DOLAR
32,5004
EURO
34,6901
ALTIN
2.496,45
BIST
9.693,46
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
20°C
İstanbul
20°C
Az Bulutlu
Pazartesi Az Bulutlu
21°C
Salı Hafif Yağmurlu
24°C
Çarşamba Az Bulutlu
22°C
Perşembe Parçalı Bulutlu
20°C

Yerel seçimlerde yapay zeka risk yaratıyor mu?

Seda Sezer Bilen Türkiye Personel Partisi’nin (TİP) Gökhan Zan’ın Hatay Büyükşehir Belediye Başkan adaylığını çekmesi, yerel seçimler öncesinde “deepfake” konusunu yeniden gündeme taşıdı. Zan’ın ortaya çıkan ses kayıtlarında para karşılığı adaylıktan …

Yerel seçimlerde yapay zeka risk yaratıyor mu?
24.03.2024 13:20
0
A+
A-

Seda Sezer Bilen

Türkiye Personel Partisi’nin (TİP) Gökhan Zan’ın Hatay Büyükşehir Belediye Başkan adaylığını çekmesi, yerel seçimler öncesinde “deepfake” konusunu tekrar gündeme taşıdı. Zan’ın ortaya çıkan ses kayıtlarında para karşılığı adaylıktan çekilmemesi yönünde anlaştığı iddia edilirken, Zan deepfake yoluyla üretilen uydurma kayıtlarla itibarsızlaştırma yönünde şantajlara maruz kaldığını öne sürdü.

Bir kişiyi hiç yapmadığı ya da söylemediği şeyleri yapıyormuş yahut söylüyormuş gösteren, yapay zeka teknolojisinin yardımıyla oluşturulan manipüle edilmiş buna aynı içerikler deepfake olarak isimlendiriliyor.

Türkiye’deki yerel seçimler dahil bu yıl 50’den fazla ülkede seçimler yapılırken, yapay zeka tarafından üretilen dezenformasyon gayeli içeriklerin demokratik seçim sonuçlarını etkileyebileceğine yönelik telaşlar dünyanın birçok ülkesinde gündeme geliyor.

Peki Türkiye’de bu bahiste tedbir alınıyor mu?

Türkiye’de yapay zeka takviyeli uygulamaların riskleri konusunda sivil toplum düzleminde kimi teşebbüsler mevcut. Gülin Çavuş ve Mert Can Yılmaz’ın kurduğu Yapay Gündem isimli portal, yerel seçimlerde yapay zeka takviyeli uygulama ve propagandaların oluşturabileceği riskler hakkında vatandaşları bilgilendirmeyi hedefliyor.

“Seçmen davranışı manipüle edilebilir”

Mert Can Yılmaz DW Türkçe’ye verdiği yazılı cevapta yerel seçimlerde yapay zeka tehlikesine ilişkin olarak “Yerel seçimler özelinde konuşursak çok komplike yapay zeka prosedürlerle üretilmiş içeriklerden fazla daha kolay manipülasyon içeriklerinin yaygınlaşabileceğini düşünüyoruz” sözlerini kullanıyor.

Seçmen davranışını buna aynı tekniklerle manipüle etmenin mümkün olduğunu belirten Yılmaz’a göre seçmenin bu gelişmeler hakkında minimum seviyede de olsa bilgi sahibi olması, yapay zeka takviyeli sahteciliklere karşı kendini güçlendirmesi kural.

Yılmaz “Hakikat ile kurgu arasındaki farkı sağlıklı bir kuşkucu yaklaşımla şayet seçmen tespit edemez hale gelirse, nitelikli uydurma içerikler bireylerin fikirlerini çarçabuk etkileyebilir ve seçmen davranışı manipüle edilebilir” diyor.

Kamuoyu algısı çarpıtabilir mi?

Yerel seçimlerde gündeme gelebilecek dezenformasyon taktiklerini değerlendiren Alman Friedrich Nauman Vakfı Türkiye Ofisi Program Müdürü Elif Güney Menderes ise uydurma içeriklerin yaratabileceği tehlikelere dikkat çekiyor.

