Astana ziyareti sonrasında uçakta açıklama Cumhurbaşkanı Erdoğan Rusya Devlet Başkanı Putin’in Türkiye ziyaretine işaret ederek Suriye Devlet Başkanı Esad’a bir davette bulunacaklarını açıkladı. Erdoğan’ın bu sözlerini değerlendiren Prof. Dr. Hasan Ünal yakın süreçte uzlaşmanın sağlanabileceğini belirtti.

Türkiye ile Suriye arasında 2011’de başlayan tansiyonun sonlandırılması ve iki ülkenin yeniden diyalog kurması son günlerde yeniden gündemde. Taraflar yaptıkları açıklamalar ile yeni bir olağanlaşma sürecinin sinyalleri veriliyor. 2022 yılında önce Milli Savunma Bakanları akabinde da Dışişleri Bakanları arasında gerçekleşen diyalog süreci 2023 yılında kesintiye uğramıştı.
Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın geçtiğimiz hafta yaptığı “Suriye, Türkiye ile ilgilerin olağanlaşmasına, bu sürecin egemenliğine hürmet ve Suriye devletinin egemenliğini tüm ülke toprakları üzerinde yeniden tesis etme isteğine dayanması halinde olumlu yaklaşmaktadır” açıklamasının akabinde mevzu yeniden gündeme geldi.
Esad’ın açıklamalarına karşılık Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise “Suriye ile yeniden diplomatik ilişkileri kurmamak için bir sebep yok. Geçmişte nasıl yaptıksa tekrar yapabiliriz. Suriye’nin iç işlerine karışmak benzeri bir niyetimiz yok. Biliyorsunuz ailece görüşmeye varana kadar sayın Esed’le geçmişte nasıl yaptıksa yeniden yapmamamız için bir sebep yok” yanıtını verdi.
Erdoğan’dan Putin görüşmesine ilişkin açıklama
Bu açıklamalar sonrasında gözler Türkiye ile Suriye arasında daha önce “kolaylaştırıcı” olarak rol oynayan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ile Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görüşmesine çevrilmişti.
Bu görüşmenin içeriğine dair Cumhurbaşkanı Erdoğan Astana dönüşü uçakta açıklama yaptı. Erdoğan “Bizim Sayın Putin ile Beşar Esed’e bir davetimiz olabilir. Sayın Putin Türkiye’ye bir ziyaret gerçekleştirebilirse, bu yeni bir sürecin başlangıcı olabilir. Suriye sahasında aradan geçen onca yıl herkese kalıcı tahlil düzeneğinin kurulması gerektiğini net bir şekilde göstermiştir” tabirlerini kullandı.
‘Rusya uzlaşmanın hayata geçirilmesinde tesirli olacaktır’
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu sözlerini Sputnik’e değerlendiren Başkent Üniversite Prof. Dr. Hasan Ünal şunları söylemişti:
Suriye’de tahlil konusunda Rusya ile Türkiye ortak hareket etti
Suriye’de ateşkesin sağlanması için Türkiye ve Rusya 2016 yılında ortak teşebbüsü hayata geçirdi. Türkiye ve Rusya’nın garantörlüğünde Suriye’de sağlanan ilk ateşkes 29 Aralık 2016’da yürürlüğe girdi. O süreçte Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad 8 Ocak 2017’de Suriye savaşıyla ilgili Astana kentinde yapılacak görüşmelerde “Her mevzuyu müzakere etmeye hazır olduğunu” kaydetti. 23 Ocak’ta tekrar masaya oturan taraflar, Kazakistan’ın başşehri Astana’da Suriye’de ateşkes ve tahlili görüşmek için toplandı. Türkiye, Rusya ve İran, görüşmelerinin sonucuna ilişkin 24 Ocak’ta ortak açıklama yapmıştı. Ortak açıklamaya göre, Suriye’de ateşkesin kontrolü ve uygulanması için Türkiye, Rusya ve İran üçlü sistem kurulması kararlaştırılmıştır. Bu karar çerçevesinden Rusya, İran ve Türkiye önderleri üçlü sistem çerçevesinde görüşmeler gerçekleştirerek, Suriye’de hayatın olağanlaşması için adımları ele almışlardı.