Kızılhaç’tan internet korsanlarına etik kurallar: Hackerler kurallara uyacak mı?

Joe Tidy
BBC Sanal Dünya Muhabiri
Uluslararası savaş konvansiyonlarına uyulmasını denetlemek ve gözlemlemekten sorumlu kuruluş Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) tarihinde ilk defa çatışmalar ve savaşlarla bağlı sivil hackerlar (internet korsanları) için bir etik kurallar rehberi yayınladı.
Örgüt, Ukrayna savaşı patlak verdiğinden beri giderek artan sayıda insanın “vatansever” siber çeteler kurduğu yahut katıldığı ihtarında bulundu.
Kızılhaç tarafından sıralanan 8 etik kural arasında hastanelerin sistemlerine saldırılmaması, denetim edilemez şekilde yayılan hackleme programları kullanılmaması ve sivil halk arasında terör tesiri yapacak tehditlerde bulunulmaması da var.
ama bu kuralların yaptırım gücü bakımından soru işaretleri var. Kimi sibet çeteler BBC’ye bu kuralları dikkate almayacaklarını söylediler.
Hackerlara ihtarlar: Faaliyetleriniz sivil hayatları tehlikeye atabilir
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra 1949 yılında hazırlanan ve savaş kurallarını düzenleyen Cenevre Sözleşmeleri’nin (1949)hayata geçirilmesini denetleyen Kızılhaç, internet korsanlarının savaş ve çatışmalarda izleyeceği kuralları içeren rehberi hacker kümelerine yolluyor ve uyarıyor: Faaliyetleriniz, kendinizinkiler de dahil sivil insanların hayatlarını tehlikeye atabilir.
Yurtsever emellerle yapılan hackleme faaliyetlerinin hacminde geçtiğimiz 10 yıl içerisinde büyük bir artış meydana geldi. Kızılhaç açıklamasında bir örnek olarak 2013 yılında Batılı medya kuruluşlarına yönelen Suriye yanlısı hackleme teşebbüsleri de hatırlatılıyor.
Kızılhaç Hukuk Danışmanı Dr Tilman Rodenhauser, Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından bu yana dünya çapında bunafaaliyetlerin korku verici bir süratle yeniden yükseldiğini söylüyor.
“Bazı uzmanlar siviller tarafından yürütülen hackleme faaliyetlerinin teknik olarak çok gelişkin olmadığını ve kayda değer bir tesiri olmayacağını düşünüyorlar. Lakin (Ukrayna-Rusya çatışmasında) iki tarafta da izlediğimiz kimi gruplar çok büyük ve bunlar bankalar, şirketler, eczaneler, hastaneler, demiryolları ve devlet dairelerinin işlerini kesintiye uğratmayı başardılar.”
Kurallar neler?
Kızılhaç hükümetleri de hackleme faaliyetlerini sınırlamaları ve bu mevzudaki maddelerini sıkılaştırmaya çağırıyor.
Ukrayna savaşının sivil ve askeri hackleme arasındaki hudutları güzelce bulanıklaştırdığı gözleniyor. Örneğin Ukrayna’da oluşturulan Ukrayna İnternet Ordusu gibi sivil gruplar hükümet tarafından da Rus maksatlarına saldırmaya teşvik ediliyor.
Ukrayna İnternet Ordusu grubunun Telegram kanalının 160 bin üyesi var ve bu grup demiryolları ve bankalar gibi kamu hizmetlerini hedef alıyor.
BBC’nin ulaştığı bu kümenin sözcüsü Kızılhaç kurallarını uygulayıp uygulamayacaklarına şimdi karar vermediklerini söyledi. Grup kendi kararıyla daha önce sağlık hizmeti veren kuruluşları hedeflemeyi yasaklama kararı almıştı ama sivil hayat üzerinde tesirde bulunacak birtakım hareketlerden kaçınılamayacağını söylüyor.
Grubun sözcüsü “Kuralları uygulamak, taraflardan birini dezavantajlı duruma düşürebilir” dedi.
Rusya içinde de benzeyenbüyük gruplar oluştu ve onlar da Ukrayna ve müttefiki olan ülkelerdeki gayelere sivil halkı, sağlık hizmetlerini etkileyebilecek akınlar yönelttiler.
Telegram kanalının 90 bin üyesi olan Killnet isimli kümenin temsilcisi “Neden Kızılhaç’ı dinleyecekmişim?” diye soruyor.
Killnet direkt yahut dolaylı olarak Rusya hükümetine hizmet ettiği suçlamalarını şiddetle reddediyor.
Diğer yandan son aylarda teknoloji şirketleri ve hükümet sitelerini hedef alan Anonymous Sudan isimli hacker grubunun bir sözcüsü BBC’ye yeni kuralların “uygulanabilir” olmadığını ve ihlal edilmesinin kaçınılmaz olduğunu söyledi.