DOLAR
31,0880
EURO
33,6722
ALTIN
2.025,74
BIST
9.374,20
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
18°C
İstanbul
18°C
Açık
Cumartesi Az Bulutlu
18°C
Pazar Az Bulutlu
15°C
Pazartesi Az Bulutlu
14°C
Salı Az Bulutlu
16°C

Covid-19 belirtileri her yeni varyantla birlikte nasıl değişti?

JN.1, Sars-CoV-2’nin evvelki varyantlarıyla aynı semptomların birçoklarına sahip: Boğaz ağrısı, yorgunluk, baş ağrısı ve öksürük

Covid-19 belirtileri her yeni varyantla birlikte nasıl değişti?
15.01.2024 07:40
0
A+
A-

Televizyon imalcisi ve gazeteci Mehdi Hasan, birkaç hafta önce sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımda, “Neredeyse dört yıldır Covid-19’dan kaçmayı başardım.fakat 2023’ün sonunda beni de yakaladı” dedi.

Semptomların hafif olduğunu belirten Hasan, son vakitlerde ilk defa Covid’e yakalandığını bildiren çok sayıda bireyden birisi.

Covid-19 olayları, geçen Eylül ayında Fransa’da ortaya çıkan JN.1 Covid varyantıyla birlikte yeniden yükselmeye başladı. ABD Hastalık Denetim ve Tedbire Merkezi’ne (CDC) göre, bu varyant Ocak ayı başındaki yeni enfeksiyonların yaklaşık yüzde 60’ını oluşturuyor.

Hem CDC hem de İngiliz yetkili sağlık ünitelerinden elde edilen bilgiler, Covid-19 nedeniyle hastaneye yatışların ve ölümlerin Ocak 2023’e kıyasla besbelli şekilde düşük olduğunu gösteriyor.

Hekimler, Covid-19 semptomlarını PCR testi olmaksızın gripten ayırt etmenin neredeyse imkansız olduğunu söylüyor.

Covid’in ilk ortaya çıktığında, şuur bulanıklığı, bitkin hissetme, tat ve koku kaybı çok tuhaf, bilinmeyen semptomlarla tanımlandığını belirten Londra’da pratisyen tabip Ziad Tukmachi, “Şimdi, klinik olarak griple birbirinden ayırmak çok zor. Covid-19 semptomlarının gribe daha aynı semptomlara dönüştüğünü hissediyorum” diyor.

Tüm bunlar virüsün evrim geçirerek giderek daha az hasta edici hale geldiğini düşündürse de, epidemiyologlara göre daha fazla detay söz konusu.

University College London’da moleküler viroloji profesörü Greg Towers, “Virüs çoğu zaman daha az patojenik olmak zorunda değil. Daha çok, evvelce SARS-CoV-2 ile karşılaşmış ve bağışıklık sistemlerini daha iyi düzenleyen insanları enfekte ediyor, bu nedenle bu insanların hastalanma eğilimleri daha düşük” diyor.

Towers’a göre pandemi mühletince alınan en çok önemli ders, hastalarda ortaya çıkan semptomlar büyük ölçüde evvelki bağışıklık durumuna bağlı olması.

2024’te ise bu durum, söylediği söz edilen kişinin kaç defa Covid’e yakalandığı, aşılanıp aşılanmadığı ve aşı kaynaklı bağışıklığının azalıp azalmadığı gibi karmaşık bir sürü faktöre bağlı.

ABD’deki New York İl Üniversitesi’nde epidemiyolog Denis Nash, son destek aşılarının üzerinden uzun bir süre geçmişse Covid-19 ile ilk defa karşılaşan şahısların daha büyük risk altında olduğunu söylüyor.

Hala bir şekilde Covid bulaşmamış insanlar olduğunu vurgulayan Nash, “Eğer bu şahıslar aşılanmamış yahut eksik aşılanmışlarsa, şiddetli ve uzun periyodik semptomlar açısından en yüksek riske sahipler” diyor.

Ancak, Sars-CoV-2 yahut bilinen ismiyle Covid-19, daima olarak mutasyona uğruyor, bu da insan bedenine tesir etme halini zor algılanır şekilde değiştiriyor. Örneğin JN.1 varyantı, diğer Omicron alt varyantlarına kıyasla bağışıklık sisteminden kaçma konusunda daha yüksek bir kabiliyete sahip. Fakat bu vakitte insan bedenini etkileme halini de değiştiriyor.

Virginia Commonwealth Üniversitesi Tıp Fakültesi’ndeki araştırmacıların 2023’te yaptığı bir çalışma, pandeminin başlarına kıyasla, Omicron varyantının bulaştığı bireylerin koku ya da tat alma duyularını kaybetme olasılıklarının yalnızca yüzde 6-7 olduğunu ortaya koydu.

