OnlyFans “kolay para kazanma” platformuna mı dönüştü?

Özge Özdemir
BBC Türkçe

“Kapitalizmde iki şekilde hayatta kalabiliyorsun, ya beyin gücünü satarak yahut kas gücünü satarak… Bir şeyi metaya dönüştürüp onu satman gerekiyor sonuçta…”

Bu sözler, OnlyFans platformuna Türkiye’de erişimin engellendiği devirde paylaşımlarıyla tartışılan içerik üreticilerinden Pedro’ya* ait.

İçerik üreticilerinin abonelerine özel paylaşımlar yapmasını sağlayan OnlyFans, yalnızca Türkiye’de değil dünyada da tartışılan platformlardan biri.

Pandemiyle birlikte hem içerik üreticilerinin ve hem de kullanıcıların istek göstermesiyle popülerleşen platform, Amerikan New York Times gazetesinin sözüyle “seks işçiliğini dönüştürdü”.

Ücretsiz porno içerik barındıran diğer sitelerin bilakis OnlyFans’te bireye özel içeriğin üretilmesinin yolu açılıyor.

Türkiye’de siteye erişimin engellendiği periyotta sosyal medyada OnlyFans’in kapatılması için bir dilekçe kampanyası düzenlenmişti.

Bu dilekçede Türkiye’deki ekonomik durum yüzünden gençlerin kötü etkilendiği belirtilerek, “OnlyFans isimli ahlaksız platformun kitle nezdinde özendirilmesi, toplumu ahlaksız formüllerle, kolay para kazanma konusunda teşvik etmektedir” ifadesi yer aldı.

OnlyFans’te içerik üreten Pedro ve Süt* çifti, bu platformun kolay para kazanmayı sağladığı savını reddediyor.

Pedro, sosyal medyada maruz kaldıkları linç kampanyalarını ve aldıkları mevt tehditlerini örnek göstererek bunun hiç de sanıldığı benzeri kolay bir iş olmadığını söylüyor.

Süt ise bu tezlerin kökeninde aslında para kazanmalarından duyulan rahatsızlığın bulunduğunu öne sürüyor:

“İnsanlar bizim para kazanmamızdan rahatsız oluyor aslında. ‘Nasıl bir fotoğrafını koyarak 1-2 bin lira kazanırsın? Hayır, kazanamazsın’ diyorlar.”

“Kadın düşmanı politikalar”

İngiltere, pandeminin akabinde enflasyonun artması yüzünden geçim ıstırabı yaşayanların OnlyFans’e içerik üretmeye başladığı ülkelerden biri.

İngiliz Seks Personelleri Kolektifi isimli grup geçen yıl, hayat pahalılığının artması nedeniyle OnlyFans’e katılmak için kendilerinden yardım isteyen bayanların sayısının bariz şekilde arttığını açıklamıştı.

Kolektif, buna aynı sitelerde para için cinsel içerik paylaşan şahısların, uzun süre çalışmak zorunda kalma, taciz ve takip edilme benzeri risklere açık hale geldiği ikazında bulunuyor.

Porno sektörü için olduğu benzeri OnlyFans için de en çok bayan içerik üreticisi olduğundan, bayan vücudunun metalaşmasına yol açtığı tartışmaları yapılıyor.

Siyaset Bilimci Yasemin Özgün, bayan vücudunu metalaştıranın aslında ataerkil sistem ve bu sistemin kapitalizmle farklı devirlerde yaptığı işbirliklerinin olduğunu vurguluyor.

Özgün’e göre Türkiye’de OnlyFans ile ilgili yapılan tartışmalar ise bu platformların özgürlük ve güvenlik problemleri üzerinden değil de, Türk aile yapısının tehdit edilmesi, kamu ahlakının bozulması gibi muhafazakar ve milliyetçi argümanlar üzerinden yapılıyor:

“Halihazırda bayanları ikinci sınıf vatandaş olarak gören, eve, kocaya, babaya, erkeklere mahkum eden bayan düşmanı siyasetler, Onur Yürüyüşlerini yasaklayan, LGBTİ+ bireyleri nefret telaffuzuyla hedef gösteren, bayan ve LGBTİ+ düşmanlığını körükleyen bir lisan yeniden üretiliyor.”

“Kadın istihdamı artırılmalı”

Süt, bayan vücudunun metalaştırılması argümanlarına katılmıyor.

Dijital platformlarda diğer bir kimlik yarattığını ve bunun gerçek kimliğiyleolmak zorunda olmadığını söylüyor.

Finlandiya’nın Turku Üniversitesi’nde akademisyen olan ve pornoyla ilgili araştırmaları bulunan İhsan Asman, “OnlyFans elbette ki vücudu metalaştıran bir sistem, sonuçta ‘seksi’ olarak kodlanmış vücutların merkezinde olduğu birtakım içeriklerin, arz-talep bağı doğrultusunda alışverişi söz konusu” diyor ve ekliyor:

“Ama günümüzde insan vücudunun belli temsilleri, esasen genel sınırlarıyla kadın-erkek ayırt etmeksizin metalaşmış durumda. Bundan Ötürü şayet bu durumu bir sorun olarak tanımlıyorsanız, bu sorun OnlyFans ile başlayan ve onunla sınırlı olan bir sorun değil.”

