Türkiye’deki yüksek enflasyon, arka arda zam yapılmasına yol açarken, fiyatlardaki artışla yetinmeyen kimi kafeler, “masa tarifesi” ismi verilen yeni bir ticaret modelini devreye soktu.

Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili İbrahim Güllü, Radyo Sputnik‘te yayınlanan Okan Aslan’la Gün Ortası programına konuk oldu. Güllü, kafelerdeki “masa tarifesi” uygulaması hakkında konuştu.
İbrahim Güllü, bahse ilişkin şunları aktardı:
Masa tarifesi uygulamasına hem müşteri tarafından hem de işletmeler tarafından bakmak lazım. Son vakitlerde tüketicinin aleyhine birtakım uygulamalar çoğalmaya ve yaygınlaşmaya başladı. Kuver fiyatları gibi, servis fiyatları gibi, rezervasyon kaparo fiyatları benzeri yahut belli bir harcama limiti konulması benzeri bir takım tüketicinin aleyhine diye isimlendirebileceğimiz birtakım uygulamalar yaygınlaşıyor ve maalesef bu hususta da yeni yeni mağduriyetler ekleniyor. Kafe ve restoranlar masaların fazla sürede işgal edilmemesi bundan ötürü da örneğin otuz dakikada bir sipariş verme benzeri yahut masayı işgal etmeden ötürü tahminen de işgaliye ismi altında mı isimlendirmek gerekir. Olayın tüketici cephesindeyiz ama esnafımızı da yani bu uygulamayı yapmaya çalışan esnafı da anlamaya çalışıyoruz. İşetme sahipleri, ‘kiralar ve masraflarımız çok arttı, bir müşteri orada bir çay içiyor, bir kahve içiyor ama iki saat, üç saat o masayı işgal ediyor. Bundan Ötürü müşterilerimize masa tahsis edemiyoruz ya da yeni gelen müşteriye masa veremiyoruz. Müşteri kaybına uğruyoruz’ şeklinde konuşuyorlar. Masa tarifesi uygulamasındaki temel ideoloji bu. İşletme sahipleri, tahlil ürettik mantığıyla yaklaşıyorlar.
‘Tüketiciye yönelik etik ve ticari ahlak dışı bir anlayış’
Evvel buyrukta bu türlü bir fiyatın talep edilebilmesi için kafe ve restoranlar, fiyat tabelalarına ve menülere tüketicinin gözle görebileceği şekilde “masa tarifesi uygulaması” yapıldığını yazması gerekiyor diye Güllü, sözlerine şöyle devam etti:
30 dakikada bir sipariş verme mecburiliği vardır yahut burada masa fiyatı örneğin 100 lira masa fiyatı alınmaktadır şeklinde bir tabelanın gözle görünür şekilde olması lazım. Şayet bu türlü bir durum yoksa tekrar aynı şekilde masaların üzerindeki o menülerde o fiyatlandırma listelerinde tekrar bunun açık bir şekilde yazılması lazım. Tüketicinin bilgilendirme hakkı ve fiyat etiketi yönetmeliğinde sunulan mal ve hizmetlerin tüm vergisel yükümlülüklerde dahil ünite fiyatlarının yazılma zaruriliği söz konusu. Bundan Ötürü tüketici şayet aslında bu türlü bir tarife bu türlü bir fiyat listesi olmadan girip oraya oturmuşsa bu türlü bir şeyi esasen talep edemezler. İşin türel boyutunu geçin esasen bu türlü bir şey talep edilemez. Tüketiciye yesen de yemesen de içsen de içmesen de bu parayı bana vereceksin yahut şu kadar lira şayet benden sipariş verirsen örneğin 300 liranın altında bir harcama yaparsan yiyip içersen ben senden şu kadar lirada masa fiyatı alırım benzeri bir yaklaşım ve hal zorlayıcı tesirdir. Tüketiciye yönelik etik ve ticari ahlak dışı bir anlayış.
“Kafe ve restoranlar, üniversitelerin etrafında açıldı. Zira buralarda önemli potansiyel gördüler” diyen Güllü, sözlerini şöyle sonlandırdı:
İşletme sahiplerinin vaktinde potansiyel olarak gördüğünüz gelir kapısı gördüğünüz insanlar gelirken şikâyetleri yoktu. Ama sonra ne yaptınız? Kiralar artınca tahlili bu türlü bir yola bu türlü etik dışı bir davranışa başvurmaya çalıştınız. Bu kabul edilemez. Tüketici açısından burada aslında yasal mevzuatımıza baktığımızda Tüketici Kanunumuzun 6. hususunda bir mal ve hizmetin alımı bir diğer mal ve hizmetin alımına tabi tutulamaz, zorlanamaz, bağlanamaz formu kararlar var. Tekrar 7. hususta sipariş edilmeyen mal ve hizmetlerden ötürü tüketiciden yani işte siz otururken istemediğiniz halde masanıza çayı koydu adam yahut kahveyi koydu. Tüketiciden sipariş ettiği bir mal ve hizmetten ötürü herhangi bir ücret, bir fiyatlandırma talep edilemez. Tüketici Kanunumuzda da diyor ki haksız ticari uygulama yapamazsın diyor. İşte bu bir haksız ticari uygulama olarak değerlendirildi. Biz tüketicilerimize şunu söylüyoruz, buna benzer uygulama yapan firmaları, işletmeleri girmeyin, ayak basmayın, alışveriş yapmayın. Aynı vakitte bu hususta bu işletmelerin Ticaret Bakanlığı’na ve Cimer üzerinden yeniden E-Devlet şikayette bulunabilir. Tüketicimiz, Ankara’da bulunan bir aslında çok fazla da kamuoyunda bilinmeyen TİHEK diye kısa ismiyle isimlendirdiğimiz Türkiye İnsan Hakları Eşitlik Kurumu şeklinde bir kurumumuz var. Buraya da şikâyetlerini bildirebilirler.