HDP’li Paylan: Afet Yeniden İmar Fonu gibi sığ bakışlarla ülkemiz depreme güvenli hale getirilemez!

HDP Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan, TBMM Plan ve Bütçe Komitesi’nde görüşülmeye başlanan Afet Yeniden İmar Fonu Kanunu Teklifi’ne ilişkin olarak, “Bir zelzele bütçesi çıkararak hem zelzelenin yaralarını sarmalı hem de kentlerimizi zelzeleye inançlı hale getirmeliyiz. Aksi takdirde, üç ay sonra, üç yıl sonra İstanbul zelzelesi olduğunda yüz binlerce yurttaşımızın vefatıyla karşı karşıya kalabiliriz. O yüzden, Afet Yeniden İmar Fonu, çok eksik bir yasadır. Sadece sarsıntının yaralarını sarmayı hedeflemektedir, o da çok kısmi bir kaynakla. O yüzden hem zelzelenin yaralarını sarmalı hem de zelzeleye kentlerimizi hazırlayacak yasal düzenlemeler yapmalıyız. Bunun için sadece fon kurmak da yetmez. TBMM yasa çıkarmalıdır. Afet Yeniden İmar Fonu gibi sığ bakışlarla ülkemiz sarsıntıya inançlı hale getirilemez” dedi.

Garo Paylan, bugün TBMM’de düzenlediği basın toplantısında, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülmeye başlanan Afet Yeniden İmar Fonu kurulmasına dair kanun teklifini değerlendirdi. 

Paylan, “Yüzbinlerce tabut konutlarında milyonlarca yurttaşımız yaşıyor ve ölmeyi bekliyorlar. Meclis’in çıkarması gereken yasa, resen yani kamu eliyle tüm bu binaların incelenmesinin sağlanması, tüm bu yurttaşlarımızın barınma garantisi sağlanarak oraların boşaltılması ve kamu eliyle bunların yenilenmesidir. Bu hem İstanbul için gereklidir hem de İzmir, Manisa, Aydın, Bingöl, Hakkâri, Erzincan gibi tüm zelzele bekleyen vilayetler için geçerlidir. Bu açıdan TBMM’yi bir kere daha sorumluluğa çağırıyorum” diye konuştu. 

Garo Paylan, özetle şunları söyledi:

“Siz öldükten sonra doktora gereksiniminiz yok”

“Büyük bir afet yaşadık. Bu mevzuda iki çok önemli misyonumuz var. Afetin yaralarını sarmak, depremzedelerin yaralarını sarmak. Bu iki mevzuda da TBMM sorumluluk almalıdır. Lakin bugün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda AKP bir yasa teklifi sunacak. Yasa teklifinde Afet Yeniden İmar Fonu’nun kurulmasını öneriyor. Afet Yeniden İmar Fonu ne yapacakmış bu türlü bir felaketten sonra? Sadece afet sonrası, yani sarsıntı olduktan sonra yeniden imar faaliyetleri yapacakmış. Siz bir doktora gitseniz, tabipten önce ne beklersiniz? Sizi hastalıklardan muhafazasını beklersiniz. Sizin ölmenizin, kanser olmanızın, kalp krizi geçirmenizin önüne geçmesini istersiniz. Siz öldükten sonra doktora gereksiniminiz yok. Elbette geriye kalanların ihtiyacı varesas olan gözetici hekimliktir. Esas olan ve bir devletten beklenen de yurttaşlarını enkaz altında bırakmamasıdır. Tabut meskenlerde onları yaşatmamasıdır. Onları zelzeleye inançlı konutlarda ve zelzeleye inançlı kentlerde yaşatmasıdır. Bununla ilgili tedbirler almasıdır.

“50 bin kişi ölmüş, ‘kader’ diyorlar”

Ama ne diyorlar? ‘Kader planı’ diyorlar, ‘kader’ diyorlar, ‘kısmet’ diyorlar. 50 bin kişi ölmüş, ‘Allah rahmet eylesin’ diyorlar. Şu Anda de ‘Afet Yeniden İmar Fonu’nu kurduk, bina yapacağız’. Pekala İstanbul sarsıntı bekliyor, İzmir zelzele bekliyor. Aydın, Manisa, Bingöl, Hakkâri zelzele bekliyor. Bu il ne olacak? Bu kentler nasıl sarsıntıya hazırlanacak? Bunlarla ilgili hedef var mı? Maalesef yok. İşte bu bahiste bir ülkenin, bu yaşadıklarımızdan ders çıkarıp bir daha bunların olmaması için önlem alması gerekir.

“TBMM şu anda sorumluluk almalı” 

1999 sarsıntısında, sarsıntı bölgesinde bulunmuş bir arkadaşınız olarak söylüyorum. 99 zelzelesinden sonra herkes 1-2 ay, ‘Bir daha kimse zelzeleden ölmesin diye ne önlem gerekiyorsa alalım’ dedi. Genç arkadaşlarımıza söylüyorum;2-3 ay sonra her şey unutuldu. Yurttaşlarımız, tabut meskenlerde yaşamaya devam ettiler. O devrin Meclis’i gerekli önlemleri almadı ve o periyottan sonra gelen AKP iktidarı 22 yıldır gerekli önlemleri almadığı için yurttaşlarımız öldü. Şu Anda zelzelenin üzerinden sıcağı sıcağına şurada bir ay geçmiş durumda. TBMM şu anda sorumluluk almalı, şu anda gereken maddeleri çıkarmalı, şu anda gereken kaynağı ortaya koymalı.

