Lüks su: Zenginler arasında yayılan yeni trend

20.01.2024 17:40

A⁺

A^-

Siz hiç menüsünde hoş bir şarap yerine lüks su bulunan bir restoran; düğünlerinde şampanya ya da meyve suyu içecekler yerine alengirli bir suyla kadeh kaldıran bir çift gördünüz mü?

Bu tip sular sıradan maden ya da musluk sularına kıyasla çok daha fazlasını vadediyor ve fiyatları şişe başına yüzlerce dolara ulaşabiliyor.

Hatta şaraplar farklı sular, balıktan bifteğe kadar farklı yemeklerle eşleştiriliyor.

Bu yüksek fiyatlı içecekler lüks su olarak isimlendiriliyor ve volkanik kayalar, eriyen dağ buzulları ya da sisten toplanan damlacıklardan elde ediliyor. Hatta birtakım markalar suları bulutlardan topluyor.

Her lüks su, elde edildiği yerlere göre farklı özelliklere sahip oluyor. Sıradan şişelenmiş sulara göre bir diğer farkları da tamamen işlenmemiş olmaları.

Bugün dünyada yüzlerce lüks su markası ve onlar hakkında tavsiye alabileceğiniz çok sayıda uzman var.

Suyun tadı olur mu?

Londra’da faaliyet gösteren su danışmanı ve tadım uzmanı Milin Patel, “Su sadece su değildir. Dünyadaki her su farklıdır ve tatları da değişiktir” diyor.

Bu hususta kendini geliştirmek isteyenlere eğitim veriyor, çeşitli şişelenmiş ve musluk sularını tattırıyor.

BBC’nin sorularını yanıtlayan Patel emelinin insanları farklı sular ve bunların tatları konusunda eğitmek olduğunu, bilhassa de genç kuşağa değer verdiğini söylüyor:

“Çocukluğumuzda okulda bizlere tabiattaki su istikrarını anlatırlardı. Hatırlayın: Buharlaşma, yoğuşma ve yağış.

“Ama burada atladıkları bir aşama vardı: Yağış sonrası tekrar mineralleşme.

“Yağmur toprağa düştükten sonra farklı kayalar ve topraklardan geçerek kalsiyum, magnezyum, potasyum mineralleri emer. Suya mineral tadını veren de bu süreçtir.”

Buzullar ya da bulutlardan alınan sular, toprakla temas etmediği için daha az çözünmüş madde barındırıyor.

Patel dünyanın farklı bölgelerinden getirilmiş su koleksiyonuna sahip. Bunlar musluk suyundan şişesi 318 dolara (9.500 TL) kadar uzanan geniş bir yelpazede yer alıyor.

Eğitimlerinde suları tattırdığı öğrencileri, her birinin özelliklerini tanımlamaya çalışıyor.

Patel “Onlara suyun tatsız bir şey olmadığını göstermek istiyorum” diyor ve ekliyor:

“Suyu keşfetmeye başlayıp şuurlu bir şekilde içerseniz, farkına varacağınız tatlar sizi şaşırtabilir.

“Yumuşak, kremamsı, yakıcı, kadifemsi, acı ve hatta bazen ekşi… Ben buna aquatasteology (su tadımı bilimi) diyorum.

“Pek çok kişi bana ‘Ah bu tat bana çocukluğumu hatırlatıyor’, ‘gittiğim bir tatili hatırlatıyor’ ya da ‘dedemlerin konutunu hatırlatıyor’ gibi şeyler söylüyor.”

Su tadım yarışmaları

Fine Water Society (Kaliteli Su Topluluğu) her yıl Bhutan’dan Ekvador’a kadar dünyanın dört bir yanından su üreticilerini bir araya getirerek uluslararası tadım müsabakaları düzenliyor.

Bu doruklara katılanların çoğu, ücra bölgelerde üretim yapan aile şirketleri oluyor.

BBC’nin sorularını yanıtlayan Kaliteli Su Topluluğu ve Kaliteli Su Akademisi’nin kurucularından Dr. Michael Mascha “Su tadım yarışları başlangıçta çok saçma bir fikir gibi görülüyordu” diyor ve ekliyor:

“Bu sürece 20 yıl önce alkolü bıraktığımda başladım.

“Şarap hayatımdan çıkınca masaya baktım ve bugüne kadar hiç dikkat etmediğim bir şişe fark ettim: Su şişesi.

“O an, epikürcü (lüks düşkünü) merakımı şarap yerine suda kullanabilirim diye düşündüm.”

