İleri yaşta baba olmanın riskleri neler?

Richard Fisher
BBC Future

Artık geç yaşta baba olanlara daha sık rastlanıyor. Kimi daha ileri yaş örnekler de dikkat çekiyor.

Bu hafta 83 yaşındaki ünlü aktör Al Pacino, 29 yaşındaki kız arkadaşı Noor Alfallah’dan bir çocuk sahibi oldu.

Dördüncü kere bu zevki tadan Pacino, geçen ay yedinci sefer baba olduğunu duyuran aktör Robert De Niroi “ileri yaştaki babalar” kulübüne katıldı.

İleri yaşta baba olanlar, birçok kere sinemalarda birlikte rol alan bu ikiliden ibaret değil elbette.

Birçok müzisyen ve hatta aralarında ABD liderlerinin da olduğu birçok ünlü kişi de ileri yaşta baba oldu.

İstatistiklere bakıldığında, yeni baba olanların ortalama yaşı da son yıllarda giderek artıyor. 1972-2015 arasında bu süre 3,5 yıl arttı. ABD’de baba olanların ortalama yaşı 30,9 ve ülkede babaların yüzde 9’u, bu sevinci en erken 40 yaşında tadıyor.

Guinness Rekorlar Kitabı’nın bu alandaki rekoru 92 yaşında baba olan birine ait. Doğrulanmamış kimi daha ileri yaşta babalık iddiaları da var.

Ancak geç yaşta baba olmak birtakım riskleri de beraberinde getiriyor.

Aralık 2022 yılında Utah Üniversitesi ile kimi öbür kurumlardaki bilim insanları kapsamlı bir çalışma yayımladı. Araştırmacılar, ileri yaşta babalığın, hamilelik sorunları ve çocuk sağlığı üzerindeki tesirlerini inceledi.

Elde edilen datalar, 40 yahut 50’li yaşlarda olan erkeklerin sperm kalitesinin; sayı, yoğunluk, motilite ve mutasyonlar manasında azaldığını gösteriyor.

Bilim beşerlerine göre baba adayının yaşı, yüksek düşük riski ile de güçlü şekilde irtibatlı.

Bir öbür dikkat cazip durum da, doğum sonrası bebeklerde hastalık riski.

Diğer riskler neler?

1950’lerden bu yana yapılan araştırmalar, ileri yaşta baba olanların çocuklarının, bir tıp cücelik tipi olan akondroplazi yaşamaları mümkünlüğünün arttığını ortaya koyuyor. Fakat son vakitlerde daha farklı hastalık ve bozukluklarla da alaka kurulmaya başlandı.

Utah Üniversitesi’nden araştırmacılar, “Giderek artan şekilde, ileri yaşta babalık yahut annelik, çocuğun sağlık sorunları ile ilişkilendiriyor” diyor.

Stanford Üniversitesi araştırmacıları, ileri yaşta baba olan şahısların çocuklarının, kilo ve nöbet geçirme sorunları ile karşılaşabildiğini söylüyor. aynı haldeki artan kanser ve kalp hastalığı riski de gösteriliyor.

Ebeveynlerin ömür biçimi ve çevre kirliliği aynıi çocuk sıhhatinde rol oynayan diğer karmaşık faktörler de elbette bulunuyor.

Yine de araştırmacılar, spermi oluşturan hücrelerdeki mutasyonlar ve yaşla ilişkili DNA hasarının sonraki kuşağa aktarılabildiğini keşfetmiş durumda.

Bunun çalışmalar, hekimlerin ve bilim insanlarının doğurganlık hakkındaki düşünme biçimlerinde değişikliklere yol açıyor.

Tarihsel olarak, bir çift gebelik meşakkati yaşadığında, bayana ve onun yaşına odaklanma eğilimi olmuştur. Fakat şimdi, bu durumlarda babanın yaşının da hala çok önemli olduğu belirginleşiyor.

Şimdilik, Pacino ve De Niro örneklerindeki benzeri 70’li, 80’li ve 90’lı yaşlarındaki erkeklerin olayları az olmaya devam ediyor.

Ama genel olarak, babalık artık genç erkeklerin inhisarında değil. 1970’lerden bu yana ABD’de 30 yaş altında baba olanların sayısı yüzde 27 azalırken, 45-49 yaş arasında baba olanların sayısı yüzde 52’ye varan oranda arttı.