Haftanın Sanat Rotası: Bu hafta, üç büyük şehirde hangi sanat etkinlikleri var?

Türkiye’nin sanatla dolup taşan kentlerinden İstanbul, Ankara ve İzmir’de bulunan tiyatro, stant, atölye aynıi aktiflikleri derleyen Haftanın Sanat Rotası, bu hafta on ikinci sayısıyla sizlerle. Bu haftanın derlemesinde birbirinden farklı stantlar ve tiyatro oyunları yer alıyor.

Her hafta cuma günü yayımlanan Haftanın Sanat Rotası’nda bu hafta 14-20 Aralık tarihlerindeki aktifliklerine yer veriliyor.

İşte İstanbul, Ankara ve İzmir’de sizler için derlediğimiz kültür sanat aktiflikleri:

İstanbul’da bu hafta

-İçinde yaşadığımız Deri / Koray Ariş

Sanatçının farklı devirlere ve serilere ait heykellerini, atölyesindeki üretim süreçlerini belgeleyen objeler ve gereçlerle yere mahsus bir kurgu içinde bir araya getiren stant, Ariş’in 60 yıla uzanan heykel pratiğine figür, deri, tını, hareket ve istikrar benzeri yapıtlarındaki merkezi kavramların merceğinden kapsamlı bir bakış sunuyor.

Sergiyi oluşturan 300’e yakın yapıt ve obje, formların dönüşümüne tanıklık ederkenzamanda heykelin ahşap, taş, metal ve deri farklı gereçler yoluyla tensel bir boyut kazandığı bir paydaşlık alanı yaratıyor. Standın küratörlüğünü Selen Ansen üstleniyor. Arter’de yer alan stant 11 Aralık tarihine kadar sanatseverlerin ziyaretine açık olacak.

-Tereddüt Ettiğin Yer / Ekin Kano

Eserlerinde yerle kurulan fizikî alakadan ilham alarak geçirgenliğin hem fizikî hem de metaforik boyutlarını inceleyen sanatçı bu standında gözeneklilik ve geçirgenlik temalarını ele alıyor.

Sanatçının İstanbul ve Paris’te ürettiği fotoğraf, baskı ve seramik heykellerine yer veren stant görüntü, vücut ve farklı varoluşsal hâller arasındaki geçirgen hudutların irdelendiği bir araştırmanın eseri. 14 Aralık’ta ziyarete açılacak olan stant 11 Ocak tarihine kadar ziyarete açık olacak.

-Bana Kimse Ne Olduğunu Anlatmadı

44 yaşında, evli ve çocuklu, gece kulüplerinde bodyguardlık yapan Dave artık öbür bir şey yapmak hayaliyle yeni bir iş arar. Gazete ilanından bulduğu iş, onun için eskisine göre daha kolaydır. Dave sanat galerisinde güvenlik vazifelisi olur; bir insan sanat galerisinde ne kadar zorlanabilir ki diye düşünür. Görev yeri galeride, arka tarafta bir oda. Perdeyle ayrılmış. Perdenin önünde bir yazı: DİKKAT! Bu odadaki stant sert içeriklidir. Rahatsız olabileceğinizi düşünüyorsanız Lütfen girmeyin. 18 yaşından küçükler “zaten” giremez.”ona kimse ne olduğunu anlatmaz. Ona kimse onun birine neden gereksinimleri olduğunu anlatmaz. İbrahim Selim’in başrolünde olduğu oyun 14 Aralık Cumartesi günü Caddebostan Kültür Merkezi Büyük Salon’da olacak.

-Yabancı

Cinayet işlediği için değilfakat annesinin cenazesinde gereğince üzgün görünmediği için idama mahkûm edilen Meursault onu giyotine gönderenlerin önünde yapacağı son konuşmasına hazırlanır.

Meursault bu oyunda ilk ve son defa başından geçenlerin hikayesini anlatıyor: Var oluşuna kast edenlerin öyküsünü…

Cinayet işlediği için değil ama annesinin cenazesinde sütlü kahve ve sigara içtiği için; üstelik bu ahlak dışı tutumunu utanmazca kabul ettiğinden idama mahkûm edilen Meursault’nun hapsedildiği hücrelerin sonuncusundayız… Birkaç gün önce Fransız milleti ismine verilmiş bir kararla bir iki saat sonra devasa bir meydanda ibret-i âlem için başı kesilecek olan Meursault’nun son dakikalarına tanıklık edeceğiz… Biz, karar açıklanırken duruşmada ayağa kalkması istenen seyirciler son sefer onun karşısındayız.