Güney Menderes DW Türkçe’ye yaptığı açıklamada “Bunların başında, seçmenleri yanıltmak amacıyla siyasi figürlerin söylemedikleri şeyleri söylemiş gibi gösteren deepfake görüntüler ve geçersiz görüntüler geliyor. Ayrıyeten sosyal medyada, oy verme kararlarını etkilemek için yanlış haberler yayılabilir, toplumsal kutuplaşmayı şiddetlendirebilir ya da makul siyasi mesajları teşvik edebilir” diyor.

Güney Menderes, “Başta kapalı gruplar ve iletileşme uygulamaları olmak üzere, yanlış temsil edilen anket sonuçları ya da istatistiklerin yanı sıra yanlış bilgilendirme, zayıf doğrulama düzenekleri ve yüksek kutuplaşma nedeniyle kamu algısını tesirli bir şekilde çarpıtabilir” ihtarında bulunuyor.

14 Mayıs öncesindeki montaj videolar

Türkiye’de 14 Mayıs seçimleri öncesindeki kampanyalarda da Türkiye’de montajlı videolarınyanı sıra dezenformasyon iddiaları gündeme gelmişti.

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, seçim öncesi mitinglerinde Millet İttifakı’nın seçimler için yayımladığı “Haydi” isimli kampanya sinemasına montajla eklenen PKK manzaralarını izlettirmişti. Montajlanan görüntüde, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun ardına kimi PKK’lıların görüntüleri eklenmişti. Erdoğan, daha sonra bunun montaj olabileceğini kabul etmişti.

Elif Güney Menderes geçersiz içerik oluşturmak için üretken yapay zekanın kullanılmasının Türkiye’nin siyasi ortamında “ciddi bir tehdit” oluşturduğunu belirtiyor.

“Türkiye’nin dinamik ve her zamankutuplaşmış siyasi ortamında uydurma içerikler süratle yayılma ve kamuoyu algısını yanlış yönlendirme potansiyeline sahip” diyen Menderes şöyle devam ediyor: “Türkiye’deki seçmenlerin bilgiye erişim yolları ve medya tüketim alışkanlıkları göz önünde bulundurulduğunda, 14 Mayıs seçimleri döneminde yaşadığımız manipüle edilmiş görüntülerin ve dezenformasyon kampanyalarının izleri hâlâ tazeliğini koruyor ve çok önemli bir riskin altını çiziyor.”

Teknoloji şirketleri ne benzeri tedbirler alıyor?

Google ve Meta teknoloji devleri üretken yapay zeka ile hazırlanan düzmece içeriklerin dezenformasyon maksatlı kullanımı konusunda tedbir aldıklarını açıkladı fakat söylediği söz edilen olan tedbirler ABD ve Avrupa Parlamentosu seçimlerine yönelik.

Yapay Gündem’den Gülin Çavuş teknoloji şirketlerinin açıklamalarına dair “Şu an için teknoloji şirketleri göz boyamanın ötesine geçiyor pek diyemeyiz” sözlerini kullanıyor.

Siyasi partiler strateji geliştirdi mi?

Dünyada toplum, hükümet ve şirketler düzleminde yapay zekanın sunduğu fırsatlardan yararlanma ve riskleri yönetme konusu tartışılmaya başlandı.

Ancak siyasi partiler için yapay zeka ile ilgili gelişmelerin seçmen davranışlarına taraf verebilecek seviyede bir manipülasyona yol açması ve demokrasiye muhtemel yansımaları şimdi yeni bir husus.

Friedrich Nauman Vakfı’ndan Elif Güney Menderes’e göre gelecek seçimlerde bu husus çok daha fazla gündeme gelecek. Güney Menderes “Yaklaşan seçimlerde siyasi partiler yapay zekayı kullanabilir, fakat hem partilerin hem de hükümetlerin berbata kullanıma karşı stratejiler geliştirmek için vakte ihtiyacı var. Yerel seçimlere az kaldı, 2028 seçimlerine doğru bugünkü gelişmelere sık sık atıfta bulunacağız” değerlendirmesini yapıyor.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.