Japonya’da kaçak yabancı işçi ihbarına para ödülü tartışması

Japonya

Japonya yeni bir ikilemle uğraşıyor: Bir yandan kronik hale gelen işgücü açığını yabancılarla kapatmak, diğer yandan kaçak çalışan yabancılarla mücadele etmek. Ancak bu durumun özellikle yerel yönetimlerin elinde “yabancı avı”na dönüşebileceği kaygısı da artıyor.

Bunun ilk işareti Tokyo’nun kuzeydoğusundaki İbaraki bölgesinden geldi. Yerel yönetim, kaçak yabancı işçi çalıştıran işletmeleri ihbar edenlere 10 bin yen (yaklaşık 6 bin 200 TL) ödül verileceğini açıkladı. Yerel yönetim, bilgilerin doğrulanmasının ardından işverenleri polise bildirecek, şikayet doğrulanırsa ihbarcıya ödeme yapılacak. Programın, eyalette son dört yıldır en yüksek kayıt dışı yabancı işçi sayısının görülmesi üzerine başlatıldığı belirtildi.

Yetkililer, iş gücü açığı nedeniyle yabancı çalışanlara ihtiyaç duyulduğunu ancak yasa dışı istihdamın insan hakları ihlallerine yol açtığını savunuyor. Buna karşın barolar ve göçmen hakları savunucuları, uygulamanın ayrımcılığı ve toplumsal gerilimi artırabileceği kaygısında.

İhbarlar, kimlik ve iletişim bilgileriyle birlikte resmi internet sitesi üzerinden online yapılacak. İbaraki Valisi Kazuhiko Oigawa, uygulamanın “yabancıları dışlamakla ilgisi olmadığını”, yasa dışı faaliyetlerle mücadele etmenin yerel yönetimin temel sorumluluğu olduğunu savunuyor. Buna rağmen sivil toplum grupları programın geri çekilmesi için protesto düzenledi.

JaponToday gazetesinin haberine yazılan okur yorumlarındaki ‘cepheleşme’ de dikkat çekici. Bazı okurlar uygulamanın “yasa dışı istihdamla mücadele için gerekli” olduğunu savunurken, diğerleri bunun “yabancılara yönelik fiili bir ihbar mekanizmasına ve insan avına dönüşeceğini” ileri sürdü. Bir kısım yorumcu da yanlış ya da kasıtlı ihbarlara yaptırım-müeyyide olmamasını eleştirirdi.