Hangi ülkede, kaç saat mesai yapılıyor?

Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı, dünyadaki “çalışma ve dinlenme süresi” uygulamalarını inceledi. İşte ülkelerdeki mesai ve izin müddetleri ile bunların iş randımanına tesirlerine ilişkin tespitlere yer verilen o rapor…

TBMM Başkanlığı Genel Sekreterliği Araştırma Hizmetleri Başkanlığının hazırladığı “Çeşitli Ülkelerde Çalışma, Dinlenme ve Kısaltılmış Çalışma Süresi” başlıklı raporda, dünyada ve Türkiye’de çalışma ve dinlenme mühletlerine ilişkin tarihi sürece yer verildi.

Haberglobal’de yer alan habere göre, çalışma saatlerinin düzenlendiği ulusal ve uluslararası düzenlemelerin birçok kere değişikliğe uğradığı, çalışma saatlerinin tarihî olarak azalma eğiliminde olduğu belirtilen raporda, “Günümüzde çalışma ömrü ve çalışma mühletleri, kabul edilen uluslararası kontratlar çerçevesinde düzenlenmekte fakat ülkelerin ulusal mevzuatlarına göre değişkenlik gösterebilmektedir. Çalışma sürelerinin düzenlenmesine ilişkin harcanan uğraşların maksadı, son derece uzun çalışma müddetlerine pürüz olunarak iş gücünün korunması ve böylelikle halk sağlığına ve verimliliğe katkı sağlamaktır. aynı vakitte bu gayretlerin, çalışan kimselerin ailelerine daha uzun bir zaman ayırmasına fırsat vereceği ve çalışanların insanca yaşamalarını mümkün kılacağı da açıktır” sözleri yer aldı.

Raporda Türkiye, Fransa, Almanya, Belçika, İngiltere, İsveç, Azerbaycan, Avustralya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde çalışma ve dinlenme müddetlerine ilişkin mevcut uygulamalara yer verildi.

Türkiye’de çalışma müddeti 45 saati buluyor

4857 Sayılı İş Kanunu kapsamında Türkiye’de genel bakımdan çalışma mühletinin haftada 45 saat olduğu kaydedilen raporda, 45 saatlik çalışmanın, aksi kararlaştırılmaması halinde, çalışma günlerine eşit şekilde bölüştürüldüğü aktarıldı.

Raporda, çalışanlara verilecek yıllık fiyatlı izin müddetinin, hizmet müddeti bir yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) olanlara 14 günden, 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 günden, 15 yıl ve daha fazla olanlara 26 günden az olamayacağı belirtildi.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında çalışan memurların haftalık çalışma müddetinin genel olarak 40 saat olduğu anımsatılan raporda, devlet memurlarının yıllık izin müddetinin, hizmeti bir yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlar için 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanlar için 30 gün olduğu ifade edildi.

Fransa

Raporda, Fransa’da yasal haftalık çalışma müddetinin 35 ve aylık olarak ise 151,67 saat olduğu, toplu kontratlarla haftalık 35 saat çalışma mühletinin altında yahut üstünde çalışma mühletinin belirlenebildiği bilgisi yer aldı.

Günlük azami çalışma müddetinin 10 saat olduğu bildirilen raporda, “Haftalık azami çalışma müddeti ise haftada 48 saat yahut arka arda 12 haftalık bir dönem içerisinde ortalama 44 saattir. Bir tam yıl çalışan kişi 30 iş günü yıllık izin hakkına sahip olur” sözüne yer verildi.

Almanya

Almanya’da Çalışma Mühletleri Maddesi’nin, iş gücü çalışma mühletinin 8 saati geçemeyeceğini öngördüğü hatırlatılan raporda, son 6 takvim ayı ya da 24 hafta içinde ortalama günlük çalışma müddetinin 8 saati aşmaması halinde, iş gücü çalışma müddetinin 10 saate kadar uzatılabileceği kararının yer aldığı anımsatıldı. Raporda, yıllık müsaadenin taban mühletinin 24 iş günü olarak belli olduği ifade edildi.

Belçika

Belçika’da minimum çalışma mühletinin, her bir hizmet ya da iş için 3 saat olduğu bilgisine yer verilen raporda, günlük çalışma mühletinin 8 saati, haftalık çalışma mühletinin de 38 saati geçemediği, günlük azami mühletin, istisnai durumlarda 9 ya da 10 saate çıkarılabildiği belirtildi.

Belçika’da yıllık fiyatlı gün sayısının, haftada çalışılan 5 ya da 6 iş günü sayısına ve yıllık müsaadenin kullanıldığı bir evvelki yıl içerisinde fiilen çalışılan hafta sayısına göre belli olduği, tam mesai üzerinden çalışılan bir yıldan sonra personelin; haftada 5 iş günü çalışma rejimine göre 20 gün, haftada 6 iş günü çalışma rejimine göre 24 gün izin hakkı elde ettiği bildirildi.

İngiltere

İngiltere’de çalışma mühleti, fazla mesai dahil haftalık 48 saati geçemiyor. İngiltere’deki ilgili mevzuatta “Yasal çalışma müddetinin fazla mesai dahil haftalık 48 saati geçmemesi gerekir.” sözünün yer aldığı belirtilen raporda, kişinin kendisinin 48 saatten fazla çalışmayı seçebileceği lakin patronun personele 48 saatten fazla çalışmasını söyleyemeyeceği, bu müddetin 18 yaş altı için haftalık en fazla 40 saat olduğu bilgisine yer verildi.

Yıllık fiyatlı müsaadenin haftada çalışılan gün sayısına göre hesaplandığı ifade edilen raporda, “Haftada bir gün çalışan için yıllık izin 5, 6 gün, 5 yahut daha fazla gün çalışan kişi için yıllık izin 28 gündür” sözleri yer aldı.

İsviçre

Raporda, İsveç’e ilişkin ise şunlar kaydedildi:

“Çalışma saatleri yasası kararlarına göre, haftalık çalışma mühleti 40 saati geçemez. Lakin çalışma saatlerini artırma ihtiyacı ortaya çıkması halinde çalışma müddeti 4 haftalık süre için 48 saati, bir takvim ayı mühleti için ise 50 saati geçmeyecek şekilde artırılabilir. Yıllık izin mühleti, hafta sonu tatili ve kamu tatil günleri ile dini bayram tatilleri hariç tutulmak üzere 25 gündür.”

Azerbaycan

Azerbaycan’da günlük olağan çalışma mühletinin 8 saatten, haftalık olağan çalışma müddetinin ise 40 saatten fazla olamayacağı ifade edilen raporda, ülkede yıllık fiyatlı izin müddetinin en az 21 gün olduğu belirtildi.

İspanya

İspanya hükümetinin 250’den az çalışana sahip İspanyol şirketlerinin 4 günlük çalışma haftasına geçmelerini ve tam maaşla çalışmalarını sağlayacak 9,6 milyon avro bütçeli bir program duyurduğu anımsatıldı. Raporda, “Bu program kapsamında çalışanların yaklaşık yüzde 25 ila yüzde 30’u tam maaşla çalışarak haftalık çalışma saatlerini en az yüzde 10 azaltacaktır. Şirketlerden deneme müddetini en az 2 yıl boyunca sürdürmeleri istenmekte olup bu süre sonunda şirketlerin performans sonuçları denetlenecektir” tabirlerine yer verildi.