İspanyol çiftçiler traktörlerini Avrupa Parlamentosu binasına sürdü

İspanyol çiftçilerin bağlı olduğu üç büyük sendika, Asaja, COAG ve UPA, Brüksel’de bu hafta yapılacak ve AB Ortak Tarım Politikası ile ilgili birtakım kararların alınmasının beklendiği toplantı ve yarınki Bakanlar Heyeti’nde hükümetin alması öngörülen bölümle ilişki kararlardan ötürü protestolarını başkent Madrid’de ağırlaştırdı.

Tarım, Besin ve Balıkçılık Bakanlığı binası önünden traktörleriyle ve yürüyerek protestolarına başlayan yaklaşık 2 bin çiftçi, kent merkezinde trafiği yavaşlatarak seslerini duyurma eylemlerini AP binası önünde sonlandırdı.

Somut adımlar atılana kadar protestolarına devam etme kararı alan sendikalar, 27 ve 28 Şubat’ta ülkenin kuzey doğusundaki Fransa sınırında yer alan Girona kentinde traktörleriyle yol kapatma eylemi yapacaklarını duyurdu.

Aşırı sağcı kümelerin da destek verdiği şovda, İspanya hükümeti ve AB eleştirildi.

Azınlık sol koalisyon hükümetinin vaatlerinde kelamdan eyleme geçilmesini isteyen İspanyol çiftçilerin en önemli talepleri şu şekilde sıralanıyor:

Avrupa genelinde neden protestolar düzenleniyor?

Avrupa’nın dört bir yanındaki çiftçiler geçen yıldan beri akaryakıt fiyatları, vergilerdeki artış ve destek ödemelerinin yetersizliğini münasebet göstererek kamu kurumları ve çeşitli kuruluşların önüne çamur ya da gübre dökerek yahut yolları kapatarak protestolar düzenliyor.

Yine çiftçilerin eleştirdiği hususlar arasında AB’nin tarım siyasetleri, tabiat onarım maksatları, destek ödemelerindeki kesintiler, Ukrayna krizi sonucunda ortaya çıkan yüksek enerji, yakıt ve gübre maliyetleri, Ukrayna’dan gelen ucuz tahıl ürünleri ve su tasarruf önlemleri yer alıyor.

Birçok ülkede çiftçiler kendilerine gereğince ödeme yapılmadığını; vergiler, bürokrasi ve aşırı çevre kurallarıyla boğulduklarını söyledikleri benzeri aynı zamanda ucuz besin ithalatının da durumun vahametini artırdığının altını çiziyor.

Bulgaristan, Yunanistan, Almanya, Portekiz, Polonya, İtalya ve Fransa gibi ülkelerde aylardır Avrupa’yı sokağa döken çiftçi protestoları devam ediyor.

Berlin’in bütçeyi dengelemek için tarımsal mazotta vergi indirimlerini etaplı olarak kaldırma planı yahut Hollanda’nın nitrojen emisyonlarını azaltma mecburiliği benzeri kimi tasalar ülkelere has olsalar da bu görüşler ve siyasetler birçok AB ülkesi tarafından paylaşılıyor.

Çiftçiler ise düşen satış fiyatları, artan maliyetler, ağır düzenlemeler, güçlü ve baskıcı perakendeciler, borçlar, iklim değişikliği ve ucuz yabancı ithalatla karşı karşıya olduklarını ve bunların hepsinin ‘daha büyük olan daha iyidir’ önermesine dayanan AB tarım sistemi dahilinde olduğunu söylüyorlar.

Bulgaristan‘da da tarım sektörü çalışanları ve çiftçilerin, hükümetin bu alanlarda izlediği siyasetlere karşı 6 Şubat’ta başlattığı protestolar devam ediyor. Bulgaristan’da çiftçiler Ukrayna’dan yapılan ucuz ithalattan ötürü yalnızca Bulgar üreticileri değil, tüm Avrupa’nın da zarar gördüğünü dile getiriyor.

