Ümit Özlale: Hangi makroekonomik göstergeye bakarsanız bakın iyiye doğru bir gidiş olduğunu söyleyemezsiniz

İYİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, TBMM Plan ve Bütçe Kurulu’nda Cumhurbaşkanlığı’nın bütçe görüşmelerinde; “Söz hakkı, hesap verebilirlik, çok önemli bir düşme var; hükûmetin etkinliği, düşme var, bu sisteme karşın; yolsuzluğun denetimi, hepimizin ortak sorunlarından bir tanesi; hukukun üstünlüğü, düzenleme kalitesi ve bütün bunlarda bir geriye gidiş var. Bu geriye gidiş ve karar alma düzeneklerinde ortaya çıkan sorunlar maalesef bizim son dört beş sene içerisinde ama bilhassa son iki sene içerisinde ekonomimizin geriye gitmesine yol açtı yani hangi makroekonomik göstergeye bakarsanız bakın uyguna doğru bir gidiş olduğunu söyleyemezsiniz” dedi.

TBMM Plan ve Bütçe Komitesi’nde, Cumhurbaşkanlığı ve bağlı kuruluşlarının 2024 yılı bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları görüşülüyor. Komitede İYİ Parti Grubu ismine konuşan İzmir Milletvekili Özlale, şunları söyledi:

“Cumhurbaşkanlığı için teklif edilen mal ve hizmet alımı 6.93 milyonken, Kültür ve Turizm, Gençlik ve Spor, Ticaret Bakanlığı, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Sanayi ve Teknoloji ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yani toplam 6-7 tane bakanlığın toplam mal ve hizmet alımı 5.88 milyar. Yalnızca Cumhurbaşkanlığı mal ve hizmet alımı bu 7 tane bakanlığın toplam mal ve hizmet alımının üstündedir.

“2018 seçiminden sonra bu hem işsizlikte hem de enflasyondaki artış tarihimizin en yüksek seviyesinde”

AK Parti’de bu yeni yönetim sistemine geçtikten sonra AK Parti’nin 20 yıllık performansı ne? Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni bilhassa son 2 yılında bu iş nereye gidiyor? Enflasyon zirve, dış ticaret açığı zirve, cari süreçler açık zirve, tüketici kredisi ortalama faizi zirve, buna dünkü faiz artışının da tesiri eklenmedi, ticari kredi ortalama faizi zirvede, dolar üzerinden açılan kredi ortalama faizleri zirvede. İşsizlik oranı geldiğinizde daha düşükmüş, direkt yabancı yatırım burası da çok önemli, ekside. Yani bizim dışarıdan çektiğimizin daha fazlası dışarıya doğru gitmiş. Yani son 2 yıla baktığımızda ben bunun hükümet sistemiyle çok ilgili olduğunu düşünüyorum, çok önemli bir başarısızlık var. AK Parti iktidarının uzak ara en başarısız devrini yaşıyoruz, ben bunu yönetim sistemiyle çok ilgili olduğunu düşünüyorum. 2018 seçiminden sonra bu hem işsizlikte hem de enflasyondaki artış tarihimizin en yüksek düzeyinde.

“Yolsuzluğun denetimi, hepimizin ortak sorunlarından bir tanesi”

Söz hakkı, hesap verebilirlik, çok önemli bir düşme var; hükûmetin etkinliği, düşme var, bu sisteme karşın; yolsuzluğun denetimi, hepimizin ortak sorunlarından bir tanesi; hukukun üstünlüğü, düzenleme kalitesi ve bütün bunlarda bir geriye gidiş var. Bu geriye gidiş ve karar alma düzeneklerinde ortaya çıkan sorunlar maalesef bizim son dört beş sene içerisinde ama bilhassa son iki sene içerisinde ekonomimizin geriye gitmesine yol açtı yani hangi makroekonomik göstergeye bakarsanız bakın düzgüne doğru bir gidiş olduğunu söyleyemezsiniz.

