Naki Bakır: Yasal yüzde 25’lik kira artış sınırı, gerçekte enflasyonu ikiye katladı

Dünya yazarı Naki Bakır, bugünkü köşesinde Türkiye’de konut kiralarına getirilen yüzde 25’lik artış tavanının etkisizliğini ele alırken, “Daha önce, biten kiralama döneminde gerçekleşen enflasyon baz alınarak belirlenirken, Haziran 2022’den bu yana kanunla getirilen yüzde 25’lik üst sonun uygulandığı kira artışları, bu devirde yüzde 300’e yaklaşarak, aynı periyottaki genel enflasyonu ikiye katladı,” tabirlerini kullanarak, getirilen sonun piyasada beklenen etkiyi göstermediğini vurguladı.

Bakır “Sosyal kriz yaşandı” diyerek, kira artışlarının yol açtığı toplumsal problemlere işaret etti ve, “İki yılını dolduran konut kirası artışında üst sınır uygulaması, ilk günden bu yana ev sahipleri ile kiracılar arasında uyuşmazlık ve arbedeye yol açtı,” sözleriyle bu durumun önemli toplumsal tansiyonlara neden olduğunu belirtti.

Ayrıca, mevcut durumun geleceği hakkında, “Konut kirası artışlarına yüzde 25 tavanı getiren yasa hususunun uzatılan mühleti bu yıl 1 Temmuz itibarıyla dolacak,” diyerek, kira artışlarının denetim altına alınmasına yönelik mevcut yasal düzenlemenin sona ereceğini ve eski sisteme dönüleceğini ifade etti. 

“Enflasyonla mücadele kapsamında konut ki­ralarına getirilen artış tavanı, bu alanda yaşanan fa­hiş artışların önüne geçemedi.

Daha önce, biten kiralama döneminde gerçekleşen enf­lasyon baz alınarak belirlenir­ken, Haziran 2022’den bu yana maddeyle getirilen yüzde 25’lik üst sonun uygulandığı kira artışları, bu devirde yüzde 300’e yaklaşarak, dönem­deki genel enflasyonu ikiye katladı. Tüketici fiyat endek­si (TÜFE) kapsamında son iki yılda kümülatif bazda en yük­sek artışı kaydeden alt harca­ma grubu “gerçek kira” oldu.

Ne hedeflenmişti?

Kiralardaki aşırı yükselme­yi baskılamak maksadıyla ar­tış tavanı yüzde 25’le sınır­lanmış, unsurun yer aldığı 7409 sayılı Kanun 11 Haziran 2022’de Resmî Gazete’de ya­yımlanarak yürürlüğe girmiş­ti.

Söz konusu düzenleme ile izleyen bir yıllık devirde ye­nilenecek kira sözleşmelerin­de artışların bu oranı geçeme­yeceği karara bağlandı. Bu uy­gulamanın 1 Temmuz 2023’te dolan mühleti daha sonra bir yıl uzatıldı.

Bu yıl aynı tarih­te uzatma sona erecek ve uy­gulama iki yılı doldurmuş ola­cak. Lakin bu devirde yasal düzenlemeye karşın birçok ev sahibi artış tavanına uyma­dı, bilhassa İstanbul, Anka­ra, İzmir, Antalya gibi metro­poller başta büyük kentlerde boşalan konutlara evvelkinin 4-5 katı kiralar istenmeye devam edildi. Mukaveleler, yasal sını­rın çok üzerindeki artış oran­ları ile yenilendi.

Enflasyon dataları ne diyor?

Türkiye İstatistik Kuru­mu’nun (TÜİK) tüketici fiyat endeksi dataları, iki yıllık dö­nemde yenilenen kira sözleşme­lerinde artış üst hududunun kâğıt üzerinde kaldığını gösteriyor.

Yüzde 25’lık tavanın 2022 yılının haziran ayı başların­da getirildiği dikkate alındı­ğında, uygulama bu yılın ma­yıs sonu itibarıyla yaklaşık iki yılını doldurdu.

Mayıs 2022 sonu ile bu yılın mayıs sonu arasındaki iki yıllık dönem­de TÜFE’de genel artış kümü­latif bazda yüzde 144,9 olur­ken, TÜFE kapsamındaki ana ve alt harcama grupları içinde en yüksek artış yüzde 285,97 ile “gerçek kira” endeksinde yaşandı. Böylelikle söylediği söz edilen iki yıllık periyotta kiralardaki kümülatif artış üç kata yaklaş­tı. Diğer deyişle kiraların dü­zeyi, Mayıs 2022’dekinin yak­laşık dört katına ulaştı.”

Bakır’ın yazısının tamamını okumak için .