Almanya’da nitelikli yabancı işçi göçüne meclis onayı: Turist vizesiyle giren iş bulup kalabilir

AB sığınmaya kapalı bölgeye dönüşme yolunda kararlar alırken, Almanya’da AB dışından nitelikli işgücü göçünü kolaylaştırmayı hedefleyen yasa tasarısı, parlamentonun alt kanadı Meclis’ten (Bundestag) geçti. Yasalaşması için parlamentonun alt kanadı Federal Konsey’de (Bundesrat) de kabul edilmesi gerekiyor.

Sosyal Demokrat Parti (SPD), Yeşiller ve Hür Demokrat Parti (FDP) koalisyon hükümetinin sunduğu tasarı, 388 evet, 234 hayır oyu alırken, 31 oy çekimser çıktı.

Bunun tüm dünyadan niteliksiz personellerin Almanya’ya yerleşmeye gelmesini kolaylaştıracağını savunan Hıristiyan Birlik (CDU/CSU) partileri gibi yabancı personellere tümden karşı çıkan sağcı popülist parti Almanya için Alternatif (AfD) milletvekilleri de aleyhte oy kullandı.

Sol Parti, nitelikli göçmen personellerin ikamet delili sunmadan geniş ailelerini yanlarına getirebilecek olmasını olumlu bulduğunu, ama aynı imkanın vasıfsız göçmen personellere tanınmamasının iki sınıflı, ikili standartlı göç siyaseti yaratmasına karşı çıktığını söyleyerek çekimser kaldı.

İstihdam piyasasındaki nitelikli personel açığı meselesini aşmayı amaçlayan planın en çok önemli özelliklerinden biri, Türkiye benzeri AB üyesi olmayan ülkelerden turist vizesiyle gelenlere iş bulmaları halinde kalma hakkı tanıması:

Tasarının ana sınırları:

* İş teklifi bulunmayan, lakin iş bulma potansiyeli olan yabancılara Almanya’ya girmeleri için 3 yol sunuyor. Birincisinde bireylerin Almanya’da denklik verilen bir üniversite yahut mesleksel yeterlilik diplomasına sahip olması ve bir şirketten iş teklifi alması gerekiyor. İkincisinde ilgili iş alanında en az 2 yıllık deneyimin yanısıra mesleksel eğitim yahut diploma kuralı aranıyor. Üçüncüsünda şimdi iş bulamamış, ama iş bulma potansiyelli şahıslara İmkan Kartı verilmesi.

AB Mavi Kartı’nın şartları değişti

* AB üyesi olmayan ülkelerden gelen ve üniversite eğitimini tamamlamış bireylere nitelikli iş gücü açığı olan alanlarda yüksek maaşlı iş bulmaları halinde verilen özel oturma müsaadesi manasına gelen AB Mavi Kartı’nın şartları gevşetildi. Mavi Kart ile Almanya’ya gelecek üniversite mezunlarından istenen taban brüt gelir, yıllık 58 bin 400 eurodan 43 bin 800 euroya, yani aylık 3500 euroya düşürüldü. Mavi Kart sahiplerinin patronlarını değiştirmeleri, aile birleşiminden faydalanmaları ve AB’de daimi ikamet müsaadesi almaları kolaylaştırıldı.

* Nitelikli emekçilerin herhangi bir nitelikli mesleği, yani asıl niteliklerinin dışındaki bir mesleği de icra edebilmelerine fırsat sağlandı. Örneğin ofis yönetimi için çalışma vizesi alan nitelikli bir eleman, lojistik alanında nitelikli eleman olarak da istihdam edilebilecek.

* Bilişim uzmanları, diğer niteliklerini kanıtlayabilmeleri halinde üniversite diploması olmadan da AB Mavi Kartı alabilecek.

