Meclis’te kabul edildi: Konutların turizm amaçlı kiralanabilmesi için izin belgesi alınması gerekecek

İzinsiz kiralama faaliyetlerinin elektronik ticaretine ve tanıtımına fırsat sağlayan ve Bakanlık tarafından yapılan ihtara karşın 24 saat içinde içeriği çıkarmayan aracı hizmet sağlayıcıları hakkında her bir konut için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak. İzin evrakı bulunmaksızın turizm emelli kiralama faaliyetlerine devam edenler ile ilk kontrat tarihinden itibaren bir yıl içinde benzer konutu 4 kereden fazla kiraya verenler hakkında bir milyon lira idari para cezası verilecek

TBMM Genel Kurulunda, emeklilere bir sefere mahsus olmak üzere 5 bin lira ödenmesini de öngören Konutların Turizm Gayeli Kiralanmasına ve Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin birinci kısmını oluşturan ilk 16 unsuru kabul edildi.

Kabul edilen unsurlara göre, konutların gerçek ve hukuksal bireylere turizm hedefli kiralanmasına ilişkin yordam ve temeller belli oldu. Tek seferde 100 günden fazla müddetli yapılan kiralamalar kapsam dışında tutuldu.

Konutların turizm emelli kiralanabilmesi için, turizm emelli kiralama kontratı yapılmadan önce izin dokümanı alınması gerekecek. Ayrıyeten Kültür ve Turizm Bakanlığınca nitelikleri belirlenen plaket, turizm gayeli kiralama yapılan konutun girişine asılacak.

İzin dokümanı vermeye Bakanlık yetkili olacak ve bu yetkisini valilik vasıtasıyla da kullanabilecek. Doküman ve plaket fiyatları Bakanlıkça belirlenecek.

İzin evrakı müracaatlarında, turizm gayeli kiralama faaliyeti yürütülmesinin uygun görüldüğüne ilişkin izin dokümanına husus bağımsız kısmın bulunduğu binanın tüm kat malikleri tarafından oy birliğiyle alınan kararın ibrazı zarurî olacak.

Birden fazla bağımsız kısım içeren binalardan oluşan konut sitelerinde yalnızca turizm emelli kiralama yapılan konutun bulunduğu bina için bu fıkra kararları aranacak, izin dokümanı örneği site idaresine iletilecek.

Üçten fazla bağımsız kısımdan oluşan binalarda en fazla yüzde 25’i için,kiraya veren ismine izin evrakı düzenlenebilecek. kiraya veren ismine binada doküman düzenlemesine husus bağımsız kısım sayısının beşi geçmesi durumunda, müracaatta iş yeri açma ve çalışma ruhsatının, müracaata mevzu binanın, birden fazla bağımsız kısım içeren binalardan oluşan konut sitelerinde yer alması durumunda tüm kat malikleri tarafından oy birliğiyle alınan kararın ibrazı gerekecek.

İzin dokümanını alma yükümlülüğü, kiraya verene ait olacak. Kiraya veren haricinde turizm gayeli kiralama faaliyetinin yürütülmesi halinde bu kiralamalar, Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu uyarınca belgelendirilmiş A grubu seyahat acentaları aracılığıyla yapılabilecek.

İzin dokümanı şartları

İzin dokümanı sahibi, gerçek kişi ise vefat tarihinden itibaren 3 ay içinde mirasçılar tarafından müracaatta bulunulmaması ya da hukukî kişi ise hukuksal kişiliğinin sona ermesi durumunda izin dokümanı geçersiz hale gelecek fakat kullanıcıların hakları mukavele mühleti sonuna kadar devam edecek.

İzin evrakı sahibinden kiralanan konutun kullanıcılar tarafından kendi nam ve hesabına üçüncü şahıslara kiralanması ya da kendi ismine mesken olarak kullanılmak maksadıyla kiralanan konutun kiracısı tarafından kendi nam ve hesabına turizm maksatlı olarak üçüncü şahıslara kiralanması yasak olacak lakin kullanıcı hükmî bireylerin turizm hedefli kiraladıkları konutu kendi işçisine kullandırması, bu kapsam dışında tutulacak.

