Hepsini raflardan kaldıracaklar: ABD petrol bazlı gıda boyalarını yasaklıyor

ABD’de sentetik besin boyaları tarihe karışıyor. Sağlık Bakanlığı ve FDA’nın aldığı kararla Kırmızı No 3 ve diğer yapay boyalar 2027’ye kadar tüm besinlerden çıkarılacak.

Dünya

23.04.2025 13:20

A⁺

A^-

Amerika Birleşik Devletleri’nden besin güvenliği konusunda tarihi bir adım geldi. ABD Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr., Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı ile Gıda ve İlaç Yönetimi (FDA) tarafından alınan yeni kararı kamuoyuyla paylaştı. Buna göre, petrol bazlı tüm sentetik besin boyaları, ülkenin besin sisteminden kademeli olarak kaldırılacak.

Bu gelişme, Biden idaresinin “Amerika’yı yeniden sağlıklı hale getirme” amacının bir kesimi olarak dikkat çekiyor.

İlk adım: Kırmızı no 3’e veda

Ocak ayında, FDA 3 numaralı kırmızı boya olarak bilinen ve birtakım ilaç ve şekerlemelerde kullanılan hususun müsaadesini iptal etmişti. Kırmızı No 3, petrol türevi olması ve muhtemel sağlık riskleri nedeniyle uzun müddettir tartışma konusuydu.

Dün yapılan açıklamada, FDA ve Sağlık Bakanlığı, şirketlerden 2027-2028 yıllarına kadar bu boyayı kullanmayı bırakmalarını istedi.

Sırada diğer boyalar var

FDA yalnızca Kırmızı No 3 ile sınırlı kalmayacak. Önümüzdeki aylarda Citrus Red No 2 ve Orange B boyalarının da yasaklanması planlanıyor. Ayrıyeten, ABD ve Kanada’da en yaygın kullanılan yapay boyalardan biri olan Kırmızı No 40 (Allura Red) da dahil olmak üzere kalan tüm petrol bazlı boyaların 2026 sonuna kadar piyasadan kaldırılması hedefleniyor.

Bilimsel görüş: Toksik tesir tartışılıyor

MedStar Health’te toksikolog olarak görev yapan Dr. Kelly Johnson-Arbor, yaptığı açıklamada Kırmızı No 40’ın potansiyel sağlık risklerine dikkat çekti. “Allura Red, ABD’de çok yaygın kullanılıyor. Fakat kimi çalışmalar, çocuklarda hiperaktivite ve alerjik yansılarla ilişkilendirilmiş durumda,” dedi.

Ne değişecek?

Bu karar, şekerleme, içecek, hazır besin ve ilaç benzeri birçok ürün kategorisini etkileyecek. Üreticiler, artık alternatif doğal boyalar kullanmak zorunda kalacak. Tüketiciler içinse bu, daha doğal ve sağlıklı ürünlerin piyasaya çıkmasının önünü açabilir.

Petrol bazlı besin boyalarının yasaklandığı ya da kısıtlandığı ülkeler

1. Avrupa Birliği (AB)

Kırmızı No 3 (Erythrosine): 1994’ten bu yana çoğu besinde yasaklanmıştır; sadece işlenmiş kirazlarda sınırlı kullanımına izin verilmektedir.

Allura Red AC (Kırmızı No 40): AB genelinde yasaklı değildir, lakin birtakım ülkelerde kullanımına sınırlamalar getirilmiştir.

2. Birleşik Krallık

Kırmızı No 3: 1994’ten bu yana besinlerde yasaktır.

Allura Red AC: Geçmişte yasaklanmıştı, fakat AB düzenlemeleriyle uyumlu hale getirilmiştir.

3. Avustralya ve Yeni Zelanda

Kırmızı No 3: Besinlerde kullanımı yasaktır.

Allura Red AC: Kullanımı sonludur ve muhakkak eserlerde izin verilmektedir.

4. Norveç ve İzlanda

Allura Red AC: Geçmişte yasaklanmıştı; şimdi kullanımı sonludur.