Albert Camus’nün romanından uyarlanan bu oyun 14 Aralık Cumartesi günü House of Performance-Alt Sahne’de olacak.

-Van Gogh

-Seyirci – Zaman Tamircisi

Saat tamir edilir de zaman tamir edilebilir mi? Bir saat tamircisi. Kim bilir kimlerin saatini tamir etmiştir. Kim bilir kimlerin vaktini sular seller akmasına yahut durmasına sebep olmuştur. Onun tamir ettiği vakti kim bilir kimler, nasıl kullanmıştır? Ya kendi vakti? Onu da tamir edebilir mi? Ya seyirci kaldığı olaylar, yansımaları? Geçmişten geleceğe vakitte dolaşmaya hazır mısınız?

Seyirci, yaşamayı kendi seçemeyen, küçük bir dükkanda, daha doğrusu küçük bir mezarda, mutsuz küçük hayatını yalnızca seyrederek geçiren bir saat tamircisinin trajik hayat kıssasını anlatıyor. Seyirci şaşırtan, heyecanlı, trajikomik ve zaman zaman ürpertici kıssası ile sizlere; izlemeyin, karşı çıkın, istediğinize sahip olmak için haykırın, mücadele edin diyor.

”Zamanı gelenlerin gitmesi gerekiyordu, ben de seyrettim”

Ankara’da bu hafta

-Frekans

Galeri Soyut Çankaya, 6 – 30 Aralık 2024 tarihleri arasında 34 Sanatkarın, 130×65 cm ve 40×40 cm fotoğrafları ve farklı ebatlardaki heykelleri ile yer alacağı Frekans projesine ev sahipliği yapıyor.

Sanat yapıtlarının sunumuyla ilgili birbirinden farklı sistemlerin varlığı bilinse de genel kanı, galeri yeri olduğu üzerinde herkes birleşir. Üçlemedeki sanatçı- yapıt ayaklarının tamamlayıcısı izleyiciyle buluşma yeridir galeri. Bu istikametiyle, eğitsel bir fonksiyonu yüklenen alan olarak da öne çıkar. Farklı üsluplar, değişik tekniklerle harmanlanmış yapıt, ismine izleyici dediğimiz kitleyle etkileşim sürecini burada başlatır. benzer vakitte çeşitlilikten kaynaklanan olgunun yarattığı beğeni seviyesini zenginleştirmek gibi bir olguyu da tetiklemekten geri durmaz. Bu noktada Galeri Soyut’un uygulamaya koyduğu yeni bir anlayışa işaret etmeliyiz. Artık gelenekleşen yıl sonu stantlarının, meraklıları için küçük ölçekli de olsa bir sanat yapıtına sahip olma niyetini gerçekleştirmeye dönük olduğu kimsenin bilinmezi değil. Kaldı ki bir sanat yapıtının niteliğini belirleyen ölçütün boyutları olmadığı konusu nettir.

Çok sayıda sanatkarın belli standartlara uygun boyutta çalışmalarından oluşan stantların alıcılar için varlıklı seçenekler sunmasını bu etapta olumlu bir yaklaşım olarak görmekteyiz. Galeri Soyut bu defa farklı bir noktaya sıçrama yaparak kimi değişikliklerle söylediği söz edilen geleneği sürdürüyor.

-Abzu

Susuzluğun ağaçları kuruttuğu, denizlerden çok uzaktaki küçük bir kasabada yaşayan Ayşe Zuhal, çiçeklerden çok böcekleri merak eden, bunun etrafındakiler tarafından neden ‘saçma’ bulunduğunu bir türlü anlayamayan ve bu yüzden de pek çok şeye kulaklarını tıkamış bir kız çocuğudur. Günlerden bir gün, konutunun banyosundaki sarfiyattan sızan bir müzik duyar. Ona bir yerlerden tanıdık gelen bu müziğin peşinden lavaboya eğildiğinde ne olduğunu anlayamadan, hop! Tavşan deliğinden düşen Alicei su borularından aşağıya yuvarlanıverir. Ayşe Zuhal, bu karanlık ve pek çokları için ürkütücü yerde eve geri dönmenin yollarını ararken sayısız yaratığın yaşadığı gizemli bir dünyayla karşılaşacak, konutunun altındaki borulardan uzak okyanuslardaki balinalara kadar uzanan görünmez bağları keşfedecek, çıktığı yolda hem kendisini hem de etrafını yeniden tanıyacaktır. Arzu, 13 Aralık’ta Aralık Sahne’de, 14 Aralık’ta ise Uzaklık Sahne’de olacak.

