Eski ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger hayatını kaybetti

Nazi Almanyası’ndan kaçış

1923 Almanya doğumlu Kissinger, ailesiyle birlikte Nazi Almanyası’ndan kaçarak 1938’de ABD’ye yerleşmişti.

20 yaşında ABD vatandaşı olan Kissinger üç yıl ABD ordusunda görev yaptıktan sonra ordunun istihbarat servisinde çalışmıştı.

Doktorasını da yaptıktan sonra Harvard Üniversitesi’nde uluslararası ilişkiler dersleri verdi.

1969 yılında devrin ABD Başkanı Richard Nixon, Kissinger’ı Ulusal Güvenlik Danışmanı olarak atadı. Bu pozisyon, ABD dış siyasetini belirlemede onun eline büyük bir güç verdi.

Daha sonra Dışişleri Bakanlığı vazifesine getirilen Kissinger, Çin ile diplomatik ilişkileri yürüttü, 1973 Arap-İsrail Savaşı’nı (Yom Kippur) bitiren müzakerelere ve Vietnam Savaşı’nı sonlandıran Paris Barış Mutabakatı’na yardım etti.

Tartışmalı Nobel Barış Ödülü

Kissinger, Vietnam Savaşı’nda ateşkes muahedesinin imzalanmasındaki rolü nedeniyle 1973’te Nobel Barış Ödülü’nü kazandı lakin bu ödül Nobel tarihindeki en tartışmalı mükafatlar arasında yerini aldı.

Kamboçya’da bilinmeyen bombardımanlar ve Güney Amerika’daki mevt saçan askeri rejimlere destek vermek gibi ABD dış siyasetinin en eleştirilen atılımlarından kimilerine dahil olmuş bu bireye ödül verilmesi, oldukça tenkit topladı.

Kissinger mükafata, Kuzey Vietnamlı lider Le Duc Tho ile birlikte layık görülmüştü.

Vietnamlı lider mükafatı reddederken Nobel Ödül Komitesi’nden iki kişi de Kissinger’a ödül verilmesini protesto etmek için istifa etti.

New York Times ise mükafata Nobel Savaş Mükafatı ismini verdi.

“Baskıcı rejimlere destek” eleştirileri

Kissinger’a mesleği boyunca insan hakları konusunda tenkitler gelmeye devam etti.

Dünyanın Soğuk Savaş’ta olduğu bu devirde Kissinger, Sovyetler Birliği ile rekabeti insan haklarının önüne koymakla ve Şili’deki Augusto Pinochet rejimi, dünyadaki baskıcı rejimleri desteklemekle eleştirildi.

Kissinger 1977’de ABD hükümetindeki görevlerinden ayrılsa da, toplumsal ve siyasi bahislerde önde gelen yorumculardan olmayı sürdürdü.

Kurduğu Kissinger Associates isimli danışmanlık şirketi, ABD idareleriyle yakın çalıştı.

Kissinger ayrıyeten birçok şirketin yönetim kurulunda görev aldı ve 22 kitap yazdı.

Kissinger geçen Mayıs ayında 100 yaşına basmıştı fakat etkin ömrüyle dikkat çekiyordu. Temmuz ayında Pekin’e giderek Çin Devlet Başkanı Şi Jinping’le görüştü.

Kissinger’ın eski özel asistanı ve ABD’nin eski Çin Büyükelçisi Winston Lord Kissinger’ın mevtini “Amerika ulusal çıkarları için çok çok önemli bir şahsiyeti kaybetti” diyerek duyurdu.