Vendik Bienali ‘Gazze soykırımı’nı protesto greviyle başladı: Soykırım normalleştirilemez, İsrail bienalden çıkarılsın!

Gülay Kazancıoğlu/Venedik

61. Venedik Bienali açılışına “Gazze soykırımı”nı protesto grevi damgasını vurdu. Ön gösterimin son günü başlayan 24 saatlik grev, etkinliğin açılış günü olan 9 Mayıs saat 15.00’e kadar devam edecek.

Art Not Genocide Alliance – ANGA (Soykırım Değil Sanat İttifakı) öncülüğünde düzenlenen “Kültür İşçileri Grevi”, Venedik Bienali tarihindeki ilk organize grev olma özelliği taşıyor.

Katılımcı sanatçılardan destek

Protestoya 200’den fazla bienal sanatçısı, küratör ve 18 ulusal pavyon ekibinin bulunduğu geniş bir koalisyon destek veriyor. ANGA, katılımcılara ulusal pavyonları 24 saat boyunca kapalı tutma çağrısı yaptı.

Bienal’de Türkiye’yi temsil eden sanatçı Nilbar Güreş ve küratör Başak Doğa Temür’ün da imzacı olduğu çağrıya uyan Türkiye pavyonu da 24 saatlik greve destek vererek kapılarını kapattı.

Aralarında Avusturya, Belçika, Finlandiya, Kore, Japonya gibi çok sayıda ülke pavyonu eyleme destek verdi.

Grev kapsamında Venedik’teki Viale Garibaldi’de kitlesel bir miting düzenlenmesi beklenirken, süreç boyunca Solidarity Drone Chorus (Dayanışma Drone Korosu) gibi aktivist eylemlerin devam edeceği bildirildi.

Grevin hedefi İsrail pavyonu ve çalışma koşulları

Eylem, hem kurumsal politikaları hem de çalışma koşullarını hedef alıyor.

ANGA tarafından yapılan çağrıda, Gazze’deki askeri operasyonları devam eden İsrail’in Bienal’e katılımının “soykırımın normalleştirilmesi” olduğu ifade edildi. İsrail’in etkinlikten tamamen çıkarılması talep edilirken protestoların odağında İsrail’e Arsenale’de tahsis edilen mekan var.

Grevin diğer bir temel motivasyonu ise sanat dünyasındaki güvencesiz emek sorunu. Sergi görevlileri, küratoryal asistanlar ve diğer saha çalışanlarının düşük ücretleri, geçici sözleşmeleri ve özlük haklarına dair talepler, İtalyan işçi sendikaları ADL Cobas, USB ve CUB tarafından destekleniyor.

Uluslararası jüri istifa etmişti

Bienal yönetimi, grevden önce de ciddi bir krizle karşı karşıya kalmış, nisan ayı sonunda Solange Oliveira Farkas başkanlığındaki Uluslararası Jüri üyeleri Zoe Butt, Elvira Dyangani Ose, Marta Kuzma ve Giovanna Zapperi toplu olarak istifa etmişti. Jüri üyelerinin istifasına İsrail ve Rusya’nın Venedik Bienali’ne katılımı konusundaki siyasi baskılar ve kurumun bu süreçteki tutumunun neden olduğu ifade edilmişti.

İstifaların ardından Bienal yönetimi, ödül sisteminde değişikliğe gitmeyi tartışmaya açtı. Bugüne kadar jüri tarafından verilen Altın Aslan ödülü yerine format değişikliği tartışmaya açılarak 2026’da halk oylamasıyla “Ziyaretçi Aslanı” ödülü verilmesi planlanıyor.