Kazakistan Devlet Başkanı Kasım Cömert Tokayev, mart ayında Rusya’da yapılacak devlet başkanlığı seçimlerinin uluslararası ehemmiyet taşıdığını vurgularken, çünkü hiçbir dünya meselesinin Rusya olmadan çözülemeyeceğini söyledi.

Ülke çapında yayın yapan Hâkim Qazaqstan (Egemen Kazakistan) gazetesine konuşan Tokayev, mart ayında Rusya’da yapılacak devlet başkanlığı seçimlerinin uluslararası alanda büyük kıymet taşıdığına dikkat çektiği demecinde, “Rusya’nın dünya siyasetinde son derece çok önemli bir rol oynadığının ve Birleşmiş Milletler (BM)Güvenlik Kurulu’nun daimi üyesi statüsüne sahip olduğunun farkına varılmalıdır. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, sözleri ve hareketleriyle global gündemi esasen şekillendiren bir başkandır. Rusya’nın görüşü tüm dünyada dikkate alınıyor. Bu devletin iştiraki olmadan hiçbir dünya sorunu çözülmüyor. Bu bir gerçek” sözlerini kullandı.
Seçimler açısından bu yılın pek çok ülke için dönüm noktası olacağını kaydeden Kazak lider, Rusya’nın yanı sıra ABD, Azerbaycan, İngiltere, Hindistan ve diğer ülkelerde de seçimlerin yapılacağını, aynı vakitte Avrupa Parlamentosu seçimlerinin de planlandığını hatırlattı.
Tokayev, Astana ile Moskova arasındaki yüksek seviyeli ilişkiler nedeniyle Rusya’daki başkanlık seçimlerinin Kazakistan’ı bilhassa ilgilendirdiğini vurguladı.
2022’deki darbe girişimi
Ocak 2022’de Kazakistan’da yaşanan kitlesel protestolar ve darbe teşebbüsü hakkında da konuşan Tokayev, bu sorunun kaynağıyla ilgili değerlendirmesinde, uzun yıllardır çözülemeyen sosyo-ekonomik meseleler ve genel ekonomik sakinliğe dikkat çekerken, bu gerçeklerin de yetkililerin ve toplumun bozulmasına destek sağladığını söyledi.
Kazakistan Devlet Başkanı, “Bana göre Ocak 2022’de yaşanan trajik olaylar, uzun yıllardır çözülemeyen sosyo-ekonomik meseleler ve genel sakinlikten kaynaklandı, bu da yetkililerin ve toplumun bozulmasına yol açtı. Bu dönüşüm, dedikleri gibi, çıplak gözle görülebiliyordu” diye konuştu.
Değişimi istemeyenler
2019’da cumhurbaşkanı seçilmesinden bu yana, siyasi sistemi demokratikleştirmek, kamusal ömrü liberalleştirmek ve ekonomiyi tekelleştirmek için bir rota belli olduğini vurgulayan Tokayev, öte yandan bu değişimin kimi bölümlerde reaksiyona yol açtığını anımsatarak sözlerini şu şekilde sürdürdü:
“Açıkça söyleyebilirim ki bu yeni rota, ülkedeki esaslı durum ve iktidar yapılarındaki ayrıcalıklı pozisyonlarına bir tehdit olarak algılayan nüfuzlu bireylerin keskin yansısına neden oldu. Islahatlara karşı saklı ve her zamanaçık direnişleri giderek arttı. Sonunda başlattığımız bu değişiklikleri bilakis çevirmek ve eski nizamı geri getirmek için aşırı tedbirler almaya karar verdiler. Bu yüksek rütbeli memurlar grubunun kolluk kuvvetleri ve hatalılar üzerinde muazzam bir tesiri vardı.Bu nedenle iktidarı şiddet yoluyla ele geçirme seçeneği tercih edildi. Soruşturmaya göre hazırlıklar 2021 yılı ortalarında başladı.”
Tokayev, Kazakistanlıların ‘sahte vatanseverlikten’ kurtulması ve eski çağa has biçim ya da yapı manasına gelen ‘arkaizme’ kaymaması gerektiğinin altını çizerken, “Geçmişteki büyüklükler ya da mağduriyetler hakkında boş tartışmalara dalarak arkaikliğe kaymamalıyız. Elbette tarih, ulusal kimliğimizin çok önemli bir bileşenidir, bundan ötürü devlet artık bu yönde sistematik faaliyetler yürütmektedir. Elhasıl, asırlık tarihimizin araştırılması ve tarihi adaletin yeniden tesis edilmesi çoğu zaman öncelikli misyonlarımızdan biri olacaktır” tabirlerini kullandı.