Mehmet Altan yazdı | Basın Tarihi: “Yeni Türkiye Cinayetleri”

6 Eylül 2014…

Saat 19.45 suları…

İstanbul Mecidiyeköy…

Torunlar Center’daki şantiye asansörü 32. kattan zemine çakıldı.

10 işçi öldü.

O ölümlerin üstüne dikilen binaların önünden her geçtiğimde o 10 işçiyi anımsarım.

***

8 Eylül tarihli tüm gazetelerde ilk sayfalar neredeyse silme bu iş cinayetiyle doluydu.

Cumhuriyet Gazetesi, “AKP’li müteahhit zihniyetinin son kurbanı Torunlar’daki 10 işçi oldu” üst başlığının altına yerleştirdiği “Yeni Türkiye Cinayetleri” manşeti ile çıkmıştı.

Manşet altındaki iki spottan ilkinde şunlar yazılıydı:

“İktidar desteğini arkasına alarak yeşil alanları katleden, bakanlarla telefonda imar pazarlığına giren, karını katlamayı düşünüp emekçinin güvenliğini ikinci plana iten ‘AKP’li müteahhit zihniyetine’ yeni canlar kurban gitti. Ali Sami Yen Stadı’nın olduğu yere dikilen Torunlar Holding’e ait inşaatın 32. katından aşağıya çakılan asansörde 10 işçi yaşamını yitirdi.”

***

İkinci spot ise şöyleydi:

“Asansörün son kontrolünün 30 Mayıs’ta yapıldığı ve 30 Ağustos’taki kontrol tarihinin geçtiği ortaya çıktı.

5 ay önce aynı yerdeki kazada bir işçi ölmüş, ancak şirket 6720 TL ceza ödeyip yoluna devam etmişti.

Resmi verilere göre 2013’te iş cinayetlerinde yaşamını yitiren 1235 işçinin 294’ü inşaat işçisiydi. 2014’ün ilk 8 ayında ölen 1270 işçinin 200’ü yine aynı sektörden.”

İlk sayfada ölen 10 işçinin resimleri, devasa inşaatın silüetiyle birlikte yer almıştı.

***

Manşetin altındaki ikinci haber, “Şirket sahibi Aziz Torun, faciayı ‘sektörel bir olay’ diye geçiştirdi” cümlesinin altında yer alan “İkinci ‘fıtrat’ vakası” başlığıyla verilmişti:

“Torunlar Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Torun neredeyse öldükleri için işçilerin sorumlu olduklarını ima etti. Torun’a göre bu tür kazalar ‘sektörel bir vaka’. Bu açıklama iktidarın Soma faciası ardından yaptığı ‘işin fıtratında var’ sözlerini akla getirdi.”

“Sektörel bir vaka” ifadesi 9 Eylül tarihli Hürriyet Gazetesi’nde Latif Demirci’nin karikatürüne de konu olmuştu.

***

Hürriyet, “Ölümüne Devam” manşetiyle çıkmıştı.

Manşet haberinde, “Müfettişler 10 işçinin 32’nci kattan düşen asansörde can verdiği Torun Center inşaatının ihmallerini, 5 ay önce bir işçinin öldüğü kazadan sonra kayda geçti. Ancak 5 bin 600 lira ‘para cezası’ kesildi ve inşaat sürdü” denmekteydi…

Milliyet, “Korkunç İddialar” manşetiyle çıkmıştı…

Sabah’ın, “İki faciada da aynı denetçi” başlığı da çok sarsıcıydı.

10 işçiye mezar olan rezidans inşaatının iş güvenliğini sağlayan firma, 301 madencinin öldüğü Soma Holding’in de denetçisiydi.

Habertürk, “Suçlu yerçekimi” başlığını atmıştı.

Yeni Şafak’ın sürmanşetinde “İzlerini sildiler” cümlesi vardı.

***

Adeta ülkenin tek gündemi haline gelen iş cinayetine tepkiler ertesi gün de sürmüştü.

9 Eylül tarihli Hürriyet Gazetesi, yönetimin açıklamalarını hicvetmek için “Dördünüz de oradaydınız” manşetini atmıştı.

Haber, “10 işçinin ölümünde sorumluluğu inşaat sahibinden şirketlere kadar herkes birbirinin üzerine atıyor. Ancak vahim ihmallerle ilgili şu sorular hâlâ cevapsız” cümlesiyle başlıyordu.

Ve ihmal soruları sıralanıyordu:

“1- TORUNLAR GYO: Mesai saati dışında asansör görevlileri orada değilken neden işçi çalıştırıldı? Asansörün bakımı neden zamanında yaptırılmadı?

2- Geda Majör (Asansör firması): Daha önce de arızalanan asansörle ilgili şikâyetler varken neden önlem almadı, sistemi devre dışı bırakmadı?

3- NCA (Denetim şirketi): İş güvenliğiyle ilgili ihmalleri neden denetleyip rapor etmedi? Gerekiyorsa neden inşaatı durdurmadı? Neden susuyor?

4- Çalışma Bakanlığı: Neden ihmallerde inşaat durdurma cezasını esnetip para cezasına çevirdi? Müfettişlerin baskı altında olduğu doğru mu?”

***

Vicdanları kanatan bu kazadan bu yana 12 yıl geçti.

Sorumlular bulundu mu?

Sorumlular cezalandırıldı mı?

25 kişi hakkında “taksirle ölüme neden olma” suçundan 22 yıl 6 aya kadar hapis istemiyle iddianame hazırlandı.

2018 yılında sonuçlanan davada yargılanan 25 sanıktan 16’sı beraat etti.

9 sanık, “Taksirle ölüme neden olmak” suçundan 8 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, 9 sanık sanık hakkında verdiği bu cezayı, taksirle işledikleri için 60 bin 800’er lira adli para cezasına çevirdi.

Karar, adalet mekanizmasının işlememesi iddiasıyla işçi sendikalarının tepkisini çekti.

2019 yılında Yargıtay yerel mahkemenin vermiş olduğu bu kararı onadı.”

***

Müteahhitler için cennet, işçiler için cehennem olan bir ülke…

mehmetaltan.com.tr’den alınmıştır.

( ALINTI www.mehmetaltan.com.tr/tr/kose-ve-yorum-yazilari/detay/eylul… )