Güneş patlamaları nedir ve neden elektrik kesintilerine neden olabiliyor?

NASA teleskopları, bu yıl içindeki en şiddetli Güneş patlamalarını kaydetti.

Böylesi yüksek hareketlilik dönemlerinde, Güneş rüzgarı adı verilen elektromanyetik parçacık yüklü dalgalar sürekli olarak Dünya’ya çarpıyor.

Bu gökyüzü olayına Güneş Fırtınası deniyor ve Dünya’daki teknolojik üst yapıyı etkileyebiliyor. Elektrik kesintilerine neden olabiliyor, Uluslararası Uzay Üssü’ndeki astronotların daha fazla radyasyona maruz kalmasına yol açabiliyor.

Bununla birlikte elektromanyetik fırtınaların insanlara bilinen bir zararı yok.

Güneş fırtınaları, Güneş’in doğal döngüsünün bir parçası.

Bu yoğun enerji salımı sırasında uzaya, ışık, enerji ve Güneş parçacıkları püskürüyor.

Güneş patlamaları sırasında açığa çıkan elektromanyetik radyasyon ışık hızıyla hareket ediyor ve sekiz dakikadan biraz uzun sürede Dünya’ya ulaşabiliyor.

Güneş patlamaları, koronal kütle atımı (CME) ile birlikte de gerçekleşebiliyor. Devasa patlamalar olarak tanımlanabilecek CME’ler nispeten daha yavaş bir şekilde saatte milyonlarca kilometre hızla ilerliyor.

Güneş fırtınaları Dünya’ya farklı yoğunluklarda ulaşabilir.

Güneş’ten gelen bu elektromanyetik enerji, atmosfere girdiğinde aurora olarak bilinen parlak ışıklar yaratabiliyor. Bu gökyüzü olayı Kuzey Işıkları veya Güney Işıkları olarak da biliniyor.

Dünya üzerinde nasıl bir etkisi olabilir?
Güneş, sürekli hareket halinde ve güçlü bir manyetik alan oluşturan elektrik yüklü sıcak gazlardan oluşur.

Bir döngü olarak açıklanan bu hareketlilik, Güneş’in düzenli olarak sakin ve fırtınalı dönemler yaşaması ile sonuçlanıyor.

Yaklaşık her 11 yılda bir bu döngü zirve yapıyor ve Güneş’in kuzey ve güney kutuplarındaki manyetik alan yer değiştirir.

NASA’da uzmanların da yer aldığı uluslararası bir ekibe göre, Güneş Döngüsü 25 olarak adlandırılan şu anki döngü Aralık 2019’da başladı.

Güneş’in 11 yıllık döngüsünde en az güneş aktivitesinin görüldüğü periyot solar minimum olarak tanımlanıyor.

Bu döngü, güneş lekelerinin (güneşin yüzeyindeki karanlık lekeler) sayısındaki değişimle belirleniyor ve takip ediliyor.

Minimum dönemde Güneş’te en az sayıda güneş lekesi bulunuyor. Aktivite arttıkça, güneş lekelerinin sayısı da artıyor.

Döngünün ortası, solar maksimum olarak adlandırılıyor. Bu dönemde Güneş’te en fazla güneş lekesi gözleniyor ve manyetik kutuplar yer değiştiriyor.

Uluslararası uzmanlar, Güneş’in geçen yıl solar maksimum dönemine ulaştığını söylüyor.

Güneş lekeleri, çevrelerinden daha soğuk oldukları için daha koyu görünüyor. Benek olarak görülen bu devasa lekelerde ışık ve enerji patlamaları meydana geliyor.

Bu lekelerin çoğu Dünya ile aynı büyüklükte veya daha büyük olabiliyor.

Solar fırtınalar, 11 yıllık döngünün maksimum döneminde daha sık yaşanıyor.