Ek MTV’de gözler Anayasa Mahkemesi’nde: İptal edilebilir mi?

Milyonlarca vatandaşı ilgilendiren 2023 yılı motorlu taşıtlar vergisinin ek ödemesinin ilk taksiti için son gün 31 Ağustos. İkinci taksitin ise kasımda ödenmesi gerekecek. Gözler Anayasa Mahkemesi’ndeki (AYM) Ek MTV’nin iptali için CHP tarafından açılan davaya çevrildi. Ek MTV’yi ödemeyen ve dava da açmayan bireyler bakımından AYM’nin mümkün iptal kararı uygulanabilir ve bu vergi alınmayabilir.

Vergi uzmanı avukat Dr. Burak Aslanpınar, yargı sürecindeki ek MTV ile ilgili merak edilen soruları Hürriyet’e yanıtladı.

Ek MTV ödenmezse ne olur?

Taşıtların satış ve döneminin yapılabilmesi için MTV’nin ve ek MTV’nin ödenmiş olması gerekiyor. Ek MTV ödenmediği takdirde araç muayeneleri de yapılmayacağı gibi trafikten çekme, hurdaya çıkarma, yurt dışına çıkarma nedeniyle tescil kapatma süreçleri mümkün olamayacak. Ayrıyeten vergi, amme alacağına dönüşecek olup bu alacak için vergi daireleri tarafından borcun tahsili için faiziyle icra süreçleri yapılması hatta haciz uygulanması da söylediği söz edilen olabilir.

Ek MTV hakkında dava açılabilir mi? Ne vakte kadar, hangi mahkemede dava açılabilir?

Ek MTV tahakkukuna ilişkin vergiyi ödeyerek yahut ödemeyerek dava açmak mümkün. Dava açma mühleti duruma göre farklılaşıyor. Kanunun yürürlüğe girdiği 15 Temmuz tarihinde sicile kayıtlı bulunan taşıtların ek MTV’si aynı tarihte tahakkuk etti. İlgili tahakkuk sürecinin iptali için vergi mahkemesinde açılacak davanın 30 günlük müddeti de bu tarihte başladı. Fakat, süreç adli tatile denk geldiğinden dava açmak için son gün 7 Eylül’e kadar uzuyor. 15 Temmuz’dan sonra ilk kez sicile kaydolacak taşıtlar için ek MTV tahakkuk ve tahsili tescille birlikte olacağından, dava açma müddeti tahakkuku takip eden 30 gün içinde gerçekleşecek. Örneğin 15 Temmuz tarihinden sonra sıfır araba satın alındıysa, taşıt satın alınarak, ek MTV tahakkuk ettiği tarihten itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir.

AYM ek MTV ile ilgili ne dedi?

Ek MTV, 6 Şubat tarihli zelzelenin yol açtığı ekonomik kayıpların giderilebilmesi için kaynak oluşturulması gayesiyle getirilmiş olup 7456 sayılı Kanun’a göre alınıyor ve yasaya uygun. Bununla birlikte hukuka uygun olmayan bir işlem yapılmış olabilir. Örneğin MTV hesabı yanlış yapılmış yahut yanlış şahıstan alınmış olabilir. Bir diğer ihtimal bilhassa zelzeleden kaynaklı olan istisnaların uygulanmaması, yani ek MTV alınmaması gerekenlerden bu verginin alınması olabilir. Lakin en çok konuşulan münasebet ek MTV’nin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiası. Bu savın çok önemli bir desteği var. 2003’te tam 20 yıl önce neredeyse bugünkü ile şekilde çıkarılmış olan ek MTV düzenlemesi, AYM tarafından iptal edilmişti. İptal kararından sonra ek MTV hakkında tekrar kanun çıkarılmış, yıl tekrar iptal edilmişti. Ek MTV’nin iptali istikametindeki bu iki iptal kararından öbür, AYM’nin ek MTV’nin iptali talebini reddettiği 2001 tarihli bir kararı da var. Bu kararların tamamı 1999 sarsıntısına ilişkin getirilen ek MTV düzenlemeleri hakkında.

Ek MTV’yi ödemek/ödememek ile dava açmak/açmamak sonuca tesir eder mi?

7456 sayılı Kanunla getirilen 2023 yılına ilişkin ek MTV de evvelkiler gibi AYM’ne taşındı. Lakin burada sırf AYM’nin iptal kararı verip vermemesi tek başına sonuç doğurmayabilir. Ek MTV’nin ödenip ödenmemesi ve ilgili kişi tarafından vergi mahkemesinde dava açılıp açılmaması sonuca tesirli olacak.

Bu dört ihtimali aşağıdaki şekilde kıymetlendirebiliriz.

1. Ek MTV ödenip dava açılırsa ne olur?

Ek MTV ödendikten sonra müddetinde dava açılması halinde AYM tarafından ek MTV’nin iptali yönünde karar verildiği takdirde bu bireyler vergiyi faiziyle iade alabilir. Bu nedenle ödeme yapılması halinde müddetinde dava açılması önemli.

2. Ek MTV ödenmeyip dava açılırsa ne olur?

Ek MTV ödenmeden dava açılması halinde, AYM tarafından ek MTV’nin iptali yönünde karar verildiği takdirde bu şahıslar vergiyi ödemek durumunda kalmayacak. AYM kararına kadar verginin tahsili için işlem yapılmış olması halinde de bu süreçlerin kaldırılması, tahsil edildiyse verginin iadesi gerekecek.

3. Ek MTV ödenip dava açılmazsa ne olur?

Vergi ve cezaların haksız yere ödendiği düşünülüyorsa düzeltme-şikâyet yolu dediğimiz bir prosedürle beş yıl geriye dönük olarak faiziyle iadesi talep ve dava konusu edilebiliyor. Lakin AYM tarafından iptal edilen kanunlara göre alınan vergiler bakımından daha önce dava açmamış şahısların bu hakkının olup olmadığı tartışılan bir mevzu. Çok yeni tarihli bir Danıştay kararı bu mevzuya şimdilik nokta koymuş görünüyor (Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, T:07.06.2023, E:2023/2, K:2023/4). Bu karara göre, AYM’nin bir kanunu iptali istikametindeki kararı, müddetinde (30 gün içinde) dava açmamış bireyler için söylediği söz edilen kanun mucibince ödenen verginin geriye doğru düzeltme-şikayet yoluyla hakkı doğurmuyor.

4. Ek MTV ödemeyip dava açılmazsa ne olur?

Ek MTV’yi ödemeyen ve dava da açmayan bireyler bakımından AYM’nin iptal kararı uygulanabilir ve vergi alınmayabilir. Bilhassa şimdi tahsil süreçleri gerçekleşmediyse artık kanuna dayanan tahsil edilebilir bir vergi olmadığından ödeme yükümlülüğü de ortadan kalkar.