Trump, daha gelmeden ülkenin maliye bakanını istifa ettirdi: Kanada’da siyasi kriz yaşanıyor

Kanada Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Chrystia Freeland, Başbakan Justin Trudeau ile ekonomi siyasetleri ve ABD’nin yeni tarifeleri konusunda yaşadığı görüş ayrılıkları nedeniyle görevinden istifa etti. Freeland’in istifası, Trudeau liderliğindeki Liberal hükümeti daha da zor duruma sokarken, Kanada siyaseti yeni bir krizin eşiğine geldi.

Trump ise, sosyal medya hesabında Kanada’yı bir ülke olarak değil ABD’nin bir eyaleti olarak gördüğünü tekrarladı ve durumu daha da tiye alarak şunları yazdı:

Freeland, Pazartesi günü Trudeau’ya yazdığı mektupta, “Seninle Kanada’nın geleceği konusunda uzun müddettir uyuşmazlık yaşıyoruz. ABD’den gelen tarife tehdidi, ekonomimiz için büyük bir tehlike oluşturuyor,” tabirlerini kullandı. ABD’nin seçilmiş Başkanı Donald Trump’ın, Kanada’dan ithal edilen ürünlere yüzde 25 tarife uygulama planı, iki lider arasındaki gerginliğin en önemli sebeplerinden biri oldu.

Ekonomik kriz tetiklendi

Freeland’in istifası, hükümetin 2023-2024 mali yılına ilişkin bütçe güncellemesini açıklamadan çabucak önce geldi. Açıklanan verilere göre Kanada’nın bütçe açığı 60 milyara ulaşarak hedeflenen 40 milyarın hayli üzerine çıktı.

Trudeau, hayat maliyeti krizine tahlil olarak, düşük ve orta gelirli vatandaşlara 250 Kanada Doları nakit destek çeki dağıtmayı ve temel ihtiyaç eserlerinde geçici vergi indirimi yapmayı önerdi. Lakin bu iki siyaset Freeland’in tepkisini çekti. Freeland, buna benzer ‘siyasi gösterilere’ kaynak ayırmanın ekonomik olarak riskli olduğunu ifade ederek, “ABD ile beklenen bir tarife savaşına karşı mali kaynaklarımızı korumalıyız,” dedi.

Öte yandan, Yeni Demokrat Parti (NDP), Trudeau’nun 250 Kanada Doları çek teklifine destek vermek için programın kapsamının genişletilmesini talep etti. Bu durum, Liberal hükümetin azınlık statüsünde olduğu parlamentoda ek baskı yarattı.

‘Başbakan istifa’

Freeland’in istifası Liberal Parti içinde yankı uyandırırken, beş milletvekili Trudeau’ya açıkça istifa davetinde bulundu. Markham-Stouffville milletvekili Helena Jaczek, “Bu şartlarda maliye bakanını görevden almak muteber bir hareket değil. Başbakan artık istifa etmeli,” diye konuştu.

Muhafazakâr Parti lideri Pierre Poilievre, “Her şey denetimden çıkmış durumda. Kanada, Trump’ın yüzde 25 tarife tehdidi karşısında zayıf bir hükümeti kaldıramaz. Erken seçim kaçınılmazdır,” diyerek Trudeau’nun liderliğini eleştirdi.

NDP lideri Jagmeet Singh de Trudeau’ya istifa daveti yaparken, güven oylaması tehdidinden kaçındı. Singh, Liberal hükümetin parlamentodaki geleceğiyle ilgili kararı ‘önümüzdeki aylarda’ vereceklerini söyledi.

Freeland’in akabinde sadık müttefik

Freeland’in istifasının çabucak ardından Kamu Güvenliği Bakanı Dominic LeBlanc, yeni maliye bakanı olarak atandı. Trudeau’nun yakın çocukluk arkadaşı olan LeBlanc, Liberal Parti içinde sadık bir müttefik olarak biliniyor. Trudeau, LeBlanc’ın yemin töreninde hazır bulunsa da medya karşısında yorum yapmaktan kaçındı.

Trudeau istifa mı edecek?

Freeland, pandemi sonrası Kanada iktisadının yeniden yapılandırılmasında kilit rol oynamış ve Trudeau’nun en önemli müttefiklerinden biri olarak öne çıkmıştı. Lakin son aylarda Liberal Parti’nin popülaritesindeki düşüş, Trudeau’nun liderliğine yönelik tenkitleri artırdı. Kamuoyu yoklamalarına göre Trudeau’nun onay oranı yüzde 28’e kadar gerilemiş durumda.

Freeland’in istifası, Liberal hükümeti zayıflatarak Kanada siyasetinde meçhullüğü artırırken, Trump’ın tarifeleri ve iç ekonomik meseleler Trudeau için kritik bir imtihan olacak. Kanadalı siyasi gözlemciler, Liberal Parti içinde bir liderlik krizi yaşanabileceğini ve erken seçimin gündeme gelebileceğini belirtiyor.

Kanada’da bir sonraki genel seçim, en geç Ekim 2025’te yapılmak zorunda. Lakin Trudeau’nun liderliği ve Liberal hükümetin geleceği, önümüzdeki aylarda atılacak adımlara bağlı olacak.