Türkiye iş cinayetinde Avrupa birincisi: ’10 yılda tarihinde görülmemiş bir işçi kıyımı yaşandı’

2013-2024 yılları arasındaki emekçi vefatları hakkında bir rapor hazırlayan CHP İstanbul Milletvekili Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, “2013’ten 2024 yılının ilk üç ayı arasında gerçekleşen iş cinayetleriyle ilgili hazırladığımız raporda, 2013 yılında bin 235 iş cinayeti tespit edilirken 10 yıl sonra bu sayı yüzde 56 artarak bin 932’ye çıktı” sözlerini kullandı.

CHP İstanbul Milletvekili Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, 2013-2024 yılları arasındaki personel ölümlerinin detaylı bilgilerini içeren bir rapor hazırladı.

“10 yıl 3 ayın katliamı” başlığıyla yayımlanan rapora göre bu süre içerisinde 21 bin 281 personel, iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.

İşçi ölümlerinin yıl bazında detaylı incelemesinin yapıldığı raporda iş kazası değil, iş cinayeti sözünün kullanılmasına ilişkin Dr. Akkuş İlgezdi, “Kaza yahut yazgı değil, yaşananların hepsi katliam. İş sağlığı kavramının değişmesi ve güncellenmesi gerekmekte. İş sağlığı kavramı personelin değil, işin sıhhatini yani işletmenin verimliliğini, kârlılığını hedefleyen bir anlayışı ifade etmektedir.

Oysa emekçilerin sağlığı her türlü ekonomik çıkardan, büyümeden önce gelmelidir. Önceliğimiz işçinin sağlığı ve güvenliği olmalıdır. İş kazalarının önlenebilir olduğu da bir gerçektir. Ufak tefek kar elde etmenin hırsıyla, devletin denetimsizliği ve görmezden gelmesiyle dünden bugüne iş cinayetleri sürat kesmeden artmakta ve çocuk yaşa kadar düştüğü de görülmekte” değerlendirmesinde bulundu.

21 bin 281 emekçi hayatını kaybetti

Raporda yer alan 2013 ve 2024 yıllarının değerlendirmesini yapan CHP İstanbul Milletvekili İlgezdi, “Son 11 yılda yaşanan iş cinayetleri şunu sorduruyor ‘Hangi savaşta bu kadar canı kaybediyoruz?’ elde edebildiğimiz sayıların içerisinde kayıt dışı çalışırken hayatını kaybeden işçilerimiz, üstü örtülen iş cinayetleri yok buna karşın; 2013 ve 2024 yılının ilk üç ayında yaşanan iş cinayetlerinde yitirdiğimiz işçilerimizin sayısı 21 bin 281.

Bazı ülkelerin nüfusundan fazla işçimizi yitirdik ve yitirmeye devam ediyoruz. Yılları değerlendirdiğimizde 2020 yılında iş cinayetlerinde 2427 personel hayatını kaybetti. Türkiye tarihinde görülmemiş bir personel kırımı yaşandı. COVİD-19 pandemisinde ülkemiz adeta işçi öğütücü oldu, işçinin sıhhatini hiçe sayan çalışma şartları insanımızı hayattan kopardı” sözlerini kullandı.

İlgezdi, “AKP iktidara geleli 20 yılı geçti. Bu devirde “Büyük Türkiye”, “Yeni Türkiye”, “Yerli ve Milli Ekonomi” gibi birçok telaffuzla neoliberal personel tersi siyasetler hayata geçirildi. İşverenlerin yüzü gülerken fiyatlar eridi, sendikal hareket ve genel manada emek hareketi zayıflatıldı, grevler yasaklandı, kentler rant alanı haline getirildi, tabiat talan edildi ve binlerce personel işyerlerinden eve geri dönemedi. AKP iktidarının ‘Yeni Türkiye’sinde’ iş cinayetleri rekor düzeylere ulaştı” dedi.

2023 yılında ülkemizin tamamını derinden etkileyen Kahramanmaraş merkezli zelzele hakkında değerlendirmelerde bulunan İlgezdi, şunları kaydetti:

“6 Şubat sarsıntıları ülkemizi derinden etkiledi ve etkilemeye de devam ediyor aslında. Kahramanmaraş’ta zelzele sonrası ağır hasar alan tencere, tabak üreten metal fabrikasında işverenin görevlendirmesiyle ürünleri çıkarırken ‘önce iş güvenliği’ yazan tabelanın çökmesi sonucu kolon ve tavanın altında kalan iki personel hayatını kaybetti. Tabi değinilmesi gereken bir mevzu daha var. Zelzele sonrası yıkım ve bina inşaatlarında sık sık emekçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına uyulmadığını gözlemlenmektedir.

Halen zelzele bölgesinde yıkım ve imal evreleri devam ederken yıkım, enkaz kaldırma, depolama ile tekrar gündeme gelen asbest sorunu esasen yıllardır bilhassa kentsel dönüşümle birlikte bir işçi-halk sağlığı sorunu olarak karşımızda duran ve üzeri örtülen bir mevzudur. Emeğin ve işçinin hakkını, sağlığı ve güvenliğini korumak birincil öncelik olmalıdır.”

En fazla İstanbul’da

lgezdi, “2013 yılından 2024 yılının ilk üç ayında yaşanan iş cinayetlerine baktığımızda iş cinayetlerinde açık ara olarak İstanbul, Soma faciasının yaşandığı 2014 yılı dışında her yıl birinci sırada yer alıyor. İkinci ve üçüncü sıradaki vilayetler yıllara göre değişiklik gösteriyor” açıklamasını yaptı.

İş cinayetlerinde Türkiye, Avrupa birincisi

Rapordaki çarpıcı bilgilerden biri de Türkiye’nin Avrupa birincisi olması.

Raporda Dr. Akkuş İlgezdi, “AB’nin resmi istatistik kurumu Eurosat ve SGK’nın verilerine göre en fazla iş cinayetlerinin yaşandığı ülke Türkiye. Dünyada iş sağlığı ve güvenliği açısından yeni tedbirler alınmaya devam edilirken Türkiye’de iş kazalarının artarak devam etmesi bu mevzunun gündemden düşmemesine neden oluyor. 2018 yılı AB ülkeleri arasında en fazla ölümcül kazanın yaşandığı ülke 615 ile Fransa oldu. 2018 yılında ülkemizdeki iş cinayetlerinde hayatını kaybeden kişi sayısı ise 1541” sözlerini kullandı.

Raporda yıllara göre yaşanan iş cinayetleri sayısı şöyle:

2013 yılında en az 1235 emekçi hayatını yitirdi.

2014 yılında en az 1886 personel hayatını yitirdi.

2015 yılında en az 1730 emekçi ömrünü yitirdi.

2016 yılında en az 1970 emekçi ömrünü yitirdi.

2017 yılında en az 2006 personel hayatını yitirdi.

2018 yılında en az 1923 personel hayatını yitirdi.

2019 yılında en az 1736 emekçi ömrünü yitirdi.

2020 yılında en az 2427 emekçi hayatını yitirdi.

2021 yılında en az 2170 personel hayatını yitirdi.

2022 yılında en az 1843 emekçi ömrünü yitirdi.

2023 yılında en az 1932 emekçi ömrünü yitirdi.

2024 yılının ilk 3 ayında en az 425 emekçi hayatını yitirdi. (ANKA)