İngiltere’deki Exeter Üniversitesi’nde kardiyometabolik sağlık alanında çalışan Doç. Dr. David Strain BBC’ye yaptığı değerlendirmede, bunun yerine hastalarının JN.1 ya da EG.5 varyantları ile enfekte olduktan sonra ishal ya da baş ağrısı şikayet mümkünlüğünün daha yüksek olduğunu söylüyor.

Towers ise “Viral tropizmde, yani hangi hücrelerin enfekte olacağı konusunda büyük bir değişim oldu” diyor ve şöyle devam ediyor:

“Bu da spike proteininin dizilimi tarafından yönetilen bir durum. Dünyada neredeyse herkes enfekte oldu yahut aşılandı. Bu nedenle de virüs bulaşmaya devam etmek için bu bağışıklık sistemlerinden kaçmak için büyük bir baskı altında. Spike proteini de bu yüzden çok gelişti. Bu da virüsün bedene giriş yapmak için farklı hücreleri enfekte etmesine yol açıyor, işte bu yüzden insanlar artık koku ve tatlarını kaybetmiyor.”

Araştırmacılar Sars-CoV-2 enfeksiyonunun daha güç algılanan sonuçlarının virüsün varyantları arasında farklılık gösterip göstermediğini anlamak üzerine çalışmalarını sürdürüyor. aynı vakitte herhangi bir farklılığın aşı kaynaklı müdafaanın azalmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığını da anlamaya çalışıyorlar.

Mevcut kaygılardan biri, virüsün mikro pıhtılar oluşturarak kan damarlarına ve iç organlara zarar verme kabiliyeti. Exeter Üniversitesi’nden Doç. Dr. David Strain’in gördüğü hastalara dayanarak, yaklaşık bir milyon kılcal damardan oluşan bir organ olan böbrek bilhassa savunmasız görünüyor.

Bunların yalnızca müşahedelerden ibaret olduğunu söyleyen Strain, yeni JN.1 varyantında mikrovasküler yani küçük kan damarları ile ilgili komplikasyonlar ve böbrek fonksiyolarında daha kötü görünen kimi değişiklikler gördüklerini söylüyor:

“Ancak bunun varyanttan dolayı mü yoksa birçok insanın en son aşılarının üzerinden 18 ay ile iki yıl geçmiş olmasından mı kaynaklandığını söylemek zor.”

Ağustos 2023’te yapılan bir çalışma mikro pıhtıların uzun Covid’in bir sebebi olabileceğini öne sürdü. Araştırmacılar şu anda kronik olaylarda daha fazla artış görebileceğimizden kaygı ediyor. Bununla birlikte, bunun yeni varyantın mı yoksa toplum bağışıklığının azalmasının mı bir sonucu olduğunu ayırt etmek güç.

Imperial College London’da immünoloji profesörü olan Danny Altmann, “Mart-2020 yaz döneminde yapılan çalışmalar, herhangi bir hadisede uzun Covid riskinin yaklaşık yüzde 10 olduğunu gösteriyor” diyor.

“Şimdi çok daha fazla enfeksiyon var ve uzun Covid riski, daha hafif bir varyant nedeniyle değil, aşı dozlarından bir dereceye kadar korunma nedeniyle düşmüş görünüyor. İsveç’te yapılmış bir çalışmaya dair yayımlanan bir makale, muhafazanın her ek dozla birlikte arttığını gösteriyor.”

Tüm bunlar da aslında tüm yaş grupları için aşı desteklerini aktüel tutmanın ne kadar çok önemli olduğunu gösteriyor. Siyasetçiler uzun vakittir Covid’i geride bırakmaya istekli olsa da Strain, farklı varyantların bize nasıl bulaşmaya sürdüğünü izlemeye devam etmenin hayati değer taşıdığını söylüyor.

Strain, “Belirtiler bir varyanttan başkasına değişiyor görünüyor” diyor ve şöyle devam ediyor:

“İlk semptomun baş ağrısı olduğu periyotlar de oldu, daha gastrointestinal (sindirim sistemiyle ilgili) olduğu periyotlar de. Hepimiz olağan hayatımıza geri dönmek istiyoruzfakat gerçek şu ki Covid hiçbir yere gitmiyor.”

JN.1’in belirtileri neler?

Son vakitlerde enfeksiyonların artmasında rol oynayan JN.1, Sars-CoV-2’nin evvelki varyantlarıyla aynı semptomların birçoklarına sahip: Boğaz ağrısı, yorgunluk, baş ağrısı ve öksürük.

Belirtilerdeki farklılıklar ekseriyetle kişinin sağlık durumuna ve bağışıklık sistemine bağlı. Lakin kimi uzmanlar, JN.1 enfeksiyonunun en yaygın ilk belirtileri arasında ishal ya da baş ağrısı olduğunu bildiriyor. Daha az sayıda hasta koku alma duyusunu kaybediyor.

ETİKETLER: , , , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.