Memur zammı ne kadar olacak? İşte beklentiler

Erdoğan, “5 Temmuz Çarşamba günü 6 aylık enflasyon oranlarımız netleşmiş olacaktır. Enflasyon oranlarının belli olmasıyla birlikte biz de memur ve emeklilerimize verdiğimiz sözleri yerine getireceğiz. Tatile girmeden önce Meclis onayı gerektiren tüm konuları parlamentomuzun takdirine sunacağız.” dedi.

Peki, memurun temmuz zammı ne kadar olacak, nasıl belirlenecek? Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Vazifelisi Tarkan Varlıklı, mümkün alternatifleri TRT Haber’de değerlendirdi:

“Hafta sonuna kalmadan belli olacak”

“Memurun zam oranı bu hafta sonuna kalmadan belli olacak. Çarşamba günü enflasyon açıklandıktan sonra ya o günün akşamında zati çalışmalar yapıldı, yapılıyor. Bugün muhtemelen sayın Cumhurbaşkanımıza bir sunum yapıldı. Burada farklı alternatifler ve simülasyonlar sayın Cumhurbaşkanımıza sunulmuştur. Enflasyon beklenecek çarşamba günü. Yapılan çalışmalar o enflasyonla birlikte ilan edilecektir. Ya o gün ya sonraki gün Meclis etabı başlayacaktır. Memurlar ayın 15’inde maaşlarını alıyorlar lakin en azından 1 hafta öncesinden bordroların hazırlanmış olması gerekiyor. Bundan Ötürü yeni artırımlı maaşları alabilmeleri için hafta sonu da dahil o günlerde bitmesi lazım. Yasal mevzuatın detaylı bir düzenleme olmayacağını düşünüyorum. Toplu mukavelenin 4. 6 ay zam diliminin ilgili hususu değişecek. Meclis aşamasında komitede da çok tartışılacağını düşünmüyorum. 4 milyon civarında etkin memuru, yaklaşık 15 milyon emekliyi ilgilendiren bir düzenlemenin TBMM evresinin da süratli olacağını düşünüyorum.”

“Tahminim yüzde 25+7-8 bin lira arasında seyyanen”

“Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatıyla Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz başkanlığında bir çalışma yapıldı. Bürokratlar ve bakan yardımcıları seviyesinde de bu çalışmalar devam etti. Bu çalışmalarda farklı alternatifler ortaya çıktı. Başından beri şunu savunuyorum: Sayın Cumhurbaşkanı en düşük kamu vazifelisi maaşının 22 bin lira olacağını söyledi. Mevcut duruma göre en düşük memur maaşının yüzde 85 civarı bir artışı manasına geliyor. Bu bütün kamu çalışanlarına verilir mi? Başından beri söylüyorum. Bu ihtimal çok mümkün görünmüyor. Yapılacak artışın bir miktarı oransal, geriye kalan da seyyanen yapılacaktır diye düşünüyorum. Varsayımım bilhassa yüzde 25 düzeylerinde bir oransal zam verilip üzerine de 7-8 bin lira arasında seyyanen zam verilme ihtimalini kuvvetle olası olacağını düşünüyorum. Bu formülle en düşük devlet memuru maaşını 22 bin liraya çıkaran bu durum bütün kamu görevlilerine yansıtılacaktır. Her bir kamu vazifelisi aldığı maaşa göre herkese eşit oranda oransal ve seyyanen yapılacak artırımın maaşlardaki tesiri de farklı kalemlerde olacak. Yüzde 85’ten başlayacak.”

Memur artırımıyla ilgili muhtemel simülasyonlar

“Örneğin maaşı 15 bin lira olan bir kamu görevlisini düşünelim. Yüzde 25 zam verildiği takdirde 18 bin 750 liraya çıkar. 7 bin lira seyyanen verildiği takdirde 25 bin 750 lira olur. Bunun maaş artışı ise yüzde 71’e tekabül eder. Her bir kamu çalışanı mevcut maaşını yüzde 25 artırıp üzerine 7 yahut 8 bin lira koyduğunda kendi maaşındaki artışın oranını görebilir. 

Yine öteki bir simülasyon üzerinden söyleyelim. 20 bin lira alan bir kamu vazifelisi yüzde 25 zam verildiği takdirde 25 bin liraya çıkar. 7 bin lira seyyanen artırımla 32 bin liraya çıkar. Buradaki artış yüzde 60’a tekabül eder. 8 bin lira seyyanen verildiği takdirde 33 bine çıkar, artış yüzde 65’e tekabül eder. 

