Suriye: AB ülkeleri sığınma başvurularını durdurdu, sınır dışı tartışılıyor

Henüz karar bekleyen on binlerce başvuruyu etkileyecek olan bu yaklaşım, Suriye’de süratle değişen siyasi durumun yanı sıra Avrupa genelinde göçü kısıtlamak isteyen sağ eğilimli partilerin yeniden yükselişini yansıtıyor.

Sığınma müracaatlarını askıya alan Avrupa Birliği ülkeleri arasında Suriyelilerin en fazla sığınma talebinde bulunduğu Almanya da var.

Almanya Federal Göç ve Mülteciler Dairesi, 47 bin Suriyelinin sığınma başvurusunu dondurma kararı aldı. Bu yıl kasım sonuna kadar yapılan toplam müracaat sayısı 72 binden fazlaydı.

Almanya İçişleri Bakanı Nancy Faeser, değerlendirmelerin Suriye’deki gelişmelere bağlı olacağını ve ülkenin geri dönmek için inançlı olup olmadığını söylemek için çok erken olduğunu söyledi.

Hristiyan Denokratlardan Jens Spahn, Almanya’nın Suriye’ye uçak seferleri organize etmesini ve dönmek isteyen Suriyelilere 1.000 euro vermesini önerdi.

Aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif Partisi’nden Alice Weidel’in mesajı ise “Almanya’da özgür Suriye’yi kutlayanların artık kaçmak için bir sebebi kalmadı. çabucak Suriye’ye dönmeliler” oldu.

Ülkede durumun hala bilinmeyen olduğunu ve şimdi hayat şartlarında olağanlaşma olmadığını belirten insan hakları savunucuları ise karardan mutlu değil.

Anketler, şubatta erken seçime hazırlanan Almanya’da göçün, iktisadın akabinde en çok önemli ikinci sorun olarak görüldüğüne işaret ediyor.

Avusturya’da sınır dışı çalışması

Avusturya, sığınma müracaatlarını askıya almakla yetinmeyeceğinin sinyallerini verdi.

İçişleri Bakanı Gerhard Karner, “Bakanlığa Suriye’ye düzenli dönüş ve sınır dışı etme programı hazırlama talimatı verdim” dedi.

Yaklaşık yüz bin Suriyelinin yaşadığı Avusturya’nın geri gönderme için hangi kesitleri hedef alacağı şimdi netleşmedi.

Avusturya’nın askıya alma kararı 7.300 belgeyi etkileyecek. Aile birleşimi talepleri de bunlar arasında.

Viyana’nın sığınma hakkı verilen birtakım belgeleri da yeniden incelemeye alması bekleniyor.

Yunanistan geri dönmelerini istiyor

Suriye kaynaklı göçtün Avrupa Birliği’ne ilk giriş noktası Yunanistan.

Bu nedenle Atina da Suriyelilerin ülkelerine dönmesinden yana.

Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis gazetecilere yaptığı açıklamada, Esad’ın devrilmesinin Suriyeli mültecilere meskenlerine tam güvenlik içinde geri dönüş yolunu açması gerektiğini söyledi.

Yunanistan yaklaşık 9.000 kişinin evrakını dondurdu.

Şu anda muhafaza münasebetlerini değerlendirmenin mümkün olmadığını düşünen İsveç de müracaatları askıya alma kararı aldı.

Benzer kararlar Finlandiya ve Danimarka‘da da devreye sokuldu.

Danimarka’nın askıya aldığı müracaat sayısı 69.

Bu ülke, 2020’den bu yana Suriye’deki durumun oturma müsaadesi verilmesini yahut bu müsaadenin uzatılmasını haklı kılacak nitelikte olmadığı görüşünde.

Bu kararın giderek yayılması beklenirken şu ana kadar 72 Suriyeliye muhafaza sağlayan Estonya mevcut siyasetini değiştirmeyeceğini açıkladı.

İspanya da ilk etapta sığınma müracaatlarını değerlendirmeyi sürdüren ülkeler arasında yer aldı.

Askıya alma hakkı var mı?