Asman’a göre bayan istihdamının Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ortalamasının bile altında kaldığı Türkiye’de asıl olarak öncelik, ekonomiyi düzeltmek ve bayanlara daha fazla istihdam alanı açmak olmalı.

OnlyFans içerik üreticilerine karşı oluşturulan nefret telaffuzunun dini ve kültürel saikleri dışında sınıfsal nedenleri de olduğunu söyleyen Asman, “Bu üslup ‘kestirme yoldan’ para kazanmak, bireylere toplumda dikey hareketlilik imkanı tanıyor, yani en kolay sözle sınıf atlamalarını kolaylaştırıyor” diyerek asıl bunun tepki doğurduğunu aktarıyor.

Çocuklar ve bayanlara yönelik şiddete ve tacize açık bir alan

Diğer yandan OnlyFans’in içerik üreticileri için teşkil ettiği tehlikeler göz gerisi edilemeyecek boyutlarda.

OnlyFans’in, seks çalışanlarının dışarıdaki çalışma şartlarına göre daha inançlı bir alan yarattığı öne sürülüyor, müşterileriyle yüz yüze gelmedikleri için daha inançlı bir çalışma alanı yarattığı lanse ediliyor.

2016 yılında İngiltere’de yapılan bir çalışmada online çalışan seks emekçilerinin yüzde 47’si tacize yahut öteki suçlara maruz kaldıklarını aktarmıştı.

OnlyFans’in güvenlik açısından teşkil ettiği en büyük güvenlik sıkıntısının temelinde ise çocuklar yer alıyor.

BBC, iki yıl önce yaptığı bir araştırmada OnlyFans’in, çocukların cinsel içerikli görüntüler çekip satmasının önüne geçmekte yetersiz kaldığını ortaya koymuştu.

18 yaş altındaki çocukların uydurma kimlikle hesap açabildiği görülmüş, polis büyükannesinin pasaportuyla hesap oluşturan 14 yaşındaki bir çocuğa rastladıklarını açıklamıştı.

Siyaset Bilimci Yasemin Özgün’e göre, OnlyFans benzeri platformların sunduğu bu risklerin ve tehlikelerin önüne geçmek için yasaklamak yahut erişimi engellemek sorunu çözmüyor; hukuksal tahliller bulmak gerekli:

“Bu şirketlerin, çocukların istismarını önlemeleri için, bayan ve LGBTİ+’lara yönelik her çeşitten siber saldırı ve tacizlere karşı güvenlik tedbirlerini artırmaları için tüzel düzenlemeler yapılması, gerçek yaptırımlarda bulunulması en acil tedbirler olarak görünüyor.”

Sadece yüzde 10’u gelirin yüzde 73’ünü kazanıyor

Sitede para kazanmak da o kadar kolay değil; daha çok para kazanmak için daima taviz vermeniz gerekebiliyor.

OnlyFans kullanıcılarından yüzde 20 komisyon alıyor.

Girişimlere danışmanlık yapan Thomas Hollands’ın hesaplarına göre OnlyFans’te yüzde bir oranındaki içerik üreticisi platforma gelen paranın yüzde 33’ünü kazanıyor.

En dorukta yer alan hesapların yüzde 10’u ise bütün paranın yüzde 73’ünü elde ediyor.

Bu da küçük içerik üreticilerinin yüksek meblağlar kazanamadığını gösteriyor.

“Ama’lardan sonrası ahlak bekçiliği”

Süt ve Pedro, kendilerini içerik üreticisi olarak tanımlıyor.

Süt, sevgilisi Pedro ile en çok aldıkları reaksiyonun “ahlak, örf ve adet”i kavramlar etrafında şekillenmesinden dolayı öfkeli.

Türkiye’de bayan olmanın, seküler yahut dindar, her kısımdan bayan için zor olduğunu söyleyen Süt “Toplumun ahlakını ve aile yapısını bozuyorlar, İslam’la dalga geçiyorlar” gibi suçlamalara ilişkin, “Ben bir bireyim, ve bunların hiçbirine uymak zorunda değilim” diyerek karşılık veriyor.

Özgür bir ülkede yaşadığını vurgulayan Süt, en çok da “Seni anlıyorum, ama” cümlesinden sonra sarf edilen “ama”lardan şikayetçi:

“Hep ama, ama, ama… Ama’dan sonrası çoğu zaman seni anlamadığını, seni umursamadığını, yalnızca ahlak bekçiliği yapmak için orada olduğunu gösteriyor. Özgür bir ülkede olmanın değerini biliyorum ve kendi hayatımı topluma göre şekillendirmeyeceğim.”

*Takma isimler.