İtalya’dan lastik devi Pirelli üzerindeki Çin denetimine fren

Övgü Pınar
Roma
İtalya hükümeti, ulusal güvenlik telaşları gerekçesiyle lastik üreticisi Pirelli’nin en büyük hissedarı Çin şirketi Sinochem’in yetkilerini kısıtladı.
İtalya’da yasalar, stratejik ve ulusal çıkarlarla ilgili alanlarda faaliyet gösteren şirketlerin yapılarını korumak için hükümete “Altın Güç” (Golden Power) ismi verilen bir müdahale aracı sağlıyor.
Bu prosedürün devreye sokulmasıyla, Pekin idaresinin denetimindeki Sinochem’in, en büyük hissedar olarak CEO atama ve strateji belirleme haklarının elinden alınması amaçlanıyor.
Hükümet geçen Cuma günü, “Pirelli’nin stratejik varlığını korumak için” Altın Güç yetkisinden faydalanacağını açıkladı.
Pirelli’den dün yapılan açıklamaya göre de şirketin “özerkliğinin ve sahip olduğu stratejik kıymete sahip teknolojilerin ve bilgilerin korunması” için Altın Güç prosedürü devreye sokuldu.
‘Sensörlerle bilgi toplanıyor’
Hükümet bu karara münasebet olarak, “lastiklere yerleştirilebilen CYBER sensörlerin teşkil ettiği stratejik varlığın korunması”’ gayesini da saydı. Bu sensörlerin yolların yapısı, coğrafik pozisyon ve altyapıların durumu da dahil çeşitli alanlarda bilgi toplayabildiği belirtiliyor.
İtalya hükümeti, bu sensörleri ulusal stratejik ehemmiyete sahip kritik bir teknoloji olarak niteledi ve “bu şekilde toplanan bilgilerin, yapay zeka aracılığıyla karmaşık dijital modellerin oluşturulması için bulut sistemlerine ve süper bilgisayarlara aktarılabileceğini” vurguladı.
Bu teknolojinin berbata kullanımının, hem kullanıcı bilgilerinin saklılığı açısından hem de güvenliği ilgilendiren bilgilerin transferi açısından risk yaratabileceği belirtiliyor.
Roma yönetimi, özel yetkilerini kullanarak Pirelli şirketinin “bilgilerine erişimin sınırlandırılması” da dahil bir dizi araçla stratejik varlığını ve güvenliğini muhafazayı amaçladığını duyurdu.
Altın Güç prosedürünün devreye sokulmasıyla, muhakkak stratejik kararlar için yönetim heyetinin en az beşte dördünün onayı gerekecek. Bu şart nedeniyle Sinochem’in CEO atama yetkisi de elinden alınmış olacak.
1872’de İtalya’da kurulan lastik devi Pirelli, 2015’te aralarında ChemChina ve Camfin’in de bulunduğu bir grup yatırımcıya 7,1 milyar euro’ya satılmıştı.
ChemChina daha sonra Çin devletine ait Sinochem ile birleşmişti. Sinochem hala yüzde 37’lik payla Pirelli’nin en büyük hissedarı. Pirelli’nin yüzde 9’luk payı de Çin’in İpek Yolu Fonu’na ait.
Pirelli CEO’su Marco Tronchetti Provera’ya ait Camfin ise payların yüzde 14’üne sahip. İtalya basınına göre hükümet, CEO belirleme hakkını Camfin’e vermeyi amaçlıyor.
İtalya hükümetinin kararı, ABD Dışişleri Bakanı Anthony Blinken’in Çin’i ziyaretinin tesiriyle Batı ile Pekin arasındaki ilgi ve gerginlikler gündemde üst sıralardayken geldi.
Başbakan Giorgia Meloni idaresindeki hükümet, Pekin’le arasına aralık koymak ve daha evvelki hükümetler döneminde dahil olunan Çin’in Nesil ve Yol Girişimi’nden ayrılmak yönünde işaretler veriyor.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, hükümetin Pirelli kararını “Bu düşmanca bir eylem değil, ihtiyat gayeli ve ulusal çıkarları gözeten bir hareket. Devlet, yabancıların – bu hadisede Çinlilerin – erişimine açılamayacak dataları koruyor” diye açıkladı.