Üye ülkelerin müracaatları askıya alma hakkı var lakin alınan kararların Avrupa Birliği kural ve düzenlemeleriyle uyumlu olması gerekiyor.

Dosyalar toplu olarak değil ferdi olarak kıymetlendirilmek zorunda.

Bir sığınma müracaatının altı ay içinde olumlu yahut olumsuz şekilde sonuçlandırılması gerekiyor. Kimi durumlarda bu süre dokuz aya kadar uzatılabiliyor.

Askı benzeri formüller devreye sokulsa bile bir sığınma müracaatına, yapıldığı andan itibaren en geç 21 bir ay içinde kesinlikle yanıt verilmesi kaide.

Avrupa Birliği Komitesi sözcülerinden Stefan de Keersmaecker da “Üye devletler kaynak ülkede değişiklik olması durumunda müracaatların incelenmesini erteleme hakkına sahiptir. Muhafaza hakkı bulunmayanlar hakkında daha sonra gönderme kararı verilebilir lakin alandaki durumu takip etmemiz önemli” dedi.

Geri göndermeler kaideye bağlı

Avrupa Birliği ülkeleri sığınma talebi kabul edilmeyen şahısları geri gönderme uygulamasını rutin şekilde işletiyor.

Suriye’de yaşananlar, bu ülkeden kaçarak Avrupa Birliği’nden sığınma hakkı alanların bu haklarını kaybetme riski olup olmadığı tartışmasını gündeme getirdi.

Sahadaki gelişmelerin çok yakından izlendiğini belirten De Keersmaecker, “Koşullardaki değişiklikler bağlamında mülteci ya da ikincil müdafaa statüsünün sona erdirilmesi, durdurulması için münasebet sağlayan kurallar var fakat bu değişikliklerin çok önemli nitelikte olması gerekir” diye konuştu.

Avrupa Birliği geri dönüşler konusunda Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’ni referans alıyor.

Geri göndermelerin istekli, inançlı ve onurlu şekilde yapılmasına kıymet veriliyor.

Suriye inançlı ülke mi?

Sığınma hakkı tanınırken dikkate alınan ana ögelerden biri, vatandaşının müracaatta bulunduğu ilgili ülkenin inançlı olup olmadığı.

Avrupa Birliği İltica Ajansı, inançlı bir ülkeyi, “Hukukun demokratik şekilde uygulandığı, siyasi şartların genel ve daima olarak zulme, işkenceye, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele yahut cezaya, ayrım gözetmeyen şiddet nedeniyle tehdide yol açmadığı ülke” olarak tanımlıyor.

Avrupa Birliği, Esad idaresindeki Suriye’nin inançlı olmadığına karar vermişti.

Son yaşananlardan sonra Suriye inançlı mi değil mi sorusu Brüksel’de basın tarafından Avrupa Birliği Kurulu’na sıkça yöneltilen bir soru.

Avrupa Birliği Komitesi sözcülerinden Anouar El Anouni, “Şu an için, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’yle doğrultuda, Suriye’ye inançlı, istekli ve onurlu geri dönüşler için şartların oluşmadığını düşünüyoruz” dedi.

Suriye’den en fazla çıkışın yaşandığı 2015’ten bu yana yaklaşık 4.5 milyon Suriyeli bir şekilde Avrupa Birliği ülkelerine ulaştı.

2015-2023 arasında bunlardan 1.3 milyon bireye uluslararası müdafaa sağlandı.

Suriyeliler, geçen yıl Avrupa Birliği’nden uluslararası muhafaza talebinde bulunan arasında ilk sıradaydı.

2023’te, toplam 180 binden fazla müracaattan yaklaşık 122 binine olumlu karşılık verildi.

Mülteci sayıları, kimi ülkelerde çok düşük olsa da önemli sorun yaratabiliyor.

Avrupa Birliği’nin mülteci akının engellenmesi için 2016’da muahedeye vardığı Türkiye, en fazla Suriyeliye ev sahipliği yapan ülke olmayı sürdürüyor.

Türkiye’de üç milyona yakın Suriyeli bulunuyor.

Türkiye’deki, Suriyeliler de dahil, toplam mülteci sayısı ise 4.5 milyon civarında.