Merkez Bankası’nın açık piyasa işlemleri fonlaması, 2011’den beri ilk defa ekside

Merkez Bankası’nın (TCMB) tarihi taban düzeylere inen rezervlerini Haziran ayı başından beri yaklaşık 20 milyar dolar artırması 2011’den beri ilk defa açık piyasa süreçleri (APİ) ile yapılan fonlamanın eksiye dönmesine neden oldu.

Bankacılar TCMB’nin hem rezerv birikimine ihtiyaç duymasının hem de bu rezervi elde ederken piyasaya TL sağlıyor olmasının, para siyasetinde sıkılaştırma istikametli atılacak adımların aktifliğini zayıflatabileceğine dikkat çekiyorlar.

Ekonomim’deki habere göre birtakım bankacılar, sistemin repo fonlamasına muhtaçlığını artırmaya yönelik zarurî karşılık gibi adımlar beklerken, kimi bankacılar ise rezerv biriktirme suratının besbelli yavaşlayabileceğini öngörüyor.

Toplam fonlama 865 milyar lira

TCMB bankacılık sistemine farklı vade ve prosedürlerle swap ile ve repolardan oluşan açık piyasa süreçler kanalıyla fonlama sağlıyor. Her gün yapılan bu süreçlerin vadesi şimdi gelmemiş olanlarının toplamı ise bankacılık bölümüne TCMB’nin yaptığı fonlama ölçüsünü gösteriyor.

Bankacıların TCMB bilgilerinden yaptığı hesaplamalara göre dün TCMB’nin bankacılık sistemine sağladığı toplam fonlama 865 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Bu meblağın yaklaşık 1.05 trilyon TL’si lokal bankalarla yapılan swap kanalıyla sağlandı. Farklı repo prosedürlerinden oluşan açık piyasa süreçleri ise dün itibarıyla eksi 175 milyar TL’ye geldi.

TCMB’nin bankacılık sistemine sağladığı fonlamanın Haziran ayı başındaki kompozisyonuna bakıldığında toplam fonlama 1.34 trilyon TL iken bunun 660 milyar TL’si swap, 680 milyar TL’si açık piyasa süreçleriyle gerçekleştirilmişti.

“Mevduat faizlerini azaltarak dolarizasyona katkıda bulunuyor”

Bürümcekçi Araştırma ve Danışmanlık Kurucu Ortağı Haluk Bürümcekçi, “Bankaların TCMB’ye borç vermesi manasına gelen ve para siyaseti aktifliğini azaltan (gecelik piyasada borç verme faizinin değil borç alma faizinin geçerli olması) bu türlü bir durum 2011 yılından beri gözlenmemişti. Bu durum son günlerde mevduat faizlerini de aşağı çekerek ve TL yatırımın cazibesini azaltarak dolarizasyona katkıda bulunuyor” dedi.

TCMB’nin repo ihalelerinde kullandığı borç verme faizi %15 düzeyinde bulunurken sistemden likiditenin çekildiği faiz koridorunun alt bandı ise %13.5 düzeyinde.

“Risk oluşturabilir”

TCMB’nin Haziran ayı başından beri 19-20 milyar dolar rezerv birikimi yaptığına dikkat çeken bir bankanın döviz masası işlemcisi, “Banka yalnızca son 1.5 ayda rezerv biriktirmek için piyasaya 500 milyar TL üzerinde TL likiditesi sağladı. TCMB’nin yapması gereken asıl adım faizlerin artırılması lakin bunu kademeli olarak yaparken ve benzer vakitte rezerv de biriktiriken TL’nin sistemde birden bu kadar bollaşması döviz talebini artırarak risk oluşturabilir” dedi.

TCMB uluslararası net rezervleri 2 Haziran’da -5.7 milyar dolara inerek 2002 yılında başlayan bilgi serisinin en düşük değerini almasından bu yana geçen beş haftada 18.9 milyar dolar toparlandı. Bankacılar net rezervlerde geçen hafta 0.5 milyar dolara yakın, toplam rezervlerde ise 2.5 milyar dolar daha artış hesaplıyorlar. Toplam rezervler 113 milyar dolar hesaplanıyor.