Resmi olarak deneyi yapıldı: Milyarder bir iş insanı, kendi atom bombasını üretebilir mi?

Günümüzde birtakım iş insanları o kadar güçlü ki, şirketleri birçok ülkeden daha büyük bir iktisada sahip. Binlerce kişi çalıştırıyor, devletlerden daha güçlü düzeye geliyor hatta yaptırımlarla milyonların yaşadığı ülkeleri yönetiyorlar. Pekala, bu inanılmaz güçlü iş adamları ve şirketler, isteseler yalnızca sınırlı sayıda devletin sahip olduğu nükleer silahları üretebilirler mi?

New York Times yazarı Sharon Weinberger’un araştırmaları, bunun mümkün olabileceğini gösteriyor. Müellifin anlattığına göre bundan 10 yıl önce Pentagon, terör gruplarının ya da nükleere sahip olmayan ülkelerin ne kadar çabuk bir şekilde nükleere sahip olma eğilimini ölçmek için bir milyarderlerin nükleer silah üretip üretemeyeceğine yönelik ayrıntılı bir deney yaptırdı.

Sonuçlar ise hayli korku verici, zira buna göre maddi olarak sınırsız gücü olan firmalar bugün nükleer araştırma tesisi kurup atom bombasına sahip olmaya çalışsalar, ilk bombanın ilk 5 yıl içinde kullanıma hazır olabileceği görüldü. Sadece 1 milyar dolarlık bir yatırımla bu nükleer silahın erişilebildiğini söyleyen müellif, serbest ticaret dünyasında uranyumu zenginleştirme, santrifüjleri tasarlama ve tüm binaları inşa etmenin para ile tamamen mümkün olduğunu gördüğünü söyledi. Yani, 1 milyar dolarlık bir yatırım ile 5 sene içinde bir firma atom bombası üretebileceği gibi, bunu kârlı bir şekilde satadabilir. Bu durum nükleer silahların yayılımı için büyük bir tehdit olarak görülüyor.

Bir şirket atom bombası yapıp öteki ülkeye satarsa ne olur?

Dahası, bu teşebbüsçüler atom bombalarını, örneğin ABD’nin kendine düşman belirlediği İran ya da Kuzey Kore’ye satarsa ne olur? Normalde, geçmişte yalnızca devletlerin nükleer silaha sahip olmasının bir mantığı vardı zira genellike nükleer üretimin bütçesini yalnızca devletler karşılayabiliyordu. Fakat günümüzde devletlerin sahip olduğu ‘nükleer silahları bile özel şirketler üretiyor, bu nedenle bu kesinlikle mümkün’ diyor müellif Weinberger.

Öyle ki, örnek verilecek olursa Elon Musk benzeri iş insanları uzay teknolojilerinde o kadar ileri gitmiş durumdaki bugün Ukrayna’ya ya da Gazze’ye, hatta dünyanın her yerine internet getirebiliyor, ülkeleri uzaya gönderebiliyor. NASA, SpaceX ile çalışarak uzay operasyonlarını gerçekleştiriyor. Bu da savaşların gidişatının değiştirilmesini mümkün kılıyor.

Sadece ABD’nin değil, Çin ve Rusya’nın da büyük güçler olarak çok önemli şirketlere sahip olduğunu ve büyük değiştirici ögeler gerçekleştirebileceğini vurgulayan muharrir, gelişmekte olan ülkelerin dahi iyi mühendisleri ve ekonomik durumu varsa nükleere erişebileceğinden bahsediyor.

İyi haber: Çılgın derecede büyük şirketler şu anlık nükleer işine girmeye istekli değil

Peki o zaman bu çılgın derecede varlıklı şirketler, neden nükleer bomba üretip satmıyor? Muharrir, en azından şimdilik iş insanlarının bu durumla fazla ilgilenmediğini vurguluyor. Bunun bir nedeni devletler arasında yapılan nükleer silahlarının kısıtlanma mutabakatları iken, bir kısmı da sektörel sebepler. Örnek olarak Musk kendi nükleer silahını çok büyük ihtimal Kazakistan’daki uranyum madenini alarak yaptırabilirdi, fakat bunun yerine Twitter’ı almayı seçti.

Diğer bir sorun ise, bu şekil bir bomba yaparken tesislerin güvenliği olarak öne çıkıyor. Bu tesisler gizlenebilir mi? Nükleerin güvenliği sağlanabilir mi? Bir sızma ya da kusur olması durumunda kim, nasıl sorumlu tutulabilir? Bu benzeri sorular akla gelirken müellif, bu türlü bir riski almak isteyen milyarder sayısının az olduğunu vurguluyor.