DOLAR
32,8307
EURO
35,2376
ALTIN
2.447,81
BIST
10.471,32
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak

Avrupa’da dev seçim: 8 soruda bilmeniz gerekenler

Yaklaşık 370 milyon Avrupalı, 6-9 Haziran tarihlerinde sandık başına giderek Avrupa Parlamentosu’nda (AP) gelecek beş yıl görev yapacak isimleri belirleyecek. Bu yılki seçimler birçok birincisi de beraberinde getiriyor. İşte 8 soruda, seçmen sayısının 1 …

Avrupa’da dev seçim: 8 soruda bilmeniz gerekenler
02.06.2024 11:40
6
A+
A-

Yaklaşık 370 milyon Avrupalı, 6-9 Haziran tarihlerinde sandık başına giderek Avrupa Parlamentosu’nda (AP) gelecek beş yıl görev yapacak isimleri belirleyecek. Bu yılki seçimler birçok birincisi de beraberinde getiriyor. İşte 8 soruda, seçmen sayısının 1 milyara dayandığı Hindistan’dan sonra dünyanın en büyük ikinci seçimlerine dair bilmeniz gerekenler:

Sandıklar ne zaman açılacak?

Bu yılki seçimler, 1979’da AP için ilk sandıkların kurulmasından beri yapılan 10’uncu oylama olacak. Yarış, Perşembe günü Hollanda’da sandıkların açılmasıyla başlayacak. İlk sonuçlar için 9 Haziran akşamı, tüm üye ülkelerde sandıkların kapanmasını beklemek gerekecek.

Hangi ülke kaç vekil çıkaracak?

AP içinde kaç vekille temsil edilecekleri ülkelerin nüfuslarına göre değişiyor. Malta, Lüksemburg ve Kıbrıs 6’şar vekille AP içinde en az sayıda şahısla temsil edilen ülkeler. En fazla sandalye sayısına ise 96 ile Almanya sahip. 2019’daki seçimlerde 751 sandalyeli bir parlamento kuruldu. Lakin geçen sürede Brexit gerçekleşti ve İngiltere Avrupa Birliği’nden ayrıldı. İngiliz vekillerin meclisten çıkmasıyla koltuk sayısı 705’e düşerken 9 Haziran’da kurulacak meclis 15 artışla 720 şahıstan oluşacak.

Kimler oy verebilir?

AP seçimlerinde Birlik üyesi 27 ülkenin vatandaşları oy kullanabiliyor. Belçika, Avusturya ve Malta’da oy kullanma yaşı 16, Yunanistan’da ise 17. Bu yıl ilk defa Almanya’da da seçmen yaşı 16’ya çekildi.Böylece AB’nin en kalabalık ülkesinde seçmen sayısı 61 milyondan 65 milyona çıktı. Gençlerin oy tercihleri yakından izleniyor.

AP seçimlerine ilgi yüksek mi?

Avrupa Parlamentosu seçimlerine katılım genelde düşük oluyor. 1979’da görülen yüzde 62’lik katılım oranından beri daima bir gerileme kaydediliyordu. Bunun tek istisnası 2019’da yapılan bir evvelki seçimler oldu. O yıl Avrupalı seçmenin ilgisi, 2014’tekinin 8 puan üzerine çıktı. Anketler bu yıl iştirakin daha da artacağına işaret ediyor.

Vekillerin görevi ne?

AP, Avrupa Birliği organları içinde üyelerinin direkt halk oyuyla belli olduği tek kurum. Parlamentonun Belçika’nın başşehri Brüksel ve Fransa’nın kuzeyindeki Strasbourg kentinde yerleşkeleri bulunuyor. Genel olarak daha kritik mevzular Strasbourg’da, rutin toplantılar Brüksel’de yapılıyor. AP, Birliğin yürütme organı olan Avrupa Kuruluna karşı bir istikrar ve denetleme sistemi olarak çalışıyor. İklimden bankacılığa 27 üye devleti ilgilendiren her düzenleme vekillerin onayından geçmek zorunda. Ayrıyeten Ukrayna’ya gönderilecek silah yardımları gibi kritik ögeleri içeren Birlik bütçesi için de AP’nin onayının aranması şart. Avrupa Komisyonu başkanı da AP vekillerinin oylarıyla seçiliyor. Komisyon Liderinin, Dışişleri ve Güvenlik Siyaseti Yüksek Temsilcisi ve diğer tüm komiserler ile birlikte heyet halinde parlamentodan onay almaları şart.

