Türkiye İnsan Hakları Vakfı: TİHEK, işkence ve kötü muamelenin önlenmesi ve ortadan kaldırılma mücadelesine zarar veriyor

AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından atanan üyelerle kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), sivil toplum örgütlerinin itirazlarına karşın kuruldu ve tenkitlere maruz kalmaya devam ediyor. Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), Birleşmiş Milletler (BM) İşkenceye Karşı Komite’ye sunduğu alternatif raporda, TİHEK’in işkence ve kötü muamele ile mücadeleye zarar verdiğini belirtti.

BirGün’den Deiniz Güngör‘ün aktardığına göre, raporda, 2016’dan 2023’e kadar TİHEK’e yapılan 4 bin 708 müracaattan sırf 15’inde ihlal tespit edildiği ve kurumun bağımsız olmadığı vurgulandı. TİHEK’in yürütme organına bağlı bir yapıda olduğu ve Ulusal Tedbire Sistemi (UÖM) kapsamındaki şikayetleri gereğince incelemediği, araştırmadığı ve karara bağlamadığı ifade edildi. İhtiyari Protokol’de (OPCAT) ve diğer uluslararası standartlarda belirtilen prensiplerden uzak bir şekilde fonksiyon gördüğüne dikkat çekildi.

TİHEK’e yönelik yapılan müracaatlarda verilen “ihlal yapılmadığı” kararları şu şekilde sıralandı: 2018’de 598 müracaattan 1, 2019’da 965 müracaattan 1, 2020’de 679 müracaattan 1, 2021’de 529 müracaattan 2, 2022’de 956 müracaattan 5, ve 2023’te 981 müracaattan 5 ihlal kararı çıktı.

Raporda, TİHEK’in üyelerinin tamamının Cumhurbaşkanı tarafından atanmasının, kurumu yürütmeye bağlı hale getirdiği ve bağımsızlığını zedelediği belirtiliyor. Ayrıyeten, kurumda görev alacak şahıslar için belirlenen yetkinlik ve çoğulculuk kurallarının esnetildiği ya da tamamen kaldırıldığına işaret ediliyor.