Suudi Arabistan, Yemen sınırında yüzlerce göçmeni öldürmekle suçlanıyor

İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün (HRW) Üzerimize Kurşun Yağdırdılar başlıklı yeni raporunda Suudi Arabistan‘ın sınır muhafızları Yemen sonundaki göçmenleri topluca öldürmekle suçlanıyor.

Rapor, Yemen’deki savaştan Suudi Arabistan’a kaçmaya çalışan çoğunluğu Etiyopyalı yüzlerce kişinin vurularak öldürüldüğünü iddia ediyor.

BBC’ye konuşan göçmenler, vurulma sonucunda uzuvlarının koptuğunu ve yollarda cesetler gördüklerini söyledi.

Suudi Arabistan daha önce sistematik cinayet savlarını reddetmişti.

Rapor, Yemen’in kuzeyindeki Suudi Arabistan sınırında Suudi polisi ve askerleri tarafından kendilerine ateş edildiğini ve bazen patlayıcı silahlarla hedef alındığını söyleyen göçmenlerin tasvirlerini içeriyor.

BBC’ye konuşan 21 yaşındaki Mustafa Soufia Mohammed, “Ateş durmadı” dedi.

Mustafa’nın anlattığına göre geçen yıl Temmuz ayında hududu birlikte geçmeye çalıştığı 45 kişilik gruba ateş açıldı ve bunun sonucunda ölenler oldu. Kendisi de vurulan Mustafa bu anı şöyle anlatıyor:

“Vurulduğumun farkında bile değildim, ayağa kalkıp yürümeye çalıştığımda bacağımın bir kısmı yoktu.”

Üç aylık tehlikeli seyahatin akabinde hayalkırıklığına uğrayan iki çocuk babası Mustafa’nın bacağı ampute edildi.

“Suudi Arabistan’a, ailemin ömür şartlarını uygunlaştırmak için gittim ama umduğum olmadı, şu anda bana anne ve babam bakıyor” diyor.

Mustafa Soufia Mohammed geçen yıl Suudi Arabistan hududunu geçmeye çalışırken vurulduğunu söyledi.

“Ölüm tarlaları”

Birleşmiş Milletler’in (BM) Uluslararası Göç Örgütü’ne göre, yılda 200 binden fazla insan deniz yoluyla Afrika Boynuzu’ndan Yemen’e ve akabinde Suudi Arabistan’a geçmek üzere tehlikeli bir seyahate çıkıyor.

İnsan hakları örgütleri, birçok kişinin yol boyunca hapis ve dayağa maruz kaldığını söylüyor.

Geçen hafta Cibuti açıklarında meydana gelen bir gemi kazasında 24’ten fazla göçmenin kaybolduğu bildirilmişti.

Yemen’den ana göçmen rotaları, seyahat sırasında ölen insanların mezarlarıyla çevrili.

İki yıl önce başkent Sana’da, Yemen’in kuzeyinin büyük bir kısmını denetim eden Huti isyancılar tarafından denetim edilen bir gözaltı merkezinde çıkan yangında onlarca göçmen ölmüştü.

Ancak son HRW raporunda ana çizgileri çizilen suiistimaller, boyut ve nitelik bakımından bunlardan farklı.

Mart 2022’den bu yılın Haziran ayına kadar olan dönemi kapsayan raporda, patlayıcı silahların kullanıldığı 28 başka olay ve 14 yakın aradan ateş açma olayı ayrıntılandırılıyor.

BBC’ye konuşan raporun baş yazarı Nadia Hardman, “Toplu katliamları belgeledik” diyor ve ekliyor:

“İnsanlar yamaçların cesetlerle kaplandığı mevt tarlaları betimlediler.

“Hayatta kalanların bana gönderdiği yüzlerce fotoğraf ve video gördüm. Epey fecî yaralanmalar gösteriliyordu.”

Yazarlara göre sınır kapılarının uzaklığı ve hayatta kalanları takip etmenin zorluğu nedeniyle sınır geçişlerinde tam olarak kaç kişinin öldürüldüğünü bilmek imkansız.

Hardman, “En az 655 diyoruz, fakat bin olması mümkün. İstismarların yaygın ve sistematik olduğunu ve insanlığa karşı suç teşkil edebileceğini olgusal olarak gösterdik” diyor.

Suudi güvenlik güçleri tarafından kuzey sınırında toplu cinayet işlendiği iddiaları ilk olarak geçen Ekim ayında BM uzmanlarının Suudi hükümetine yazdığı bir mektupla ortaya çıkmıştı.

Korkunç tezlere rağmen mektubun tesiri hayli sınırlı kaldı.

Suudi Arabistan hükümeti iddiaları ciddiye aldığını lakin BM’nin cinayetlerin sistematik ya da büyük ölçekli olduğu tarafındaki tanımlamasını şiddetle reddettiğini söyledi.

Ancak geçen ay, global araştırma ağı Karma Göç Merkezi, hayatta kalanlarla yaptığı röportajlarına dayanarak sınırda işlendiği iddia edilen yeni cinayetleri belgeledi.

Raporda, sınır bölgesine dağılmış çürüyen cesetlerin rahatsız edici tasvirleri, Suudi sınır muhafızları tarafından yakalanan göçmenlere hangi bacaklarından vurulmak istediklerinin sorulması ve büyük insan kümelerine karşı makineli tüfekler ve havan topları kullanıldığı iddiaları yer alıyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü tarafından yazılan ve bugüne kadar hazırlanan en detaylı raporda ise çok sayıda görgü şahidinin tabirlerinin yanında cinayetlerin birçoklarının işlendiği nokta olarak bilinen geçiş noktaları ile derme çatma kazılan mezarların uydu görüntüleri yer alıyor.

HRW raporu bu yılın Haziran ayına kadar olan olayları kapsarken BBC cinayetlerin devam ettiğine dair delillere ulaştı.

Kuzeydeki Saada kentinde, BBC’nin izlediği görüntüler, sınırda yaralanan göçmenlerin Cuma günü geç saatlerde bir hastaneye ulaştığını gösteriyor. Yakındaki bir mezarlıkta cenaze merasimleri yapılıyordu.

BBC, BM raportörleri, Karma Göç Merkezi ve İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün iddiaları hakkında yorum yapması için Suudi hükümetine başvurdu, lakin bir cevap alamadı.