Dijital bağımlılık alarmı: Çocuklar, platformları eğitim için kullanmıyor

Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Çocuk Alt Komisyonu’nun taslak raporunda yer alan verilere göre, ortaokul ve lise çağındaki öğrenciler sosyal medya ve dijital oyunları ağırlıkla eğitim dışı amaçlarla kullanıyor. 7 – 15 yaş grubunda ise dijital bağımlılığa bağlı olarak yüzde 72,5’te duruş bozukluğu, yüzde 70’te göz şikâyetleri ve yüzde 62,2’de uyku problemi tespit edildi.

Raporda hangi araştırmalara yer verildi?

Taslak raporda, dijital bağımlılığın çocuklar üzerindeki etkilerine ilişkin çeşitli akademik çalışmaların bulguları paylaşıldı. “Ortaokul ve Lise Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanımı ve Dijital Oyun Oynama Durumları” adlı araştırmada, lise öğrencilerinin sosyal ağları ortaokul öğrencilerinden daha fazla kullandığı, ortaokul öğrencilerinin ise sosyal ağlarda daha fazla oyun oynadığı belirtildi.

“Oyundan sosyal medyaya” yönelim

Türkiye gazetesinin haberine göre, aynı çalışmada, ortaokul grubundaki öğrencilerin yaklaşık üçte birinin oyun oynarken bilgisayar üzerinden tanımadığı kişilerle sohbet ettiği kaydedildi. Akıllı telefon kullanım oranı arttıkça oyunlardan ziyade sosyal medya kullanımına doğru bir yönelim olduğu sonucuna ulaşıldığı ifade edildi.

“Eğitim amaçlı kullanılmıyor” bulgusu

“Ortaokul, Lise ve Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Medya Tutumlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi” çalışmasında öğrenim seviyesi arttıkça sosyal medya tutumlarının azaldığı aktarıldı. “Ergenlerde Sosyal Medya Bağımlılığı Konusunda Son Beş Yılda Yapılmış Çalışmaların İncelenmesi” araştırmasında ise 11-14 yaş grubu ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığının daha yüksek olduğu, amaçsız internet kullanımının bulunduğu ve bu platformları eğitim amacıyla kullanmadıklarının tespit edildiği belirtildi. Aynı çalışmada 15-18 yaş grubu lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığının orta seviyede olduğu, 15 yaş üzerinin daha “bilinçli ve farkında” bir yaklaşım sergilediği kaydedildi.

Fiziksel ve psikolojik etkiler

“Dijital Oyun Oynamanın Çocukların Ruhsal ve Fiziksel Sağlığı Üzerine Olumsuz Etkileri” konulu araştırmada, 7-15 yaş aralığında dijital bağımlılığın yüzde 72,5’te duruş bozukluklarına bağlı omurga, omuz, el-el bileği ve iskelet sistemi problemlerine, yüzde 70’te gözlerde kuruluk, ağrı ve kızarıklığa, yüzde 62,2’de ise uyku problemlerine yol açtığı belirtildi.