Ona göre lüks su, susuzluğu gidermenin ötesinde bir fonksiyona de sahip: İnsanların sıra dışı bir şeyi keşfetmesi, paylaşması ve ondan keyif almasını sağlıyor. Üstelik şarabın tersine bunu çocuklarla da paylaşmak mümkün.

Dr. Mascha günümüzde, en çok da daha sağlık bir hayat usulüne yönelen genç kuşakta görülen alkollü ve gazlı içeceklerden uzaklaşma eğilimi sonucunda lüks suya talebin arttığını söylüyor.

Üstelik bu az bulunan, işlenmemiş suların sıra dışı kıssaları, şaraplarda olduğu aynıi, pazarlamada kullanılarak onları daha cazibeli kılabiliyor.

Su ve yemek

İspanya ve ABD birtakım ülkelerde restoranlar menülerinde yemeklerle suları eşleştirmeye başladı.

Dr. Mascha “ABD’de üç yıldızlı bir Michelin restoranının su menüsünü hazırlıyorum. Yemek ve ortama göre seçilmiş 12-15 arası su olmasını planlıyoruz” diyor ve ekliyor:

“Örneğin balık istediğinizde yanında gelecek su, biftek istediğinizde gelecek sudan farklı olacak. Zira balığın tadıyla etkileşime girmemesi için mineral oranının düşük olması gerek.”

Dr. Mascha şarap mahzeni yerine “su tecrübesi odaları” bulunan süper lüks emlak projeleri için de çalışıyor.

Lüks suyun dini nedenlerle alkol tüketmeyen topluluklarda, düğünlerde tercih edilir olduğunu, şampanyaya alternatif hoş bir ikram olarak da düşünüldüğünü aktarıyor.

Öte yandan tabii ki bu trendi eleştirenler de var.

‘Etik olarak yanlış’

Dünya genelinde suya erişmekte zorlanan milyarlarca insan varken bu kadar temel bir gereksinimin üzerinden böylesine para kazanılması pek çok kişinin tepkisini çekiyor.

Birleşmiş Milletler’e göre 2022’de 2,2 milyar insanın inançlı bir su kaynağına erişimi yoktu. Bunlardan 703 milyonu ise kolay bir su hizmetine bile erişemiyor.

Bazıları da bunun bir dolandırıcılık olduğunu, olağan bir suyla lüks su arasında fiyatı dışında bir fark olmadığını savunurken çevreciler de buna şişelenmiş suların şişelerinin çoklukla çöplüklere gitmesi nedeniyle gezegene zarar verdiğini belirtiyor.

Londra’daki Gresham College’dan Çevre Profesörü Carolyn Roberts, milyarlarca insanın temiz suya erişimi yokken bir şişeye yüzlerce dolar para harcamanın etik olmadığını vurguluyor:

“Bu diğerleriyle yemeğe gittiğinizde paranızla hava atmak gibi. ‘Antarktika’dan ya da Hawaii’de bir yerden getirilmiş bu dayanılmaz şişedeki suyu ben ısmarlayacağım’ dediğinizde insanlar iyi hissedebilir.

“aslında bunun kimseye bir faydası yok. Bu yalnızca bir para sıkıntısı.

“Daha da değerlisi, bu etrafa çok zarar veren bir şey. Plastiklerin mikroplastiklere ufalanmasından, bu suların üretimi için gereken fosil yakıtlara ya da cam gibi çok ağır bir materyaldeki şişelerin binlerce kilometre uzağa taşınmasıyla ortaya çıkan karbon salımına kadar pek çok zararı var.

“Aslında bu yalnızca bir para problemi değil, vakitte etrafa zarar vererek para kazanma problemi.”

Dr. Mascha ise lüks suyun yalnızca zenginler için üretilmediğini, şişesi 2 dolara da (yaklaşık 60 TL) buna benzeyensulardan olduğunu söyleyip, işlenmemiş suların işlenmiş sulardan farkına dikkat çekiyor:

“Sürdürülebilirlik açısından bakınca musluk suyu dururken plastik şişede su almak da yanlış. SUV aracınızla markete gidip plastik şişedeki suları alıp konutunuza getirip sonra da şişeyi atıyorsunuz. Bu tamamen ziyan.”

Dr. Mascha, şişelenmiş sular yerine musluk suyu içmeyi tavsiye ediyor.

Öte yandan içilebilir musluk suyunun dünyanın büyük bir kısmı için erişilemez bir lüks olduğunu da kabul ediyor.