Turizm hedefli kiralama izin dokümanı verilen konutlar hakkında Kimlik Bildirme Kanunu kararları uygulanacak. Bildirim yükümlülüğü konusunda izin evrakı sahibi sorumlu kişi kabul edilecek. İzin dokümanı sahibi ile kullanıcı arasında yapılan kontrat, kontratta belirtilen süre sonunda bitecek.

Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca düzenlenen yönetim planında, kısa müddetli kiralama faaliyetine izin verildiğine dair karar bulunan, resepsiyon, güvenlik ve günlük temizlik servisi yerlerinin bulunduğu, sağlık hizmetleri, kuru temizleme, çamaşırhane, taşıma, yemek ve alışveriş servisi hizmetleri ile spor salonu, yüzme havuzu gibi hizmetlerin verilebildiği birden fazla bağımsız kısmı ihtiva eden yüksek nitelikli konutlar için “izin evrakına husus bağımsız kısmın bulunduğu binanın tüm kat malikleri tarafından oy birliğiyle karar alınması” ve “üçten fazla bağımsız kısımdan oluşan binalarda en fazla yüzde 25’i için aynı kiraya veren ismine izin evrakı hazırlanmasına” ilişkin kaideler aranmadan izin dokümanı düzenlenebilecek.

Yüksek nitelikli konutların kiralama faaliyetleri konut işletmesi eliyle de yapılabilecek. Bu durumda izin dokümanı konut işletmesini yapan şirket ismine düzenlenecek.

İdari para cezaları

İzinsiz kiralama faaliyeti yapanlara ve izin evrakı sahiplerine yönelik idari yaptırımlar da belirleniyor.

Buna göre, izin evrakı bulunmaksızın turizm maksatlı kiralanan konutları kiraya verenlere, kiralama yapılan her bir konut için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak ve izin evrakı alarak faaliyette bulunabilmesi için 15 gün süre verilecek. Bu süre sonunda izin evrakı alınmaksızın turizm maksatlı kiralama faaliyetine devam edenlere 500 bin lira idari para cezası uygulanacak ve izin evrakı alarak faaliyette bulunabilmesi için bir sefer daha 15 günlük zaman tanınacak. İzin evrakı sahibinden kiraladığı turizm maksatlı konutu kendi nam ve hesabına üçüncü bireylere kiraya verenler hakkında her bir kontrat için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Kendi ismine mesken olarak kullanmak maksadıyla kiraladığı konutu, kendi nam ve hesabına turizm gayeli kiraya verenler ile izin evrakı olmayan konutların turizm maksatlı kiralanmasına aracılık edenler hakkında her bir mukavele için 100 bin lira idari para cezası verilecek.

İzinsiz kiralama faaliyetlerinin elektronik ticaretine ve tanıtımına fırsat sağlayan ve Bakanlık tarafından yapılan ihtara karşın 24 saat içinde içeriği çıkarmayan Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da tanımlanan aracı hizmet sağlayıcıları hakkında her bir konut için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak. İhlalin gerçekleştiği yayın, kısım, kısım ile ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına ya da erişimin engellenmesine karar verilecek ve bu karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilecek. Ayrıyeten, bu karara uyulmaması halinde aracı hizmet sağlayıcılar hakkında her bir konut için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak. İçeriğin çıkarılması ya da erişimin engellenmesi kararına karşı sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek. Sulh ceza hakimliğince verilen karara karşı, Ceza Muhakemesi Kanunu kararlarına göre itiraz edilebilecek.

İzin dokümanı bulunmaksızın turizm maksatlı kiralama faaliyetlerine devam edenler ile her keresinde 100 günden fazla periyodik kira kontratı yapmasına karşın ilk kontrat tarihinden itibaren bir yıl içinde konutu 4 seferden fazla kiraya verenler hakkında bir milyon lira idari para cezası verilecek.

