TÜSEDAD “kriz” diyerek duyurdu: Et fiyatları cep yakmaya devam edecek

TÜSEDAD heyeti Et ve Süt Kurumu’nu ziyaret ederek et ithalatı ve et fiyatlarının bu yılki seyir beklentisine yönelik görüş alışverişinde bulundu. Görüşme sonrası yapılan açıklamada, et fiyatlarında yaşanan artışın 2-3 sene daha süreceği ifade edildi.

Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) yönetimi, geçen hafta Et ve Süt Kurumu (ESK) Genel Müdürü Mustafa Kayhan ile yaklaşık 2 saatlik bir görüşme gerçekleştirdi.

TÜSEDAD tarafından görüşmeye ilişkin yapılan açıklamada, “Üretici temsilcisi olarak aklımızdaki soruları kendisine yönelttik ve aldığımız karşılıkların özetini siz üreticilerimiz ile paylaşıyoruz” denildi.

2015 yılında körüklenen denetimsiz hayvan ithalatının içeride üreticinin zarar etmesine sebep verdiği ve kırsaldaki üretim rekabet edemeyince yerli üreticinin üretimden çıktığına dikkati çeken TÜSEDAD açıklamasında, “Hatalı ithalat kararlarının ne kadar büyük tehdit olduğuna tanıklık ediyoruz” sözüne yer verildi.

Açıklamada, et fiyatlarında yaşanan artışın 2-3 sene daha süreceği kaydedildi. 

BloombergHT’de yer alan habere göre açıklamada ESK ile ilgili görüşmelerde ortaya çıkan şu notlara yer verildi: 

“Kesim fiyatları yükselecek diye besiciler hayvanlarını ellerinde tutuyorlar. Sosyal medya paylaşımları bu mevzuda çok tesirli. Bu paylaşımlar çoğu zaman vardı ancakzamanda kırsalda bulunan küçük işletmelerin sayısı önemli manada azalmasına rağmen büyüklerin pazarda toplamdaki hissesi artmış. Bu fiyat konusunda bir kısır döngü oluşturuyor. Tabii pahalılığın özünde piyasada üretimin azalmış olması yatıyor. 2015 yılında körüklenen denetimsiz hayvan ithalatı, içeride üreticinin zarar etmesine sebep verdi ve kırsaldaki üretim rekabet edemeyince yerli üretici üretimden çıktı.”

“Üretici geri dönmek istemiyor”

Gelinen noktada küçük aile işletmelerinin azaldığı ve tarımla uğraşan insanların bir daha üretime geri dönmek istemediğine dikkat çekilen açıklamada, “Bunun bir ispatı; 2009 yılında dahi, doğu vilayetlerimizden batıya et gönderilirken şu anda doğuda üretim o derece azaldı ki gelinen noktada doğu vilayetlerimize et yolluyoruz. O yıllardan beri TÜSEDAD, daima bu tehlikeye parmak basmış bir örgüt olarak hep siyasi algılandı. Fakat zaman bizim ne demek istediğimizi ispatladı. Ülkemiz için verilen yanlışlı ithalat kararlarının ne kadar büyük bir tehdit olduğuna bugün hep bir arada tanıklık ediyoruz” denildi.

Süt fiyatlarının mevcut gelişmelerde kilit rol oynadığının altı çizilen açıklamada, süt fiyatlarının besin enflasyonunu denetim altına alma amaçladığı ile baskılanmasının sonucunun bugün et krizine dönüştüğü kaydediliyor.

TÜSEDAD Yönetim Kurulu, “Şimdi kriz yönetimi yapıyoruz ve ESK bu manada doğru ataklar yapıyor. Öncelikle; ESK’nın 4 doların altında bir fiyata aldığı hayvanı, piyasada 6 dolara satıyor olmasının nedenlerinin doğru algılanması gerekli. Şöyle ki, ithalatın iç piyasadaki üreticileri mağdur etmemesi çok önemli. İthal hayvanı cazip kılmak yerine yerli hayvan alımını teşvik eden bir fiyatlandırma yapıldı. Bunu çok yerinde bulduğumuzu belirtmek isteriz. Sayın genel müdür ‘İçeride maliyeti düşüremediğimiz için dışarıdan aldığımız hayvanın fiyatını iç piyasa bedeline yaklaştırmamız gerekiyor’ dedi ve devam etti. ‘İç piyasa fiyatı arttığı zaman bu 6 dolar/kg fiyatı da arttırılacak. Bu sabit bir fiyat değil.’ Özetle, iç piyasada üretimin teşvik edilip açığın dışarıdan karşılanmasına uğraş ediliyor” açıklamasında bulundu.

“ESK üzerinde büyük baskı var”

TÜSEDAD’ın yaptığı açıklamada ESK üzerinde büyük bir baskı olduğu savunularak, şu sözlere yer verildi: 

“İthalat lobileri özel şirketlerin bu ithalatı yapmaları için mücadele içindeler. Nedeni büyük rant. Lakin ESK kendisi ithalatı devam ettirmek için mücadele verdi ve büyük oranda başardı. Yaşanan gecikmeler spekülasyona sebep verdi lakin Brezilya ile 70 bin, Uruguay ile 170 binlik muahedeler yapıldı. Önümüzdeki ay Brezilya ile ikinci etap muahedesi yapılacak. Alımların hepsi toptan yapılmıyor, etap etap yapılmaya devam ediliyor. Kalkan her geminin taşıdığı hayvan ölçüsüne göre sıradaki üreticilere mesaj yollanıyor. Gemi yüklemesi sonrası üreticiye parasını yatırması için bilgi gidiyor.

Özetle; anlık olarak Mayıs sonuna kadar hedeflenen 600 bin başın 150 bini teslim edilmiş olacak. Kalanı yıl sonuna kadar tamamlanacak deniyor. ESK bugüne kadar sürecin uzamasının bir sebebinin ise yapılan muahedeler ve karantina müddetleri olduğunu beyan ediyor. 21 gün karantina + 20 gün nakliye +15 gün alım müddeti. Bu plana göre, Nisan 15 ve sonrası 70 binlik transferler başlıyor.

Bu mevzuda gördüğümüz bir eksifklik ise üreticiye talep edilen ölçünün lakin %5 – %10’luk
kısmının veriliyor olması. Bu tatmin edici olmamakla birlikte ek lojistik maliyetlere sebep
veriyor.”

“ET 2-3 yıl daha cep yakmaya devam edecek” 

Anaç hayvanların kesilmesi ve istikrarları bozan ithalatların sektörü sektörü bugüne ve bu duruma getirdiği ifade edilen açıklamada, “Yaklaşık 90 milyon nüfusu beslemekle sorumlu olan üreticilerin çıkarlarına karşıt düşen popülist siyasi atılımlar yapmanın ne kadar yanlış olduğu bir defa daha ortaya çıktı. Bundan sonra et fiyatları enflasyon oranında artmaya devam eder. Kimse bu denklemin önünde duramaz. En iyi kaidelerde 2-3 yıl içinde arz talep dengelenir ve alım gücüne göre daha uygun fiyattan et yeriz. O vakte kadar et cep yakmaya devam eder” denildi.