“Afet Yeniden İmar Fonu, çok eksik bir yasa”

Bir zelzele bütçesi çıkararak hem sarsıntının yaralarını sarmalı hem de kentlerimizi zelzeleye inançlı hale getirmeliyiz. Aksi takdirde, üç ay sonra, üç yıl sonra İstanbul sarsıntısı olduğunda yüz binlerce yurttaşımızın vefatıyla karşı karşıya kalabiliriz. O yüzden Afet Yeniden İmar Fonu, çok eksik bir yasadır. Sadece zelzelenin yaralarını sarmayı hedeflemektedir, o da çok kısmi bir kaynakla. O yüzden hem sarsıntının yaralarını sarmalı hem de zelzeleye kentlerimizi hazırlayacak yasal düzenlemeler yapmalıyız.

“Yapılması gereken fon kurmak değil, yasa çıkarmak”

Bunun için sırf fon kurmak da yetmez. TBMM yasa çıkarmalıdır. İstanbul zelzele bekliyor. Avcılar, Bakırköy, Tuzla, Ümraniye, Pendik’te binlerce, milyonlarca yurttaşımız yaşıyor. İstanbul’da 18 milyon insanın çoğunluğu çürük binalarda yaşıyor. Bu binalarda herhangi bir inceleme yapılmış durumda değil. Yapılması gereken, müracaat koşulu aranmaksızın, yani mal sahibinin müracaat kaidesi aranmaksızın devlet eliyle o binaların incelenmesidir. Sarsıntıya dayanıksız olduğu düşünülen binaların boşaltılmasıdır. O binaların yenilenmesidir ve yenilenme sürecinde yurttaşlarımızın kira takviyesinin sağlanmasıdır, barın garantisinin sağlanmasıdır. Bunun için yasaya ihtiyaç var.

“Deprem olmadan önce yurttaşlarımızı o tabut meskenlerden kurtarmamız gerekiyor”

İstanbul’da çürük konutlarda iki tıp yurttaşımız yaşıyor. Bir, çok gariban mal sahipleri yaşıyor. Meskenlerini dönüştürmeye güçleri olmayan yurttaşlarımız yaşıyor. Mecbur oldukları için bu tabut meskenlerde yaşıyorlar. İkincisi de güçlü yurttaşlar o çürük binalardan çıkmışlar, sağlam meskenlerde yaşıyorlaro çürük binaları mantolamışlar, boyamışlar, cilalamışlar, dar gelirli öteki yurttaşlarımıza kiraya veriyorlar. İstanbul’da yüz binlerce tabut ev var. Bu yüzbinlerce tabut meskenlerinde milyonlarca yurttaşımız yaşıyor ve ölmeyi bekliyorlar. Meclis’in çıkarması gereken yasa, resen yani kamu eliyle tüm bu binaların incelenmesinin sağlanması, tüm bu yurttaşlarımızın barınma garantisi sağlanarak oraların boşaltılması ve kamu eliyle bunların yenilenmesidir. Bu hem İstanbul için gereklidir hem de İzmir, Manisa, Aydın, Bingöl, Hakkâri, Erzincan tüm zelzele bekleyen vilayetler için geçerlidir. Bu açıdan TBMM’yi bir kere daha sorumluluğa çağırıyorum. Bu türlü afet fonui, afet olduktan sonra yaralarının sarılması fonlarından vazgeçip, elbette buna da ihtiyaç varfakat esas olan hami hekimliği yapmamız. Afet olmadan, sarsıntı olmadan önce yurttaşlarımızı o tabut meskenlerden kurtarmamız gerekiyor.

“Afetten önce önlem almak, afetten sonra önlem almaktan 10 kat daha az maliyetli”

AKP her şeye para gözüyle bakıyor ya, onlara şunu söyleyeceğim. Afetten önce önlem almak, afetten sonra önlem almaktan 10 kat daha az maliyetlidir. AKP’liler, siz paradan anlıyorsunuz ya, bu zelzelenin 100 milyarı dolar var ya, şayet ki 10 milyar dolar harcamış olsaydık Hatay’ı, Maraş’ı, Adıyaman’ı ve diğer tüm vilayetleri sarsıntıya inançlı hale getirebilirdik. Şu Anda İstanbul’da zelzelenin maliyeti ne olacak? 1 trilyon dolar olacak. Şu Anda İstanbul’a 100 milyar dolar harcarsak İstanbul’u, İzmir’i, Bingöl’ü, Hakkâri’yi sarsıntıya inançlı hale getirebiliriz ve bundan çok daha kıymetlisi, yüz binlerce yurttaşımızın hayatını kurtarabiliriz.

“İstanbul sarsıntısı, Türkiye iktisadını çökertecek”

İddiayla söylüyorum; İstanbul sarsıntısı, Türkiye iktisadını çökertecektir. İstanbul, Türkiye’nin kalbidir. Bir insan, kolu bacağı kırıldığında büyük bir acı yaşarfakat sonra tekrar hayatına devam edebilir. Bir insanın kolunu da kesseniz hayatına devam edebilir ama bir insanın kalbi durursa o insan ölür. İstanbul’da yaşanacak zelzele, Türkiye’yi çökertecektir. Bu açıdan aklımızı başımıza devşirip İstanbul’u, İzmir’i, Manisa’yı, Aydın’ı ve sarsıntı bekleyen tüm vilayetlerimizi garanti altına alacak bir yasa çıkarmalıyız ve bütçesini sağlamalıyız. Bu türlü Afet Yeniden İmar Fonu sığ bakışlarla ülkemiz sarsıntıya inançlı hale getirilemez.” (ANKA)