Bakanlıkça istenilen bilgi ve evrakların 30 gün içinde gönderilmemesi, eksik gönderilmesi, aldatıcı bilgi ya da evrak verilmesi ile kiraya verenin miras dışında bir türel süreçle değişmesi ve bu değişikliğin tapu siciline tescil tarihinden itibaren 30 gün içinde bildirilmemesi durumunda 50 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun kapsamında turizm hissesinin ödenmesine ilişkin dokümanın, Bakanlıkça belirlenen süre içinde ibraz edilmemesi ya da yapılacak kontrollerde bu dokümanın sunulmaması halinde de 50 bin lira idari para cezası kesilecek.

Turizm hedefli kiralama yapılan konutun pozisyon, nitelik ve fizikî özelliklerine ilişkin yazı, reklam, afiş, broşür, sosyal medya, web sayfası ve araçlarla kullanıcıya aldatıcı şekilde tanıtılması ya da taahhüt edilen şartların sağlanmaması ya da turizm maksatlı kiralama yapılan konutun kontratta belirtilen mühletten daha kısa müddetle kullanıcıya tahsis edilmesi hallerinde idari para cezası 100 bin lira olacak.

Turizm gayeli kiralama yapılan konutun, kontrata uygun olarak kullanıcıya teslim edilmemesi halinde 100 bin, verilen 15 günlük süre içinde alınan ödemenin iadesinin yapılmaması durumunda 200 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Bakanlıkça düzenlenen plaketin, turizm gayeli kiralama yapılan konutların girişine asılmaması halinde 100 bin lira idari para cezası kesilecek ve asılması için 15 gün süre tanınacak. Plaketin bu sürede asılmaması halinde 500 bin lira idari para cezası verilecek. Yapılan kontrolde, konutun izin dokümanı verilmesine esas nitelikleri taşımadığının tespit edilmesi durumunda uygulanacak idari para cezası meblağı ise 100 bin lira olacak.

Kullanıcıların hakları, mukavele müddeti sonuna kadar devam edecek

İzin dokümanı kimi hallerde iptal edilecek. Buna göre, izin evrakı sahibinin izin dokümanının iptalini talep etmesi, turizm maksatlı kiralama faaliyetine son verildiğinin tespit edilmesi, verilecek 30 günlük sürede izin evrakının dönemi için turizm hedefli kiralama yapılan konutun yeni kiraya vereni tarafından müracaat yapılmaması ya da izin dokümanı sahibi değişikliğinin uygun görülmesine karşın yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, turizm gayeli kiralama yapılan konutun, kamu nizamı, kamu güvenliği ve genel ahlaka aykırı olarak kullanıldığının, yetkili kamu kurum ve kuruluşları tarafından bildirilmesi hallerinde izin evrakı iptal edilecek.

İzin dokümanı iptal edilen konutların kullanıcılarının hakları, mukavele müddeti sonuna kadar devam edecek.

Bakanlık turizm hedefli kiralamalarda kontrol yapma yetkisine sahip olacak, gerek görülmesi durumunda kontrol yetkisini valilik vasıtasıyla da kullanabilecek. Düzenlemenin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri ve uygulamaya ilişkin aksaklıkları gidermeye, uygulama birliğini sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapmaya, yol ve asılları belirlemeye Bakanlık yetkili olacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte turizm emelli kiralama faaliyetinde bulunanlar tarafından ilgili hususun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde izin dokümanı almak üzere Bakanlığa başvurulması mecburî olacak. İzin dokümanı düzenlenmesi süreçleri, müracaat tarihinden itibaren 3 ay içinde sonuçlandırılacak. Başvurusu kabul edilmeyenler, faaliyette bulunamayacak lakin bu konutların kullanıcılarının hakları mukavele mühleti sonuna kadar devam edecek. Bu düzenleme, 1 Ocak 2024’te yürürlüğe girecek.