Konutların turizm amaçlı kiralanmasına ilişkin kanun teklifi TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi

 TBMM Genel Şurası’nda, emeklilere bir kereye mahsus olmak üzere 5 bin lira ödenmesini de öngören Konutların Turizm Maksatlı Kiralanmasına ve Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek maddeleşti.

Kanunla konutların gerçek ve hukuksal şahıslara turizm hedefli kiralanmasına ilişkin metot ve asıllar belli oldu. Tek seferde 100 günden fazla müddetli yapılan kiralamalar kapsam dışında tutuldu.

Konutların turizm maksatlı kiralanabilmesi için, turizm hedefli kiralama kontratı yapılmadan önce izin dokümanı alınması gerekecek. Ayrıyeten Kültür ve Turizm Bakanlığınca nitelikleri belirlenen plaket, turizm gayeli kiralama yapılan konutun girişine asılacak.

İzin evrakı vermeye, Bakanlık yetkili olacak ve bu yetkisini valilik vasıtasıyla da kullanabilecek. Doküman ve plaket fiyatları, Bakanlıkça belirlenecek.

İzin dokümanı müracaatlarında, turizm gayeli kiralama faaliyeti yürütülmesinin uygun görüldüğüne ilişkin izin dokümanına husus bağımsız kısmın bulunduğu binanın tüm kat malikleri tarafından oy birliğiyle alınan kararın ibrazı zarurî olacak.

Birden fazla bağımsız kısım içeren binalardan oluşan konut sitelerinde yalnızca turizm hedefli kiralama yapılan konutun bulunduğu bina için bu fıkra kararları aranacak, izin evrakı örneği site idaresine iletilecek.

Üçten fazla bağımsız kısımdan oluşan binalarda en fazla yüzde 25’i için, benzer kiraya veren ismine izin evrakı düzenlenebilecek. benzer kiraya veren ismine aynı binada doküman düzenlemesine mevzu bağımsız kısım sayısının beşi geçmesi durumunda, müracaatta iş yeri açma ve çalışma ruhsatının, müracaata mevzu binanın, birden fazla bağımsız kısım içeren binalardan oluşan konut sitelerinde yer alması durumunda tüm kat malikleri tarafından oy birliğiyle alınan kararın ibrazı gerekecek.

İzin dokümanını alma yükümlülüğü, kiraya verene ait olacak. Kiraya veren haricinde turizm hedefli kiralama faaliyetinin yürütülmesi halinde bu kiralamalar, Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu uyarınca belgelendirilmiş A grubu seyahat acentaları aracılığıyla yapılabilecek.

İzin dokümanı sahibi, gerçek kişi ise vefat tarihinden itibaren 3 ay içinde mirasçılar tarafından müracaatta bulunulmaması ya da hukukî kişi ise hukuksal kişiliğinin sona ermesi durumunda izin dokümanı geçersiz hale gelecek, lakin kullanıcıların hakları mukavele müddeti sonuna kadar devam edecek.

İzin evrakı sahibinden kiralanan konutun kullanıcılar tarafından kendi nam ve hesabına üçüncü bireylere kiralanması ya da kendi ismine mesken olarak kullanılmak maksadıyla kiralanan konutun kiracısı tarafından kendi nam ve hesabına turizm emelli olarak üçüncü bireylere kiralanması yasak olacak, fakat kullanıcı hükmî şahısların turizm hedefli kiraladıkları konutu kendi çalışanına kullandırması, bu kapsam dışında tutulacak.

Turizm gayeli kiralama izin dokümanı verilen konutlar hakkında Kimlik Bildirme Kanunu kararları uygulanacak. Bildirim yükümlülüğü konusunda izin dokümanı sahibi sorumlu kişi kabul edilecek. İzin dokümanı sahibi ile kullanıcı arasında yapılan mukavele, kontratta belirtilen süre sonunda bitecek.

Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca düzenlenen yönetim planında, kısa vadeli kiralama faaliyetine izin verildiğine dair karar bulunan, resepsiyon, güvenlik ve günlük temizlik servisi yerlerinin bulunduğu, sağlık hizmetleri, kuru temizleme, çamaşırhane, taşıma, yemek ve alışveriş servisi hizmetleri ile spor salonu, yüzme havuzu hizmetlerin verilebildiği birden fazla bağımsız kısmı ihtiva eden yüksek nitelikli konutlar için “izin dokümanına bahis bağımsız kısmın bulunduğu binanın tüm kat malikleri tarafından oy birliğiyle karar alınması” ve “üçten fazla bağımsız kısımdan oluşan binalarda en fazla yüzde 25’i için kiraya veren ismine izin dokümanı hazırlanmasına” ilişkin kurallar aranmadan izin evrakı düzenlenebilecek.