Mecliste hangi parti çoğunlukta?

Kampanya dönemi her ülkede ulusal partiler arasında bir yarış halinde geçiyor, lakin bir sefer seçildiklerinde vekiller AP içinde uluslarüstü birliklere dahil oluyorlar. Halihazırda 705 koltuktan 176’sının sahibi olan merkez sağdaki Avrupa Halk Partisi (EPP) en büyük grup. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de EPP üyesi. Merkez sol çizgideki Sosyalistler ve Sosyal Demokratlar (S&D) 139 sandalye ile ikinci sırada. Liberal eğilimli Renew Europe 102, Yeşiller ise 72 vekille temsil ediliyor. Aşırı sağ partiler ise Avrupa Muhafazakârları ve Reformistleri (ECR) ile Kimlik ve Demokrasi (ID) isimli iki gruba bölünmüş durumda.

Anketler hangi sonuca işaret ediyor?

Haziran seçimlerinde aşırı sağ partilerin oylarını artırmalarına kesin gözüyle bakılıyor. Fakat çoğunluğu ele geçirmekten uzak kalacaklar. ECR’nin halihazırda 69 vekili var. ID ise kısa süre önce küçülmek zorunda kaldı. Almanya için Alternatif (AfD) partisinin önde gelen isimlerinden Maximilian Krah, birtakım Nazi subaylarının hatasız olduğu yönünde açıklama yapınca parti ID grubundan kovuldu. AfD dışlanınca kümenin geriye 49 sandalyesi kaldı. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni AP içinde sağ partileri tek çatı altında birleştirmeyi umduğunu söylemişti, lakin başta Rusya olmak üzere birçok hususta uyuşmazlıkları bulunuyor. Öte yandan yüksek enflasyon ve savaşların tesiriyle Liberaller ve Yeşillerin oy kaybetmesi; EEP ve S&D’nin ise ilk iki sıradaki pozisyonlarını muhafazaları bekleniyor.

Kampanya sürecinde hangi başlıklar öne çıktı?

Sandığa günler kala seçmenin de partilerin de gündemindeki ilk husus Ukrayna savaşı. Savunma ve güvenlik kampanya periyodunun öne çıkan teması oldu. AB’nin Ukrayna’ya ekonomik ve askeri takviyesi sıkça tartışıldı. Anketlere göre, Avrupa nüfusunun büyük çoğunluğu Rusya’ya karşı Kiev’i silahlandırmaya devam etmekten yana. Savaş ve çabucak öncesinde yaşanan COVID-19 pandemisinin iktisada olumsuz tesiri ise hâlâ hissediliyor. Her ne kadar göstergeler olumlu yönde seyretse de kiralardan zeytinyağına birçok şey pandemi öncesinden daha pahalı. Bu durum seçmenlerin iklim siyasetlerine olan yardımını de sarstı.İklim maksatlarını tutturabilmek için atılan adımların maliyetleri artırdığından yakınan çiftçiler geçtiğimiz aylarda, Birliğin en büyük tarım üreticileri Hollanda ve Fransa başta olmak üzere haftalar süren protestolar gerçekleştirmişti. Göç siyasetleri da gündemde. AB ülkelerine göçmen ve sığınmacı girişi 2023’te yeniden yükselişe geçerek 2015-16’daki krizden bu yana en yüksek düzeye ulaşırken, aşırı sağ partiler bu durumu kampanyalarında sık sık işledi.

ETİKETLER: , , , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.