahlı çatışmalar ve yetki alanı hengameleri yaygın ve en fakir mahallelerden Port-au-Prince’in merkezine kadar yayılıyor.
Geçtiğimiz Temmuz ayında G9 ile G-Pep arasında ateşkes yapıldığına dair haberler geldi, lakin çeteler arasında ve polis ile devlet müdafaasının yokluğunda ortaya çıkan kanun dışı gruplar arasında çatışmalar devam etti ve yüz binlerce kişi yerlerinden oldu.
Yorumlar
Benzer Konular
< class="title"> ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Rick Scott: Venezuela’da olanlar Latin Amerika’yı değiştirecek
ABD'li Cumhuriyetçi Senatör Rick Scott: Venezuela'da olanlar Latin Amerika'yı değiştirecek
< class="title"> Trump: Önümüzdeki hafta İran’la tekrar görüşeceğiz
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile görüşmelerin iyi geçtiğini ve önümüzdeki hafta görüşmelere devam edileceğini bildirdi.
< class="title"> Rusya’nın Belgorod bölgesinde 19 Vampire füzesi engellendi
Rus hava savunma sistemleri Belgorod'da 19 füzeyi havada vurdu.
< class="title"> Fransız siyasi analist: Rusya ve Batı Putin’in altı ilkesini farklı anlayacak
Fransız siyasi analist Mirkoviç, 'Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in altı unsurunun Rusya ve Batı tarafından farklı anlaşılacağı' yorumunda bulundu.
< class="title"> Ukrayna’nın Kursk Bölgesi’nden zorla tahliye ettiği binden fazla Rus vatandaşı aranıyor
Rusya İnsan Hakları Yüksek Komiseri Tatyana Moskalkova, Ukrayna ordusu tarafından zorla tahliye edilen binden fazla Kursk bölgesi sakininin yakınlarından müracaatlar aldıklarını belirtti.
< class="title"> Rus Hava-Uzay Kuvvetleri, Suriye’de militanlara ait 3 üssü vurdu
Rusya Savunma Bakanlığı, Rus Hava-Uzay Kuvvetleri'nin El Tanf bölgesinden ayrılarak Suriye Çölü’nün ulaşılması zor bölgelerine yerleşen militanlara ait 3 üssü vurduğunu bildirdi.