Yüksek nitelikli konutların kiralama faaliyetleri, konut işletmesi eliyle de yapılabilecek. Bu durumda, izin dokümanı, konut işletmesini yapan şirket ismine düzenlenecek.

 İdari para cezaları

Kanunla müsaadesiz kiralama faaliyeti yapanlara ve izin evrakı sahiplerine yönelik idari yaptırımlar da belirleniyor.

Buna göre, izin dokümanı bulunmaksızın turizm gayeli kiralanan konutları kiraya verenlere, kiralama yapılan her bir konut için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak ve izin evrakı alarak faaliyette bulunabilmesi için 15 gün süre verilecek. Bu süre sonunda izin dokümanı alınmaksızın turizm emelli kiralama faaliyetine devam edenlere 500 bin lira idari para cezası uygulanacak ve izin dokümanı alarak faaliyette bulunabilmesi için bir sefer daha 15 günlük zaman tanınacak. İzin evrakı sahibinden kiraladığı turizm hedefli konutu, kendi nam ve hesabına üçüncü bireylere kiraya verenler hakkında, her bir mukavele için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Kendi ismine mesken olarak kullanmak maksadıyla kiraladığı konutu, kendi nam ve hesabına turizm maksatlı kiraya verenler ile izin dokümanı olmayan konutların turizm gayeli kiralanmasına aracılık edenler hakkında, her bir kontrat için 100 bin lira idari para cezası verilecek.

İzinsiz kiralama faaliyetlerinin elektronik ticaretine ve tanıtımına fırsat sağlayan ve Bakanlık tarafından yapılan ikaza karşın 24 saat içinde içeriği çıkarmayan Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da tanımlanan aracı hizmet sağlayıcıları hakkında her bir konut için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak. İhlalin gerçekleştiği yayın, kısım, kısım ile ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına ya da erişimin engellenmesine karar verilecek ve bu karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilecek. Ayrıyeten, bu karara uyulmaması halinde aracı hizmet sağlayıcılar hakkında her bir konut için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak. İçeriğin çıkarılması ya da erişimin engellenmesi kararına karşı sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek. Sulh ceza hakimliğince verilen karara karşı, Ceza Muhakemesi Kanunu kararlarına göre itiraz edilebilecek.

İzin dokümanı bulunmaksızın turizm emelli kiralama faaliyetlerine devam edenler ile her kezinde 100 günden fazla vadeli kira mukavelesi yapmasına karşın ilk kontrat tarihinden itibaren bir yıl içindekonutu 4 kezden fazla kiraya verenler hakkında bir milyon lira idari para cezası verilecek.

Bakanlıkça istenilen bilgi ve dokümanların 30 gün içinde gönderilmemesi, eksik gönderilmesi, aldatıcı bilgi ya da evrak verilmesi ile kiraya verenin miras dışında bir tüzel süreçle değişmesi ve bu değişikliğin tapu siciline tescil tarihinden itibaren 30 gün içinde bildirilmemesi durumunda 50 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun kapsamında turizm hissesinin ödenmesine ilişkin evrakın, Bakanlıkça belirlenen süre içinde ibraz edilmemesi ya da yapılacak kontrollerde bu dokümanın sunulmaması halinde de 50 bin lira idari para cezası kesilecek.

Turizm hedefli kiralama yapılan konutun pozisyon, nitelik ve fizikî özelliklerine ilişkin yazı, reklam, afiş, broşür, sosyal medya, web sayfası ve gibi araçlarla kullanıcıya aldatıcı şekilde tanıtılması ya da taahhüt edilen şartların sağlanmaması ya da turizm maksatlı kiralama yapılan konutun kontratta belirtilen müddetten daha kısa mühletle kullanıcıya tahsis edilmesi hallerinde idari para cezası 100 bin lira olacak.

Turizm maksatlı kiralama yapılan konutun, kontrata uygun olarak kullanıcıya teslim edilmemesi halinde 100 bin, verilen 15 günlük süre içinde alınan ödemenin iadesinin yapılmaması durumunda 200 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Bakanlıkça düzenlenen plaketin, turizm gayeli kiralama yapılan konutların girişine asılmaması halinde 100 bin lira idari para cezası kesilecek ve asılması için 15 gün süre tanınacak. Plaketin bu sürede asılmaması halinde 500 bin lira idari para cezası verilecek. Yapılan kontrolde, konutun izin dokümanı verilmesine esas nitelikleri taşımadığının tespit edilmesi durumunda uygulanacak idari para cezası meblağı ise 100 bin lira olacak.