-Baba

Travmatik anılarımızı hafızamıza gömeriz va acılarımızı azaltmaya, bir bakıma sağaltmaya çalışırız. Farkında olmadan yaparız bunu. Zira saldırgan anılarımıza karşı bir savunma duvarı oluşturmaya gereksinimimiz vardır. Unutmak en iyi silahtır. Son günlerin en çok tartışılan konusu, aynı vakitte da etrafımızda sık müşahede imkanı bulduğumuz demans ve hatta alzeimerdan söz ediyoruz. Oskarlık sinemanın senaristi Florian Zeller, Baba ile bizi 15 Aralık Pazar günü Çankaya Sahne’de çarpıcı bir gözleme davet ediyor.

-Ayaktakımı Arasında Müzikali

Yakîn Tiyatro, kuruluşunda olgunlaşma olarak tanımladığı tiyatro seyahatine “Ayaktakımı Arasında Müzikali” ile devam ediyor.  

Oyun, toplum ömrünün en tabanında yer alanların sığındığı bir dehlizde geçer, oyun uzunluğu tabandakilerin ömrüne şahit oluruz. Halbuki, tabandaki kendimizdir. Altımızda sandığımız tabana düşmemek için kuyunun duvarlarına can havliyle tutunuruz.   Duvarlar, hayatta kalmak için muhtaç olduğumuzu sandığımız ucuz zevklerimizdir. İnsan bu duvarları anlamaya çalışmakla ömür tüketir! Hüsrandadır!fakat insan açlıktan daha fazlasıdır! Umulur ki insan, kaygıyla aşağıda olduğunu zannettiği tabanlardan, üste, kuyudan çıkışa “güneşe” yüzünü çevirir. Ayaktakımı Arasında Müzikali, 15 Aralık Pazar günü CerModers Tiyatro Salonun’da olacak.

-O! Bu! Şu!

O, Bu, Şu oyunumuzun hoşlar hoşu Sevilay’ı tam bir yıldır evdedir. Kapıdan dışarı bir adım bile atamamaktadır. Karman çorban, darmadağınık, tozlu bir hikâyenin içindedir.

Televizyon sesi, sokağın sesi, kapının ardındaki Adem’in sesiyle günlerin, gecelerin içinde kaybolup gitmektedir.Evinin penceresinin aralığından gördüğü başka başka kadınlarınhayatlarına imrenerek, kendi hayatının penceresinden bakmayı unutan Sevilay; endişelerinde, güvensizliklerinde, yaşamdakiyalnızlığında çırpınıp durmaktadır.

Oyunumuzun diğer karakteri Adem ise Sevilay’ın evinin dışından duyduğu tek sestir; kapının arkasındaki tek umududur.

Sevilay; önce annesini, ardından babasını kaybettikten sonra bir yıldır meskenden hiç çıkmamıştır. Çıkmaya cüret edememektedir. Ne zaman dışarı çıkmak istese insanlara, insanların giysi kuşamına ayak uyduramamanın verdiyle korkuyla kendini yeniden meskeninin içinde bulmaktadır. 

Birbirinden farklı ama yalnızlığı ortaklaşmış Sevilay ve Adem; bir meskenin kapısının iki yanından birbirlerine bazen ayak bağı bazen dert bazense umut ve güç olacaktır. Adem ve Seviley’ın yaşadıklarına tanıklık edeceğimiz bu oyun 17 Aralık Salı günü Aralık Sahne’de olacak.

İzmir’de bu hafta

-Videoartist Uluslararası Video Gösterimleri

Videoartist ilk gösterimini 2016 yılında Selçuk- Havuzlu Meydan’da, herkesin iştirakine açık ve görüntüleri duvara yansıtma suretiyle bir sokak etkinliği olarak gerçekleştirdi. O günden bu güne dek, “Videoartist Uluslararası Video Gösterimleri” başlığı altında, gezici ve göçebe bir etkinlik olarak; İzmir, İstanbul, Adana, Mersin, Uşak farklı kentlerde gösterimler ve atölyeler yaparak yoluna devam etti. Yurt içi ve yurt dışından video sanatkarlarının, direktörlerin artan iştiraki, hem gönderilen işlerin içinden farklı küratoryal seçkilerin hazırlanmasına; hem de aktifliğe eşlik eden panellerle birlikte programın daha fazla zenginleşmesine imkan sağladı. Tarihi süreci içinde deneysel sinema ve video üretim pratikleri içine doğdukları şartlara göre farklı stratejiler benimsemiştir. Bu nedenle Videoartist daha kapsayıcı bir yaklaşımla, ana akımın dışında kalan ve epeyce farklı kategorilerden olan işleri birarada göstermeyi amaçlamaktadır. Bu yıl beşinci edisyonu gerçekleşecek olan Videoartist, deneysel yüklü bir seçkiyle izleyiciyle buluşuyor.

