New York Times’tan çalışanlarına Gazze sansürü

The Intercept tarafından ele geçirilen haber kılavuzuna göre, NYT’nin İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik hücumlarını haberleştiren çalışanlarına ‘soykırım’ teriminin kullanımıyla birlikte Filistin topraklarını tanımlarken ‘işgal altındaki bölge’ sözünü kullanmaktan kaçınmaları talimatı verdi.

Bu bağlamda, The Intercept’in ismini vermediği ve NYT haber merkezi kaynaklarına dayandırdığı habere göre, sızdırılan not her ne kadar Gazze savaşıyla ilgili haberlerde objektif gazetecilik prensiplerinin korunmasına yönelik bir taslak olarak sunulsa da, dokümanın içeriğindeki birtakım sözler gazetenin İsrail’in telaffuzlarına açıkça bağlı kaldığını gösteriyor.

Kar amaçladığı gütmeyen ve ABD merkezli araştırmacı sol bir medya yayın organı olan The Intercept’e konuşan kaynaklar, NYT’nin çalışanları için hazırladığı Gazze notunun ‘İsrail’den özür diler’ nitelikte olduğunu kabul ederken, “Filistin-İsrail çatışmasının tarihî bağlamı hakkında hiçbir bilginiz yoksa profesyonel ve mantıklı görünen cinsten bir not. Ama şayet tarihi ve gerçekleri biliyorsanız, bunun İsrail’den ne kadar özür dileyici olduğu açıkça görülecektir’ sözlerini kullandı.

NYT’nin gazete editörleri Susan Wessling, Philip Pan ve yardımcıları tarafından çalışanları için hazırlanan Gazze notlarında, İsrail’in Filistin ve Gazze’ye yönelik ataklarını mevzu alan haber metinleri için ‘kullanılmayacak sözler kılavuzu’ yer alırken, Gazze’deki taarruzlar için ‘soykırım” ve ‘etnik temizlik’ tabirlerinin kullanmaması, Filistin’in isminin ise ender durumlarda yazılması ve bu devlet için ‘işgal altında’ ifadesi kullanılmaması yönünde ikazlara yer verildi.

Kılavuzda, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 1948’den bu yana kullanılan ‘mülteci kampları’ tabirinin de haberlerde yer almaması belirtildi.

The Intercept’e açıklamada bulunan NYT çalışanları, yayımlanan haber metinlerinin kimilerinde İsrail’in yaptıklarına ‘saygıyla’ yaklaşıldığına işaret ederek, ilk defa kasımda kaleme alınan kılavuzun daima olarak güncellendiğini, bu usul yönlendirmelerin standart bir uygulama olduğunu söyledi.

NYT’de İsrail’in Filistin’e taarruzlarında kullanılan dil noktasında tartışmalar yaşandığı iddia edilirken, bunların önüne geçilmesi için hazırlanan kılavuzda katliam gibi sözlerin bilgiden çok hisleri temsil ettiği öne sürüldü.

The Intercept, kılavuzda ‘etiket kullanmak yerine ne olduğunu anlatın’ tabirlerinin kullanılmasına karşın gazetenin Filistin’in İsrail’e yönelik hücumlarında ‘kullanılmayan tüm kelimeleri’ kullandığını fakat İsrail’in binlerce kişinin vefatına neden olan Filistin’e taarruzlarında ise bu lisandan kaçındığını aktardı.

‘Katliam’ sözü, İsrailliler için 53, Filistinli siviller için 1 defa kullanıldı

The Intercept’in ocak ayında yayımladığı raporunda da yalnızca NYT değil, ABD’nin diğer bilinen gazeteleri Washington Post ve Los Angeles Times’ın da öldürülen Filistinli siviller için ‘katliam’, ‘kıyım’ ve ‘korkunç’ sözlerinden kaçındığı ifade edilmişti.

Söz konusu raporda, NYT’de 24 Kasım’da yayımlanan haberlerde ‘katliam’ sözünün, İsrailli siviller için 53 defa, öldürülen binlerce Filistinli sivil için ise yalnızca 1 sefer kullanıldığı belirtilmişti.

Raporda NYT’nin 7 Ekim’den çabucak sonraki haberlerinde, Filistin’in İsrail’e saldırısını ‘terör eylemi’ şeklinde nitelediği fakat İsrail’in çocuk ile bayanların da dahil olduğu binlerce sivilin vefatıyla sonuçlanan akınları için terör sözünü kullanmadığına dikkati çekildi.