“Türkiye’den dışa giden yabancı yatırımlar Türkiye’ye gelen yabancı yatırımların önüne geçti”

Türkiye, direkt yabancı yatırımda son dört-beş sene içerisinde, yanlış siyasetlerden ötürü neredeyse tabana vurmak zorunda. Bugün Türkiye’den dışa giden yabancı yatırımlar Türkiye’ye gelen yabancı yatırımların önüne geçmiş durumda. Bundan Ötürü bizim bu FDI’mız (doğrudan yabancı yatırım) eksiye düşmüş durumda. Dijital Dönüşüm Ofisi’nin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’yla bir arada gerçekleştireceği teknoloji siyasetlerinde bizim dışarıdan direkt yabancı yatırım çekmemiz de çok çok önemli bir yer kaplıyor bilhassa bu teknoloji şirketlerine.fakat duruma baktığımız zaman hem kurumsal göstergelerdeki bozulma hem de makroekonomik siyasetlerde istenen istikrarın yakalanamaması bu direkt yabancı yatırımlarda bize olumsuz bir tablo gösteriyor.

“Varlık Fonunun önemli manada bir revizyona ihtiyacı olduğunu düşünüyorum”

Bizdeki Varlık Fonu dünyada işleyen varlık fonları değil. Dünyada varlık fonlarına baktığınız zaman doğal kaynakları varlıklı olan ülkelerin fon kurduğunu görürsünüz -işte, Norveç, Azerbaycan- İhracat fazlası yüksek olan ülkelerin varlık fonunun olduğunu görürsünüz -Çin- emeklilik fonlarının yüksek olduğu yerlerde buna varlık fonları vardır, bizde bu üçü de yok.Varlık Fonu’nun içerisindeki şirketlerin teknolojik yetkinliklerini artırabilirsek o zaman buradan çok önemli, çok başarılı şirketleri çıkartabiliriz. Örnek vermek gerekirse dün verdiğim örneği tekrarlayayım, hafızaları tazelemek için biz PTT’den bir Deutsche Post çıkartabiliyorsak şayet Varlık Fonu’nda biriken paralarla bu, iyi bir şey yahut vakitte ÇAYKUR’dan bir Lipton çıkartabiliyorsak bu, iyi bir şey. ama bizler bu şirketlerin taşınmazlarını orada etkin olarak göstereceksek bu, o zaman iyi bir yere götürmez bizi. O yüzden ben Varlık Fonunun önemli manada bir revizyona ihtiyacı olduğunu ve o bakımdan, onun içerisindeki şirketlerin değerini artıracak bir strateji izlenmesi gerektiğini düşünüyorum.

“AR-GE’ye ayrılan hissenin çok daha fazla artması lazım”

AR-GE yetkinliklerinin, AR-GE’ye ayrılan hissenin çok daha fazla artması lazım. Teknoloji ve inovasyon yetkinlikleri… Artık önümüzdeki dönem bizler dışarıyla rekabet etmek için ve dışarıdan da direkt yabancı yatırımı çekmek için bir şeyler yapmak istiyorsak bunu yalnızca ucuz iş gücü üzerinden götüremeyiz, zati Türkiye’ye de bu yakışmaz yani emeği baskıladığınız, bütün kayıtlı çalışanların yarısını taban fiyata mahkûm ettiğiniz bir ortamda sizin rekabet ettiğiniz ülkeler Mısır gibi, Ürdün gibi ülkeler olurfakat bizler başta Doğu Avrupa ülkeleri olmak üzere bu ülkelerle rekabet etmek zorundayız. Merkez bankaları başşehrin olduğu yerdedir, Hazine ve Maliye Bakanlığı’yla, ilgili kamu kurumlarıyla daha sıkı fıkı çalışmalıdır. Sahiden İstanbul Finans Merkezi’ni hak ettiği aynıi dünyanın önde gelen finans merkezi yapmak istiyorsanız Merkez Bankası’nı oraya taşımanız bence çok minimal bir tesir yapacaktır. Merkez Bankası’nın İstanbul’da olması sizin, değerli bürokratlarımızın Ankara’da işini zorlaştıracaktır.”