-Kaddınlar Karanlıkta Sarı Görünür

Amerikan feminist edebiyatının ilk ve en çok önemli yapıtlarından olan Sarı Duvar Kâğıdı romanından esinlenerek yazılmış olan oyunda farklı olduğu için etrafı tarafından zorbalığa maruz kalan ve değiştirilmeye çalışılan bayanın kendi kanıtlama gayretlerini yansıtılıyor. Farklılığın ne olduğu ve sıkışılmış nizamlardan kurtulma gayretlerinin yansıtıldığı oyun 13-14 Aralık’ta Han Tiyatrosu’nda olacak.

-Aut

“Kötülükten gördüğüm yeterliliği öteki hiçbir şeyden görmedim ben.” diyenlerin kıssası bu oyun!

Futbolla ilgilenmeyenlerin de izlemesi gereken bir tarz! Alper Kul ve Özgür Özgülgün’ün yazdığı, Davet Turnalı’nın yönettiği oyun Tiyatrolog Oyuncuları tarafından sahneleniyor. İzmir’de ilk sefer bu kadar sert bir oyun izleyeceksiniz. Küfürlere ve sokağın o eril dünyasına hazır olun! Gerçeği burnunuzun tabanında hissedeceksiniz. Oyun, futbol dünyasının içini dışındakilerin gözünden yansıtıyor. İnsanlara çok önemli kişi olabilmenin bedelini ödetiyor. Stat kapısını bekleyen Zehir, Ateş, Fidel, Öcü, Boza… Bu 5 arkadaşın başına gelenlerden sonra hayat hiçbir zaman eskisi gibi olmayacak! Kıssayı çok farklı boyuttan ele alan bu oyun, 14 Aralık Cumartesi günü Tiyatrolog Akademi-Alsancak Sahnesi’nde olacak.

-Gülistan

Kendim benden habersiz bir yerlere gitmiş olamaz dedim! Haber verir en azından… Sonra aklıma düştü bu şak diye, ya dedim kendim benden habersiz, yani tabiatıyla gidip de bi işlere kalkışıyorsa? O zaman bu bi kalkışma sayılır mıydı? İsyan var demekti o zaman!”
Kendi hayatının sorumluluğuyla birlikte, oburlarının sorumluluğunu, vicdan azabını da sırtında bi çanta taşıyor Gülistan. Bir gün hiç farkında olmadığı ‘kendi’ benliğinin peşine düştüğündeyse taşıdığı her şey karşısına dikiliyor. Hem karşısındakilerle, hem de yanındakilerle yürüyor bu yolu.
Taşlar yerinden oynayınca, başındaki nakış da bir bir çözülüyor. Şu Anda tüm bunların içinden çık çıkabilirsen Gülistan! Sokakta olan bitene de, kendi hayatına baktığı gibi seyirci kalıyor, uzaktan bakıyor Gülistan’ın kıssasını dinleyeceğimiz oyun 14 Aralık Cumartesi günü İzmir Sanat Kültür Merkezi’nde olacak.

-Medea

Euripides tarafından MÖ 420’li yıllarda kaleme alınan Medea, kökü Argonautlar mitolojik kıssasına dayanan bir trajedidir. Oyun, kendisini aldatan kocasından intikam almak için, ondan olma iki oğlunu ve tercih edildiği bayanı ortadan kaldıran bir bayanın kıssasını mevzu edinir. Bazılarına göre çocuk katili, büyücü ve tehlike olarak görülen Medea bazılarına göre de yaşadığı ataerkil sistemde bayanın baş kaldırışını temsil eden ilk bayan anti-kahramandır. Günümüzde hala yeniliğini koruyan bu kıssa, Euripides’in metninden yola çıkarak hareket tiyatrosuna uyarlanmıştır.

Tohumunda ihanet olan hiçbir ağacı kabul etmez toprak. Toprak ki varoluşun mabedi. Toprak ki bütün kökleri içinde barındıran. Sıcaklığı sarmalarken ruhu, soğukluğu yuvasıdır karanlığın. Kabul edilmelidir ki uzanan her el ihaneti var eder kendine. Çünkü sonsuza giden yolda atılan her adım maziye götürür. Gayret yersiz, umut yersiz, güven yersiz. Bu uğurda söylenecek her söz kifayetsiz. Hayat bu sonsuz ve lanetli döngünün modülüdür. Euripides’in Medea trajedisi 18 Aralık Çarşamba günü Tiyatro Kök35’te olacak.