Yunanistan‘da da çiftçilerin, tarım bölümündeki artan sıkıntılara dikkati çekmek gayesiyle başlattıkları protestolar kapsamında bugün Kuzey Makedonya sınırında yol kapatma eylemi yaptıkları bildirildi.

İtalya‘da bir müddettir Avrupa Birliğinin (AB) tarım siyasetlerini, artan maliyetleri ve daldaki dayanakların kesilmesini protesto eden çiftçilerin temsilcileri, 4 traktörle başkent Roma caddelerinde sembolik protesto geçişi yaptı.

İspanya‘nın da Sevilya, Toledo, Granada, Huelva, Zaragoza, Ciudad Real, Valensiya, Malaga, Murcia, Tarragona, Lleida ve Madrid benzeri birçok kentinde otoyollara çıkan çiftçiler, traktörleriyle trafiği yavaşlatıp, zaman zaman yolları kapatmıştı.

‘Maliyetler artıyor’

Özellikle Şubat 2022’de başlayan Ukrayna krizi ile birçok AB ülkesinde çiftçilerin maliyetleri, özellikle enerji, gübre ve nakliye özelinde artış gösterdi.

Eurostat verilerinde çiftçilerin ürünleri için aldıkları taban fiyatların, 2022’nin üçüncü çeyreği ile geçen yılın aynı dönemi arasında ortalama olarak neredeyse yüzde 9 oranında düştüğü ortaya koyuldu.

İthalat da bilhassa Ukrayna krizinin akabinde AB’nin kota ve vergilerden feragat ettiği Ukrayna’dan gelen ucuz tarım ürünlerinin fiyatları düşürdüğü ve haksız rekabete yönelik kızgınlığı arttırdığı belirtilirken, Polonyalı çiftçiler geçtiğimiz ilkbaharda protesto gayesiyle Ukrayna’dan gelen yolları kapatmaya başlamıştı ve Brüksel kısa süre içinde Kiev’in yakın komşularına yaptığı ihracata kısıtlamalar getirse de bu kısıtlamaların müddeti dolar dolmaz Macaristan, Polonya ve Slovakya da kendi kısıtlamalarını açıklamıştı.

Bu ülkeler ne üretiyor?

Çiftçi protestolarının patlak verdiği ülkeler 2022 yılı sonu itibariyle Avrupa’daki tüm besinin neredeyse yarısını üretiyor.

Bu ülkeler arasında Avrupa’nın en büyük besin üreticisi ise yüzde 11’lik payla Fransa yer alırken, lideri yüzde 9.8 ile Almanya, yüzde 6.6 ile Polonya, yüzde 5.4 ile İspanya ve yüzde 4.9 ile İtalya takip ediyor.

Tahıl ise bölgedeki tarımın bel kemiği olarak nitelendirilirken, protestocu çiftçilerin bulunduğu ülkelerde 205 milyon ton tahıl hasadı yapıldığı dikkate alındığında, sokaklara dökülen çiftçilerin bölgedeki tüm tahılın yüzde 40’ının ve dünyadaki tahılın ise yüzde 7’sinin uğraşını verdiği görülebiliyor.

Protestolara dünyadaki çavdarın yüzde 46’sını üreten çiftçilerle birlikte arpanın dörtte biri, buğdayın yüzde 13’ü ve mısırın yüzde 4’ünü üreterek geçimini sağlayan çiftçiler de katıldığında, AB’nin yanlışlı tarım siyasetinin yarattığı riskin global besin güvenliğine dahi tesir edebileceği anlaşılıyor.

Protestoların en fazla şiddetlendiği Fransa, Almanya ve Polonya’nın AB’nin en önemli tahıl üreticileri olduğu bilinirken, bu ülkeler hep birlikte Avrupa’nın 2022 tahıl hasadının dörtte birini gerçekleştiriyor.