Berlin-Ankara hattında “stratejik yakınlaşma” mesajı

Türkiye ve Almanya dışişleri bakanları Fidan ve Wadephul, stratejik iş birliğinin güçlendirileceği mesajı verdi. İki ülke arasında stratejik diyalog mekanizması 12 yıl aranın ardından yeniden başlatıldı.

Resmi ziyaret amacıyla Almanya’nın başkenti Berlin’de bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, burada beraberindeki heyetle birlikte Başbakan Friedrich Merz tarafından kabul edildikten sonra mevkidaşı Johann Wadephul ile bir araya geldi.

İki bakan, görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, Türkiye-Almanya, Avrupa Birliği-Türkiye, Avrupa’nın güvenliği, ABD-İran ateşkes görüşmeleri, İsrail’in Filistin topraklarında izlediği siyaset ve Ukrayna savaşı hakkında açıklamalarda bulundu.

Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul, “Berlin’e ikinci kez hoş geldin sevgili Hakan” diyerek başladığı konuşmasında, “uzun yıllar süren aranın ardından, yeniden stratejik bir diyalog oluşturmayı başardık” dedi. Bu formatta görüşmelerin daha uzun ve derinlikli olduğunu ifade eden Wadephul, Türk-Alman ilişkilerinin yeni bir seviyeye yükselmesinden memnuniyet duyduğunu ve görüşmenin önümüzdeki yıl Türkiye’deki buluşmada bu düzeyde devam edeceğini dile getirdi.

Dışişleri Bakanı Fidan da, 12 yıl aradan sonra, iki ülke arasında toplanan stratejik diyalog mekanizmasına vurgu yaparak bu kapsamda iki ülke arasındaki ilişkilerin yanı sıra, Türkiye-AB ilişkileri, güvenlik ve savunma konuları ile bölgesel konuların ele alındığını aktardı. “Gerek ikili gerekse bölgesel konularda önümüzdeki dönemin yol haritasını çıkardık. Türkiye ve Almanya’nın daha fazla alanda, daha güçlü bir ortaklık sergilemesi gerektiği görüşündeyiz” ifadelerini kullanan Fidan, Almanya’nın, 52 milyar dolar seviyesindeki ikili ticaret hacmi ile Türkiye’nin dünyadaki ikinci, Avrupa’daki birinci büyük ticari ortağı olduğunu ve bu seviyeyi yakın gelecekte 60 milyar dolara çıkarmak istediklerini belirtti.

Her iki tarafın savunma sanayisi alanındaki iş birliğinin gelişmesine ve çeşitlenmesine de önem verdiğini vurgulayan Hakan Fidan, “Bu alandaki iş birliğimizin artması, ilişkilerimizin stratejik niteliğini daha da pekiştirecektir” dedi.

Türkiye’nin AB üyeliği

Dışişleri Bakanı Fidan, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) adaylık süreci ve beklentileri ile ilgili olarak da şunları dile getirdi: “Bizim AB’den temel beklentimiz, Türkiye ile ilişkilerin ve AB’ye adaylık sürecimizin siyasi saiklerden bağımsız şekilde yürütülmesidir. Kabul edilmesi lazımdır ki zamanın ruhu, Türkiye-AB ilişkilerinin daha gerçekçi, stratejik ve sonuç odaklı bir zeminde ele alınmasını gerekli kılmaktadır.”

“Türkiye ile derinleştirilmiş bir ekonomik entegrasyon Avrupa Birliği için bir stratejik gereklilik haline gelmiştir, bu Türkiye için de geçerlidir” diyen Fidan, bu bağlamda Gümrük Birliği’nin güncellenmesi gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin AB’nin savunma ve güvenlik girişimlerinden dışlanmasının, Avrupa’nın ortaya koyduğu güvenlik hedefleriyle çelişeceğini dile getiren Hakan Fidan, ülkesinin bu alanda katettiği mesafenin AB’nin kendi stratejik duruşunu hayata geçirebilmesi bakımından Avrupa’nın elindeki en değerli imkanlardan biri olduğunu savundu.

Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul ise, “Türkiye’nin AB’ye girme niyeti varsa, Almanya bu yolda dostane ve güvenilir bir ortak olacaktır” ifadelerini kullandı. Bunun için Türkiye’nin tüm kriterleri yerine getirmesinin şart olduğunu da hatırlatan Wadephul, Türk hükümetinin tam üyelik hedefinde ısrarcı olmasından memnuniyet duyduğunu belirtti.

Bunun iyi bir sinyal olduğu ifade eden Wadephul, Türkiye ile AB arasındaki stratejik ilişkilerin geliştirilmesinin Alman hükümeti açısından istenen bir şey olduğunu aktardı.

“Önemli bir NATO müttefiki ve AB’nin önemli bir ticaret ortağı olan Türkiye’nin, AB’nin savunma politikaları ve sanayi politikaları araçlarına katılımını destekliyoruz” diyen Johann Wadephul, bu açıdan Gümrük Birliği’nin modernizasyonunun da önemli olduğunu vurguladı.

İran savaşı ve Filistin topraklarındaki durum

Ankara’nın, Pakistan’ın İran ile ABD arasındaki arabuluculuk çabalarına destek verdiğini belirten Fidan, savaşın yeniden başlamasının küresel çapta ekonomik açıdan çok büyük etkileri olacağı uyarısında bulundu. Hakan Fidan, gerek İran’ın gerekse ABD’nin bu riskin farkında olduklarına ve kalıcı bir anlaşmaya varılması yönünde gerekli iradeye sahip olduklarına inanmak istediklerini de sözlerine ekledi.

Filistin meselesinin bölgedeki tüm kronik sorunların ana kaynağı olduğunu dile getiren Türkiye Dışişleri Bakanı, sorunun sadece iki devletli çözümle ortadan kalkacağını ifade etti. İsrail’in aşırılıkçı ve yayılmacı politikalarının ise bu barış vizyonunun karşısındaki en büyük engel olduğunu belirten Fidan, İsrail’in “Gazze, Batı Şeria, Lübnan ve Suriye’deki saldırganlığının küresel bir tehdide dönüştüğünü” kaydetti.

Alman Dışişleri Bakanı ise sorunların çözüme kavuşturulması konusunda Berlin ile Ankara’nın hemfikir olduğunu, sadece o çözüme giden yollarla ilgili bazı noktalarda farklı yollar izlediklerini belirtti. Gazze’de sivillerin korunması için daha fazla çaba sarfedilmesi gerektiğini ifade eden Wadephul, diğer yandan İsrail’in kendini savunma hakkını tanıdıklarını vurguladı.

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının Avrupa ekonomisini çok kötü etkilediğini vurgulayan Wadephul, dünyanın birçok diğer ülkesinde, Boğaz’ın kapalı kalması sebebiyle gübre kıtlığı yaşandığını ve bu durumun önümüzdeki süreçte açlık krizi yaratabileceğini belirtti. Savaşın bir an önce bitmesinin çok önemli olduğunun altını çizen Alman Bakan, diğer yandan sağlanacak barışın, mutlaka İran’ın nükleer silah sahibi olmasını engelleyecek bir madde içermesi gerektiğini ve bunun en başta İran’a komşu ülkelerin güvenliği açısından önemli olduğunu vurguladı.