Kanada usulü İmkan Kartı devreye sokulacak

* En az 2 yıl periyodik yabancı mesleksel eğitim yahut üniversite diplomasına sahip şahıslar için puan sistemine dayalı İmkan Kartı uygulaması hayata geçirilecek. İmkan Kartı için yerine getirilmesi gereken kriterler arasında lisan marifetleri, iş tecrübesi, yaş ve Almanya ile kontaklar yer alıyor. Bu kapsamda yeterlilik, yaş ve lisan maharetleri benzeri 12 kriter için puanlar verilecek. En az 6 puan varsa ve geçim teminat altındaysa, Almanya’da bir yıl müddetle iş aramaya izin veren İmkan Kartı verilecek. Nitelikli istihdam için iş mukavelesi varsa ve Federal İş Kurumu onaylarsa, kart 2 yıla kadar uzatılabilecek. Aranan en az Almanca lisan hüneri seviyesi de A2’den A1’e düşürüldü. 2024’ün ilk yarısında hazır olacak İmkan Kartı’yla göçmenlere deneme çalışması yahut yarı vakitli istihdam fırsatları hedefleniyor.

Yabancı öğrencilerin stajyer olarak çalışmalarına izin

* Eğitim gayeli göç, yani kalmak üzere mesleksel eğitim ya da yüksek tahsil için Almanya’ya gelme imkanını güçlendirmek için, örneğin yabancı öğrencilerin geçimlerini sağlamak amacıyla stajyer olarak çalışmalarına izin verilecek. Eğitim yeri aramak maksatlı kalışın çok önemli ölçüde kolaylaştırılmasına yönelik olarak oturma müsaadesi için azami yaş yükseltilecek, azami kalış müddeti 9 aya çıkarılacak.

Geniş aile birleşmesi mümkün olacak

* Nitelikli çalışan göçmenler için aile birleşimi imkanları genişletildi. Marttaki ilk tasarıda yalnızca çekirdek aile birleşimi mümkündü. Güzelleştirilmiş tasarıda nitelikli çalışan göçmenlerin ebeveynlerini de Almanya’ya getirmesinin önü açıldı.

Bugüne dek sığınma başvurusu yapmışlara mesleksel eğitim fırsatı

* Süreçleri devam eden sığınmacılara, mesleksel eğitime başlama imkanı sağlandı. Ancak ‘düzensiz göç için yanlış teşvikler yaratmamak’ emeliyle, yalnızca geriye dönük mümkün olacak. Yani yeni sığınmacılara tanınmayacak. Yalnızca 29 Mart 2023’te iltica süreçleri devam edenler tarafından kullanılabilecek.

Yılda en az 400 bin nitelikli göçmene ihtiyaç var

84 milyonluk nüfusunun yaşlanması nedeniyle istihdam piyasasının daraldığı Almanya’da her yıl 400 bin nitelikli göçmene ihtiyaç duyuluyor. Federal İstihdam Dairesi’nin bu ayki raporuna göre her 6 meslek kolundan birinde kâfi oranda yetişmiş işgücü eksikti. Araştırma kapsamındaki yaklaşık 1200 meslekten 200’ü, geçen yıl eleman külfeti yaşadı. Bu sayı geçen yıl 148 idi.

Eleman arayan sektörler

Nitelikli işgücü açığından mustarip alanların başında yaşlı ve hasta bakımı, çocuk bakımı, otobüs yahut ağır vasıta sürücülüğü, tıbbi asistanlık, inşaat, metal, motorlu taşıt teknolojisi, bilgi teknolojisi, eczacılık ve mimarlık geliyor.

7 milyon personel ve vasıflı emekçi açığına doğru

Almanya’da 2022 sonunda nitelikli eleman aranan işlerden yaklaşık 2 milyonu boş kalmıştı. Çalışma Bakanı Hubertus Heil, 2035 yılına kadar 7 milyon personel ve vasıflı personel açığı olacağından korktuğunu belirtti.

Alman şirketleri göçmen çalışan peşinde

İşveren örgütleri, uzun müddettir göçmenlik kurallarının gevşetilmesi için davette bulunuyor. Bu yılın başlarında, Alman Ticaret ve Sanayi Odası, sorunun büyük ekonomik tesire sahip olduğunu ve görüştüğü Alman şirketlerinin yarısının personel bulmakta sorun yaşadığını söyledi.