Türkiye sınırında ABD-Yunanistan işbirliği artıyor: Yeni askeri sevkiyatın görüntüleri ortaya çıktı

Aleksandrupoli (Türkçe ismiyle ‘Dedeağaç’) Türkiye sonuna kuş uçuşu 23 kilometre, İpsala Sınır Kapısı’na ise karayoluyla 45 kilometre aralıkta bulunuyor.

ABD stratejik konuşlanma noktası haline getirdiği ve adeta bir lojistik üssü olarak kullandığı Dedeağaç limanına bugüne kadar binlerce modül askeri teçhizat sevk etti. Son olarak Kasım 2022’deki büyük sevkiyatla gündeme gelen Dedeağaç’a Mart ayında da çok önemli sevkiyatların yapıldığı ortaya çıktı.

Yaklaşık 1500 kesimden oluşan zırhlı araç ve teçhizatlar, 4 Mart’ta U.S. Liberty Pride ve 7 Mart’ta ise U.S.N.S Brittin gemileri ile limana getirildi. ABD’ye ait bu araç ve teçhizatın Avrupa’nın çeşitli noktalarındaki üslere destek için gönderildiği bilgisi paylaşıldı. Sputnik o sevkiyatların fotoğraf ve görüntülerine ulaştı.

Türkiye ve Yunanistan arasındaki tansiyona ateşle yaklaşan ABD, Yunanistan’ı aynı vakitte Rusya’yı çevreleme siyasetlerinde kullanıyor.

Özellikle Rusya’nın Ukrayna operasyonu sonrası Montrö Boğazlar Mukavelesi gereğince Türkiye boğazları kapatınca Dedeağaç limanının rolü de oldukça arttı.

Liman başta ABD olmak üzere İngiltere, İtalya gibi NATO ülkelerine Bulgaristan, Romanya ve Polonya benzeri Rusya sınırına yakın ülkelere askeri teçhizat sevkiyatında kullanılıyor. Yani bu liman aynı vakitte Türk boğazlarına alternatif bir yol olma niteliği de taşımaya başladı.

Önce CIA Yöneticisi, sonrasında büyükelçilerden Dedeağaç ziyareti

Yunan medyasında yer alan haberlere göre ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Yöneticisi William Burns, Yunanistan temasları çerçevesinede bu ay başında Meriç ve Dedeağaç’a ‘gizli’ bir ziyaret gerçekleştirdi. Burns’ün, Dedeağaç ziyaretine CIA casuslarının eşlik ettiği iddia edildi. Haberlerde, Burns’ün Dedeağaç ve Meriç ziyaretinden Yunan istihbaratı ve polisinin haberdar olmadığı ileri sürüldü.

Bu ziyaretin çabucak akabinde da ABD’nin Atina Büyükelçisi Yunan asıllı George J. Tsunis, beraberinde Ukrayna, Bulgaristan, Romanya ve Moldova büyükelçileri ile birlikte Dedeağaç limanını teftiş etti.

ABD Büyükelçisi Tsunis, ziyaret ile ilgili paylaşımında “Aleksandrupoli limanını ABD ve Avrupa için kıymetinin altını çizerek diğer büyükelçilerle ziyaret etmek şahane. Aleksandrupoli, bölgesel istikrar ve refahı güçlendirmenin, enerji çeşitlendirmesinin ve NATO’ya takviyenin anahtarıdır” ifadelerini kullandı.

Ukrayna’nın Atina Büyükelçisi Sergii Shutenko ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Aleksandrupoli limanı ziyaretinde Avrupa’nın enerji haritasının yeniden çizilmesi ve Rus gazına bağımlılığın azalmasını vurguladık” açıklaması yaptı.

İki ismin de paylaşımlarında “Ukrayna’nın yanında ol” etiketlerini kullanması dikkat çekti.

Bu ortada ABD Büyükelçisi Tsunis, 2 Haziran’da, ABD’nin Dedeağaç’taki önemli üslerinden biri haline gelen Yannuli (Giannouli) üssünü de ziyaret ederek Amerikan askerleriyle bir araya geldi.

ABD ve Yunanistan’ın işbirliği

Dedeağaç’ta artan Amerikan askeri yığınağı iki ülke arasındaki Karşılıklı Savunma İş Birliği Mutabakatı’na dayanıyor.

ABD-Yunanistan ile Karşılıklı Savunma İşbirliği Mutabakatı, ABD ve Yunanistan’ın 8 Temmuz 1990’da imzaladığı ve 6 Kasım 1990’da yürürlüğe giren muahedenin devamı niteliğini taşıyor. Belli aralıklarla yenilenen anlaşma, son olarak Ekim 2021’de 5 yıllığına yenilendi ve bitiminden 2 yıl öncesinde taraflardan birinin, mutabakattan ayrılmak istediğini belirtmemesi halinde otomatikman uzatılacağı kararlaştırıldı.

