Fehmi Koru: Arkasından ağlayan olmaz, milyonlarca insanın ölümünden sorumlu Henry Kissinger öldü…

Fehmi Koru*

Gazze’de bütün dünyanın gözü önünde tanıklık edilen kıyım vicdan sahiplerinin tahammül sonlarını zorluyor. Daha şimdiden çoğu bayan ve çocuk olmak üzere 15 binden fazla Filistinli öldürüldü.

Konu üzerinde her düşündüğümde “Gazze’de Filistinliler için ‘Karşınıza çıkanı öldürün’ talimatı veren sivil ve asker İsrailli yetkililer geceleri nasıl uyuyabiliyor? Bir gün hesaba çekilmekten korkmuyorlar mı?” sorusunu zihnimden geçirmeden edemiyorum.

Hesaba çekilmeyeceklerinden eminler…

ABD’de dışişleri bakanlığı misyonunda bulunduğu sırada, dünyanın değişik köşelerinde patlak veren Amerika’nın taraf olduğu savaşlarda, çıkardığı iç düzensizliklerde, yaptırdığı askeri darbelerde ve sonrasında hayatını kaybetmiş, sayılarının bir hesaba göre üç milyon bir diğer hesaba göre dört milyon olduğu düşünülen insanın vefatından sorumlu olan kişi hesaba çekilebildi mi?

Dün 100 yaşında ölen Henry Kissinger o kişi…

Önce bir anekdot aktarayım:

Bir devrin ünlü artisti Zsa Zsa Gabor ile yakınlaşmış Kissinger. İlk buluşmalarının akabinde bakana bir demet çiçek gönderen Gabor, ondan “Sizden gelen çiçeklerden sonra bakanlıktakiler bana daha diğer bakıyor” cümlesini de içeren bir tebrik notu almış. İkinci kez buluşacakları gün Kissinger son anda randevuyu iptal etmiş. Artistin “Sebep?” sorusuna Kissinger’in verdiği yanıt şu: “Gelemiyorum, zira yarın Kamboçya’yı işgal ediyoruz. Bu büyük bir sır ve Beyaz Saray dışında bunu bilen tek kişi sensin.”

Henry Kissinger, ABD başkanları Richard Nixon ve akabinde Gerald Ford devirlerinde -önce ulusal güvenlik danışmanı (1969-1975), daha sonra dışişleri bakanı (1973-1977) sorumluluğunu yürütürken, dünyanın en tesirli kişilerindendi.

En tesirli şahsı bile sayılabilir.

Onun direkt müdahil olduğu ya da akıl verdiği liderler vasıtasıyla meydana gelen olaylarda milyonlarca insan hayatını kaybetti.

Ulusal güvenlik danışmanı olarak atanmasından yalnızca bir ay sonra, Şubat 1969’dan 1970 yılının Nisan ayına kadar, Amerikan savaş uçakları Kamboçya’ya toplam 110 bin tondan fazla bomba attı. Gazeteci Seymour Hersh, ‘The Price of Power’ (İktidarın Bedeli) isimli kitabında, komuta hiyerarşisinde yeri olmadığı halde, Kissinger’ın, nerelerin bombalanacağını şahsen belirlediğini tanıklıklarla aktarıyor.

Kamboçya üzerine yağdırılan bombalarda, nüfusu 7 milyon olan ülkede en az 100 bin insan katledildi.

İngiliz muharrir Christopher Hitchens Türkçeye de çevrilmiş ‘The Trial of Henry Kissinger’ (Kissinger’ın Yargılanması) isimli kitabında, şahsen taraf olduğu ABD’nin öbür ülkelere karşı giriştiği kanlı aksiyonlarda -Vietnam, Bangladeş, Timor, Şili ve benzerlerinde- işlenen insanlığa karşı suçlar ve savaş cürümleri yüzünden, Kissinger’in uluslararası ceza mahkemelerinde -Nuremberg’te Nazilerin başına gelen gibi- yargılanması gerektiği görüşünü savunur. Kitap bir çeşit Kissinger hakkında yazılmış savcılık iddianamesidir.

Kissinger’ın görev müddetince vefatından sorumlu olduğu insanların sayısının üç-dört milyonu bulduğu bilgisini üstte vermiştim; o bilgi Yale Üniversitesi profesörü Greg Grandin’e ait. Prof. Grandin, Kissinger biyografisi ‘Kissinger’s Shadow’ (Kissinger’ın hayaleti) isimli yapıtında, hayatını sergilediği adamın, Kamboçya ve Şili’de direkt, Doğu Timor ve Bangladeş’te de dolaylı olarak katliamlardan sorumlu olduğunu yazıyor. 

Yargılandı mı Kissinger?

Hayır.

Netanyahu, İsrail’de muhalif partilerin önderlerini de ortak ettiği savaş kabinesinin üyeleri ile onların aldığı kanlı operasyon kararlarını uygulatan kumandanlar ve uygulayan askerler de, ne yaparlarsa yapsınlar, ne kadar kan dökerlerse döksünler, yargılanmayacaklarını düşünüyorlar.

Döktükleri kan yüzünden yargılanacaklar mı?

Sanmıyorum.

Kissinger’in ABD devletinde görevi 1977’de sona erdi. Lakin Bill Clinton, George W. Bush, hatta Barack Obama gibi liderlere ve dışişleri bakanlığı sırasında Hillary Clinton’a resmi olmayan danışmanlığını sürdürdüğü biliniyor.

Bush onu 11 Eylül (2001) uğursuz aksiyonlarının iç yüzünü araştırmak için oluşturduğu ilk ’11 Eylül Komisyonu’na başkan olarak atamıştı (27 Kasım 2002-14 Aralık 2002).

Netanyahu her fırsatta Kissinger ile gizli-açık görüşen biri. En son görüşmeleri, 21 Eylül 2023 tarihinde -7 Ekim Hamas saldırısı ve Gazze savaşının başlamasından yalnızca iki hafta önce-, Birleşmiş Milletler’in yıllık toplantısı vesilesiyle geldiği New York’taydı.

Ölümü akabinde yayımladığı iletide, Netanyahu, ‘büyük devlet adamı, bilim insanı ve dost’ olarak tanımladığı Kissinger için, “Yalnız Amerika’nın dış siyasetinin izlediği yolu belirlemekle kalmadı, global alanda da derin izler bırakan kıvrak bir zeka, diplomatik güçtü” görüşüne de yer verdi.

Kısacası, dünyada ne kadar Netanyahuler olduysa ve bugün de varsa, tanısınlar, tanımasınlar- hepsinin istikamet göstericisi sayılabilir Kissinger.

 Burada hesabını vermeden o da göçtü işte.

*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.