Kullanıcıların hakları, kontrat müddeti sonuna kadar devam edecek

İzin evrakı birtakım hallerde iptal edilecek. Buna göre, izin dokümanı sahibinin izin dokümanının iptalini talep etmesi, turizm emelli kiralama faaliyetine son verildiğinin tespit edilmesi, verilecek 30 günlük sürede izin dokümanının bölümü için turizm hedefli kiralama yapılan konutun yeni kiraya vereni tarafından müracaat yapılmaması ya da izin evrakı sahibi değişikliğinin uygun görülmesine karşın yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, turizm emelli kiralama yapılan konutun, kamu sistemi, kamu güvenliği ve genel ahlaka aykırı olarak kullanıldığının, yetkili kamu kurum ve kuruluşları tarafından bildirilmesi hallerinde izin dokümanı iptal edilecek.

İzin evrakı iptal edilen konutların kullanıcılarının hakları, mukavele mühleti sonuna kadar devam edecek.

Bakanlık turizm emelli kiralamalarda kontrol yapma yetkisine sahip olacak, gerek görülmesi durumunda kontrol yetkisini valilik vasıtasıyla da kullanabilecek. Düzenlemenin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri ve uygulamaya ilişkin aksaklıkları gidermeye, uygulama birliğini sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapmaya, yol ve asılları belirlemeye Bakanlık yetkili olacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte turizm hedefli kiralama faaliyetinde bulunanlar tarafından ilgili unsurun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde izin evrakı almak üzere Bakanlığa başvurulması zarurî olacak. İzin evrakı düzenlenmesi süreçleri, müracaat tarihinden itibaren 3 ay içinde sonuçlandırılacak. Başvurusu kabul edilmeyenler, faaliyette bulunamayacak, lakin bu konutların kullanıcılarının hakları mukavele mühleti sonuna kadar devam edecek. Bu düzenleme, 1 Ocak 2024’te yürürlüğe girecek.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesine yönelik değişiklikler

Kültür ve Turizm Bakanlığına ayrılan döner sermaye meblağı, 300 milyon liradan 1 milyar 500 milyon liraya, Cumhurbaşkanı tarafından artırılabilecek miktar ise 700 milyon liradan 2 milyar liraya çıkarılacak.

Döner sermayenin kullanım alanı genişletilerek, Döner Sermaye İşletmesi Merkezi Müdürlüğünün sermayeyi kullanım alanına Turizmi Teşvik Kanunu kapsamındaki atık su arıtma tesisi, katı atık bertaraf tesisi altyapı tesisleri yapmak ya da yaptırmak da dahil edilecek.

Kart, evrak ve plaket, kokart gelirleri ve benzeri her çeşit gelirler, atık su arıtma tesisi, katı atık bertaraf tesisi gibi altyapı tesislerinden elde edilen her türlü ücret, bu tesislerin işletme ve kira gelirleri ile diğer tesislerden elde edilen ücret ve gelirler de döner sermayenin gelir kaynakları arasında yer alacak.

Yetki alanı genişletilen Döner Sermaye İşletmesi, Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında, Bakanlığın görev alanına giren atık su arıtma tesisi, katı atık bertaraf tesislerini işletebilecek ve işlettirebilecek.

Tahsisli kamu taşınmazları üzerinde yer alan tesislerin yanı sıra Bakanlıktan turizm yatırım ya da işletmesi evraklı diğer konaklama tesislerinde görev yapan çalışanın, nitelikli konaklama muhtaçlığının karşılanması amaçlanıyor. Buna göre, işçi lojmanı alanı tahsisi için taşınmazın Kültür ve Turizm Bakanlığından tahsisli olması şartı kaldırılarak, Bakanlıktan turizm evraklı konaklama tesisi olması koşulu getirilecek.

Yetkili yönetim tarafından iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilen konaklama işletmelerinin Bakanlıktan turizm işletmesi dokümanı alma müddetleri, bu ruhsatı aldıkları tarihten itibaren 1 yıldan 6 aya düşürülecek. İş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen işletmelere yetkili idarece yeniden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi için tesisin doküman alma şartlarını sağladığına dair Bakanlıktan alınan uygun görüş yazısının, yetkili yönetime ibrazı zarurî olacak.