Kaliforniya merkezli bir şirket, yasal olarak kör olan bireylerin bir tuz tanesi boyutunda bir implantla tekrar görebilmesini sağladığını bildirdi. Coğrafik atrofi tanısı konulmuş 38 gönüllüyle başlatılan çalışmada, iştirakçilerin bir sene içerisinde görme yetilerinde makul bir artış yaşandığı belirtildi.

Klinik olarak kör olanlar, bir tuz tanesi büyüklüğünde bir implant sayesinde artık görebilecekler. Gözlerin arkasında bulunan retinadaki hassas hücrelerin ışığı daha fazla işlemek üzere beyne giden elektrik darbelerine dönüştürmesi sayesinde görülür. Yaş, hastalık ya da genetik nedenlerden ötürü retina hücreleri sıklıkla bozulur.
Coğrafik atrofi olan bireylerde gözler metne odaklanmakta, yüzleri tanımakta ve karanlıkta renk ya da cisimleri tanımakta zorlanır. Bu hastalık bilhassa gözlerin makul şeylere odaklanmasını sağlayan merkezi görmeyi tesirler. Sonuç olarak bulanık görme gerçekleşir.
Retinanın kendini yenilemesi zordur ve nakil donörlerin sayısı talebi karşılamaz. Lakin Kaliforniya merkezli Science Corporation şirketi tarafından yürütülen bir çalışmayla, yasal olarak kör olan 38 iştirakçiye yedek retina benzeri davranan küçük bir çip yerleştirilerek bu sorun çözüldü.
PRIMAvera denemesi olarak isimlendirilen bu çalışmada gönüllülere ‘dijital göz’ görevi gören bir kameraya sahip özel olarak tasarlanmış gözlükler takıldı. Gözlükle yakalanan görüntüler daha sonra beynin deşifre etmesi için bilgileri elektrik sinyallerine dönüştüren implante edilmiş yapay retinaya iletildi.
İlk sonuçlara göre, iştirakçilerin göz muayene ölçeğini okuma yeteneklerinde bir artış olduğunu bulundu. İştirakçilerden kimileri, kameranın ‘yakınlaştırma ve iyileştirme’ fonksiyonuyla evde loş ortamda daha uzun metinleri okuyabildiklerini söyledi. Şirkete göre, hastaların görme sertliği implanttan bir yıl sonra güzelleşmişti.
Denemelerin devam ettiği çalışmada son sonuçların 2026 yılında açıklanması bekleniyor. Uzmanlar çalışmanın, yaştan kaynaklanan coğrafik atrofi için bir ‘mihenk taşı’ olabileceğini söylüyor. Elon Musk’ın Neuralink firmasının eski başkanı ve Science Cooperation’ın şu anki CEO’su olan Max Hodak, “Bildiğim kadarıyla, kör hastalarda akıcı bir şekilde okuma yeteneğinin kesin olarak geri kazanıldığı ilk çalışma bu” dedi.
Yasal körlük nedir?
Yasal olarak kör olan kişinin iyi gören gözünde gözlük ya da lens kullanmasına karşın yüzde 10 ya da daha az görme ya da 20 dereceden daha dar bir görme alanı vardır. Az gören olarak da tanımlanan kanunî körlük, makul bir görme sertliği ya da görüş alanı standardının altında olan bireyleri tanımlar.
Optik atrofi nedir?
Optik atrofi, gözün arkasında bulunan retinadaki hudut liflerinde ortaya çıkan bir hasar sonucunda optik hudutta soluk bir görüntü oluşmasıdır. Optik atrofi, optik sonun beyne görüntü iletme fonksiyonunun yok olmasıdır.
Retinada atrofi oluşumu hücrelerin zayıflayarak kaybolmasıyla gelişebilir. Şayet atrofik alanlar geniş ve keskin kenarlı ise coğrafik atrofi ismini alır.