Bu anlaşma ile taraflar karşılıklı olarak bir diğerinin ‘güvenlik, egemenlik, bağımsızlık ve toprak bütünlüğünü, silahlı saldırı ya da saldırı tehdidi dahil olmak üzere barışı tehdit eden hareketlere karşı koruma’ sözü veriyor. Somut olarak da anlaşma ile Yunanistan’daki askeri üs ve tesisler de ABD’nin kullanımına açılıyor. Bu kapsamda ABD’nin Yunanistan’da direkt kullandığı askeri üs ve tesis sayısının 9’a ulaştığı belirtiliyor. Bunların içinde Dedeağaç’taki Yannuli Kışlası ve liman da yer alıyor.

Dedeağaç’ta hedef Türkiye mi Rusya mı?

Bu noktada muahedede yer alan ‘egemenlik ve toprak bütünlüğüne yönelik tehditlere karşı iki ülkenin ortak savunma yapması’ kısmı iki NATO üyesi Türkiye ve Yunanistan arasındaki tansiyonda ABD’nin doğrudan Yunanistan safında yer aldığı manasını taşıyor. Bu durum Türkiye tarafından tekraren sert bir lisanla eleştirildi lakin ABD’li yetkililer Yunanistan’a yapılan yığınağın Türkiye’ye değil Rusya’ya yönelik olduğunu savunuyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Bunu yemezler, kusura bakmasınlar

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bu bahiste yaptığı bir açıklamada, “Yunanistan’ın kendisi şimdi Amerika’nın bir üssü durumuna gelmiştir. Şu anda Yunanistan’ın içerisindeki Amerikan üslerinin sayısını ben saya saya bitiremedim. O derece Yunanistan’ın içinde Amerika’nın üsleri var” ifadelerini kullanmıştı.

Erdoğan bir öbür açıklamasında da “Şu anda 9 tane Amerikan üssü Yunanistan’da kuruldu. Pekala bu üsler kime karşı kuruluyor? Verdikleri yanıt; Rusya’ya karşı. Bunu yemezler, kusura bakmasınlar” diyerek ABD’lilerin ‘Rusya’ya karşı’ açıklamalarının doğru olmadığını ifade etmişti.

Sputnik’in konuştuğu Türk diplomatik kaynaklar ise Türkiye’nin bağımsız dış siyaset izlemesinden ötürü ABD’nin inancının azaldığını, bundan ötürü Yunanistan üzerinden Rusya’ya uzanan hat oluşturulduğunu ve Türkiye’nin dışarıda bırakıldığını ifade ediyor.

Helikopterlerden tanklara Dedeağaç yığınağı

Dedeağaç limanında 2010 yılında ‘Olga’ tarak dubası batmış ve limanın tam kapasite çalışmasına mahzur olmuştu. Bu tarak dubası ABD’nin de 2.3 milyon euro’luk dayanağıyla çıkarılmıştı. ABD’nin stratejik gördüğü ve o periyottan itibaren yatırım yapmaya başladığı Dedeağaç limanına çok sayıda askeri sevkiyat gerçekleştirildi.

İlk sevkiyatlar bölgede yapılan tatbikatlarda kullanılmak üzere gönderilen askeri teçhizatlardan oluşuyordu lakin zaman içinde işin boyutu değişti.

Bu kapsamda son iki yılda USNS Yumma, Liberty Promise, Endurance gibi askeri ve sivil kargo gemileriyle yaklaşık 5 bin parçayı bulan teçhizat ve binlerce asker Dedeağaç’a çıkarıldı.

Getirilen askeri teçhizat içinde BLACK HAWK, Sikorsky, Chinook, Apache tipi helikopterler, Bradley zırhlı araçları, M1 Abrams tipi ana muharebe tankları ve ekipmanlar benzeri birçok askeri sistem bulunuyor.

ABD’ye ait 30 adet BLACK HAWK tipi saldırı helikopterleri de Dedeağaç’taki Dimokritos Havalimanı’nı merkez üs olarak kullanmaya başladı.

Öte yandan ABD Silahlı Kuvvetleri’nin 1. Havacılık Tugayı’nın da Dedeağaç limanına gönderilmesi planlanıyor. Kökenleri Vietnam Savaşı’na dayanan 1. Havacılık Tugayı, temelde saldırı helikopterlerinden oluşuyor. Bu kapsamda saldırı helikopterleri eşliğinde 600 Amerikan askeri görev yapacağı da ifade ediliyor.