30 bin lira alan birisi yüzde 25 ve 7 bin seyyanenle 44 bin 500, 8 bin verilirse 45 bin 500 olur. 7 bin seyyanende yüzde 48 artışa tekabül eder, 8 bin lira verildiğinde bunun da karşılığı yüzde 51’e tekabül eder. 

Tabi biz bunu yalnızca bir örnek üzerinden, varolan alternatiflerden tahmin ediyoruz. Son 1 haftadır en kuvvetli gördüğüm ihtimal bu. Elbette hem Çalışma Bakanlığımızın hem Hazine ve Maliye Bakanlığımızın bu bahislerde büyük deneyimleri var. Onlar farklı alternatifler, farklı modeller, farklı teklifler de sunabilirler. ama bir akademisyen olarak, bu işin 25 yıldır içinde olan biri olarak bana en makul gelen alternatiflerden birisi bu. Dikkat ederseniz oransal bir zam ve seyyanen bir zam bütün kamu görevlilerine verildiğinde maaşlarındaki tesiri yüzde 85’ten başlayarak yüzde 40’lara gidecek bir skala oluşturacaktır. Bu nedenle yansıması kademeli olacak diyoruz. Artış kademeli değil, artış herkese bir miktar oransal, bir miktar seyyanen yapılacakfakat maaşlardaki tesiri oransal kademeli olacak.”

Emeklinin zammı ne kadar olacak?

“Emeklileri ikiye ayırmak gerekiyor. Eski kanunumuzda SSK’lılar, Bağ-Kurlular ve Emekli Sandığına tabi olan memurlar vardı. Şu Anda bunlar 4A, 4B ve 4C diye geçiyor. Biz o nedenle emekli maaşı artışlarında önce ikiye ayırıyoruz. İlk grup memur emeklilerinin artışları memur maaşlarına göre belirleniyor. Hem memurların hem memur emeklilerinin toplu kontrat kararlarına göre maaş artışları belirleniyor. Mevcutta yüzde 6 zam yapılacaktı bir de enflasyon farkı olacaktı. Çarşamba günü açıklanacak enflasyon hariç olmak üzere enflasyon farkıyla birlikte memur ve memur emeklilerinin alacağı artış oranı yüzde 13,13’tü.çarşambayı bekliyoruz, refah artışı olacağı için bunun bir manası kalmadı aslında. 

Haziran ayı diyelim ki 2-3 arasında bir enflasyon çıktı. Yüzde 16-17’lik bir artışa tekabül etti. En düşük memur maaşına verilecek refah hissesinin yüzde 66-67 olduğunu gösteriyor. Bu diğer kümelerde değişkenlik göstereceken düşüğü yüzde 20’ye tekabül edecek bir refah artışından bahsediyoruz. Biz o gün daha çok SSK ve Bağ-Kur emeklileri için artış oranını bekleyeceğiz. Orada mevcut yasaya göre memura verilen artışlar memur emeklilerine de direkt yansıyor. Tabi şimdiden bunun nasıl yansıyacağı bunu daha derli toplu bir şekilde çarşamba net bir şekilde göreceğiz. 

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin ise temmuzda yapılacak maaş artışları, 2023’ün ocak ve haziran aylarındaki TÜFE’nin 6 aylık TÜFE oranında yapılacak. Şu anda 5 aylık TÜFE 15,26. Buna haziran TÜFE’si de eklenecek.fakat geçmiş devirlerde son 1,5-2 yılda olduğu benzeri bilhassa bu hayat pahalılığına karşı sayın Cumhurbaşkanımız dediği aynıi enflasyona karşı dar ve sabit gelirlileri muhafaza anlayışı sürüyor. Ocak ayında 6 aylık enflasyon 15,40 gelmişti, Sayın Cumhurbaşkanımız bunu SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 30’a tamamlamıştı. Yani neredeyse gerçekleşen enflasyon oranında bir refah hissesiyle emeklilere yüzde 30’luk bir artış yapılmıştı. Kanunla yapılmıştı bu.

Diyelim ki 2-3 aralığında bir enflasyon açıklandı. Bu da diyelim ki SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 18 bir artırıma tekabül etti. Şöyle olacak. Buna ne kadar refah hissesi ek edileceğini düşüneceğiz. Artış diyelimki yüzde 18 oldu SSK ve Bağ-Kur emeklileri için. Bu artış ne kadar refah hissesi görür onu da çarşamba günü bekleyeceğiz. Bence sayın Cumhurbaşkanımızın bilhassa “haziran enflasyonunun 5 Temmuz’da açıklanmasını bekleyeceğiz” cümlesinin temel amacının burada SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yapılacak artışın önce 6 aylık durumu görüp onun üzerine ne kadar refah hissesi verileceğine ilişkin olduğu için enflasyon sayılarının bekleneceğini düşünüyorum.”